ସୁସ୍ଵପ୍ନଦର୍ଶନେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଗଂଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଅର୍ଥଂ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଭାର୍ଯା ଚ ଭୂମିଂ ପୁତ୍ରଂ ଲଭେତ୍ପ୍ରଜାମ୍
ଭଲ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; ଧନ, ସମ୍ପଦ, ଜୀବନୀ, ଜମି, ପୁଅ ଓ ସନ୍ତାନ ମିଳେ।
ମୋକ୍ଷଂ ଚ ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲଭତେ ସର୍ଵଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ତାତ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ମୋକ୍ଷ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ପଦ ଓ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମିଳେ; ଏହିପରି କଥା କହିଲି, ପ୍ରିୟ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଅଥ ସପ୍ତସ୍ପତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ କେନ ସ୍ପପ୍ନେନ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କେନ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵେତ୍ସୁଖମ୍ । କୋଽପି କୋଽପି ଚ ସୁସ୍ଵପ୍ନସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯ ପ୍ରଭୋ
ଏହା ପରେ ସତ୍ତରି ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ। ନନ୍ଦ କହିଲେ: କେଉଁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, କେଉଁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ମୋକ୍ଷ ଓ ସୁଖ ମିଳେ? କେଉଁଟି ଭଲ ସ୍ଵପ୍ନ? ଏହା ସବୁ କହ, ପ୍ରଭୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଵେଦେଷୁ ସାମଵେଦଶ୍ଚ ପ୍ରଶସ୍ତଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ତଥୈଵ କଣ୍ଵଶାଖାଯାଂ ପୁଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ମନୋହରେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏହିପରି କଣ୍ବ ଶାଖାର ପୁଣ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ।
ସ ଵ୍ଯଵତୋ ଯଶ୍ଚ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଃ ଶଶ୍ଵତପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦଃ । ତତ୍ସର୍ଵ ନିଖିଲଂ ତାତ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ଯାହା ଶୁଭ ଓ ଯାହା ଅଶୁଭ ସ୍ଵପ୍ନ, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ଚିରକାଳୀନ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ସବୁ କଥା, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ।
ସ୍ଵପ୍ନାଧ୍ଯାଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବହୁପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନାଧ୍ଯାଯଂ ନରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ମୁଁ ସ୍ଵପ୍ନ ବିଷୟର ଅଧ୍ୟାୟ କହିବି, ଯାହା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସ୍ଵପ୍ନ ବିଷୟର ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିଲେ, ଲୋକ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନକ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଯାମେ ସଂଵତ୍ସରଫଲପ୍ରଦଃ । ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚାଷ୍ଟଭିର୍ମାସୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈସ୍ତୃତୀଯରେ
ପ୍ରଥମ ଯାମରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ବର୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାମରେ ଅଠ ମାସ ପରେ; ତୃତୀୟ ଯାମରେ ତିନି ମାସ ପରେ।
ଚତୁର୍ଥେ ଚାର୍ଧମାସେନ ସ୍ଵପ୍ନଃ ସ୍ଵାତ୍ମଫଲପ୍ରଦଃ । ଦଶାହେ ଫଲଦଃ ସ୍ଵପ୍ନୋଽପ୍ଯରୁଣୋଦଯଦର୍ଣନେ
ଚତୁର୍ଥ ଯାମରେ ଅଧା ମାସ ପରେ, ସ୍ଵପ୍ନ ନିଜ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଉଷାକାଳରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ଦଶ ଦିନରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରାତଃସ୍ଵପ୍ନଶ୍ଚ ଫଲଦସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ ଯଦି ବୋଧିତଃ । ଦିନେ ମନସି ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତତ୍ସର୍ଵ ଚ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରଭାତରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯଦି ସେହି ସମୟରେ ଜାଗିଯାଏ; ଦିନରେ ମନରେ ଯାହା ଦେଖିଯାଏ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ।
ଚିନ୍ତାଵ୍ଯାଧିସମାଯୁକ୍ତୋ ନରଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ପଶ୍ଯତି । ତତ୍ସର୍ଵ ନିଷ୍ଫଲଂ ତାତ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପିଡ଼ିତ ଲୋକ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖେ; ଏହି ସବୁ, ପ୍ରିୟ, ଫଳ ଦେଇନାହିଁ, ଚାଲିଯାଏ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜଚଡୋ ମୂତ୍ରପୁରୀଷେଣ ପୀଡିତଶ୍ଚ ଭଯାକୁଲଃ । ଦିଗମ୍ବରୋ ମୁକ୍ତକେଶୋ ନ ଲଭେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଜଂ ଫଲମ୍
ଅବୁଦ୍ଧି, ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ପୂରିଷରେ ପିଡ଼ିତ, ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ, ନଗ୍ନ, ଖୋଲା କେଶ ଥିବା ଲୋକ ସ୍ଵପ୍ନର ଫଳ ପାଉନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ନିଦ୍ରାଲୁର୍ଯଦି ନିଦ୍ରାଂ ପ୍ରଯତି ଚ । ଵିମୂଢୋ ଵକ୍ତି ଚେଦ୍ରାତ୍ରୌ ନ ଲଭେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଜଂ ଫଲମ୍
ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖି ନିଦ୍ରା ଆସିଲେ ଆଉ ଶୁଇଯାଏ, କିମ୍ବା ଅବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ରାତିରେ କଥା କହିଲେ, ସ୍ଵପ୍ନର ଫଳ ପାଉନାହିଁ।
ଉକ୍ତଵା କାଶ୍ଯପଗୋତ୍ରେ ଚ ଵିପର୍ତ୍ତି ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦୁର୍ଗତେ ଦୁର୍ଗତିଂ ଯାତି ନୀଚେ ଵ୍ଯାଧିଂପ୍ରଯାତି ଚ
କାଶ୍ୟପ ଗୋତ୍ରରେ କଥା କହିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିପତ୍ତି ଆସେ; ଦୁଃଖୀକୁ କହିଲେ, ଦୁଃଖ ଆସେ; ନିମ୍ନକୁ କହିଲେ, ରୋଗ ଆସେ।
ଶତ୍ରୌ ଭଯଂ ଚ ଲଭତେ ମୂର୍ଖେ ଚ କଲହଂ ଲଭେତ୍ । କାମିନ୍ଯାଂ ଧନହାନିଃ ସ୍ଯାଦ୍ରାତ୍ରୌ ଜୋରଭଯଂ ଭଵେତ୍
ଶତ୍ରୁକୁ କହିଲେ, ଭୟ ଆସେ; ମୂର୍ଖକୁ କହିଲେ, ବିବାଦ ଆସେ; ଜନନୀକୁ କହିଲେ, ଧନ ହାରାଏ; ରାତିରେ କହିଲେ, ଜ୍ୱର ଓ ଭୟ ଆସିପାରେ।
ନିଦ୍ରାଯାଂ ଲଭତେ ଶୋକଂ ପଣ़୍ଡିତେ ଵାଞ୍ଛିତଂ ଫଲମ୍ । ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯଶ୍ଚ ସୁସ୍ଵପ୍ନଃ ପଣ୍ଡିତୈଃ କାଶ୍ଯପେ ଵ୍ରଜ
ନିଦ୍ରାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଭଲ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ କେବେ ଖୋଲାସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ କାଶ୍ୟପ, ଏହି ବ୍ରଜରେ।
ଗଵାଂ ଚ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ଚ ହଯାନାଂ ଚ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ପ୍ରାସାଦାନାଂ ଚ ଶୈଲାନାଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ହେ ବ୍ରଜର ମୁଖ୍ୟ, ଏହା ସହିତ ରାଜମହଳ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନେ—
ଆରୋହଣଂ ଚ ଧନଦଂ ଭୋଜନଂ ରୋଦନଂ ତଥା । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତଥା ଵୀଣାଂ ସସ୍ଯାଢ୍ଯାଂ ଭୂମିମାଲଭେତ୍
ଏମାନଙ୍କୁ ଚଢ଼ିବା ଧନ ଦେଇଥାଏ; ଖାଇବା, କାନ୍ଦିବା, ବୀଣା ନେବା କିମ୍ବା ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଥିବା ଜମି ପାଇବା ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ।
ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ଯଦା ଵିଦ୍ଧୋ ଵ୍ରଣେନ କୃମିଣା ତଥା । ଵିଷ୍ଠଯା ରୁଧିରେଣୈଵ ସଂଯୁକ୍ତୋଽପ୍ଯର୍ଥଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ଲାଗେ, କିମ୍ବା ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ମଳ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଲାଗିଥାଏ—ତଥାପି ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଅର୍ଥ ଥାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନେଽପ୍ଯଗମ୍ଯାଗମତୋ ଭାର୍ଯାଲାଭଂ କରୋତି ଯଃ । ମୂତ୍ରସିକ୍ତଃ ପିବେଚ୍ଛୁକଂ ନରକଂ ଚ ଵିଶତ୍ଯପି
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ଯାଏ କିମ୍ବା ଜୀବନ ସାଥୀକୁ ହରାଏ, ମୁତ୍ର ପିଏ କିମ୍ବା ଉଠୁ ଖାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ନଗରଂ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ରକ୍ତଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଵା ସୁଧାଂ ପିବେତ୍ । ଶୁଭଵାର୍ତାମଵାପ୍ନୋତି ଵିପୁଲଂ ଚାର୍ଥମାଲଭେତ୍
ଯଦି କେହି ରକ୍ତ ଲାଗିଥିବା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରୁ ଅମୃତ ପିଏ, ସେ ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ପାଏ ଏବଂ ବହୁ ଧନ ଲାଭ କରେ।
ଗଜଂ ନୃପଂ ସୁଵର୍ଣ ଚ ଵୃଷଭଂ ଘେନୁମେଵ ଚ । ଦୀପମନ୍ନଂ ଫଲଂ ପୁଷ୍ପଂ କନ୍ଯାଂ ଛତ୍ରଂ ରଥଂ ଧ୍ଵଜମ୍
ହାତୀ, ରାଜା, ସୁନା, ବଳଦ, ଗାଈ, ଦୀପ, ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ, ଫୁଲ, କୁଆରି, ଛତା, ରଥ, କିମ୍ବା ପତାକା—
କୁଟୁମ୍ବଂ ଲଭତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୀର୍ତିଂ ଚ ଵିପୁଲାଂ ଶ୍ରିଯମ୍ । ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭଂଦ୍ଵିଜଂ ଵହ୍ନିଂ ପୁଷ୍ପତାମ୍ବୂଲମନ୍ଦିରମ୍
ଏମାନେ ଦେଖିଲେ ଜନେ ପରିବାର, ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରେ; ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି, ଫୁଲ, ପାନ, ମନ୍ଦିର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ଶୁକ୍ଲଧାନ୍ଯଂ ନଦଂ ଵେଶ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରିଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଗୋକ୍ଷୀରଂ ଚ ଘୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାର୍ଥ ପୁଣ୍ଯଧନଂ ଲଭେତ୍
ଶୁଭ୍ର ଧାନ୍ୟ, ନଦୀ କିମ୍ବା ବେଶ୍ୟା ଦେଖିଲେ ଧନ ମିଳେ; ଗାଈର ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘିଅ ଦେଖିଲେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଧନ ଲାଭ ହୁଏ।
ପାଯସଂ ପଦ୍ମପତ୍ରେ ଚ ଦଧି ଦୁଗ୍ଧଂ ଘୃତଂ ମଧୁ । ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଧ୍ରୁଵଂ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି
ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ପାୟସ, ଦହି, ଦୁଧ, ଘିଅ, ମଧୁ, ମିଠା ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ୱସ୍ତିକ ଖାଇଲେ—ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ ରାଜା ହେବ।
ପକ୍ଷିଣାଂ ମାନୁଷାଣାଂ ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ମାଂସଂ ନରୋ ଯଦି । ବହ୍ଵର୍ଥଂ ଶୁଭଵାର୍ତାଂ ଚ ଲଭତେ ଵାଞ୍ଛିତଂ ଫଲମ୍
ଯଦି କେହି ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟର ମାଂସ ଖାଏ, ସେ ବହୁ ଧନ, ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।
ଛତ୍ରଂ ଵା ପାଦୁକାଂ ଵାଽପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଧାନ୍ଯଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ଅସିଂ ଚ ନିର୍ମରଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ତତ୍ତଥୈଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଛତା କିମ୍ବା ପାଦୁକା, କିମ୍ବା ଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରିଲେ, କିମ୍ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଦୋଷ ନଥିବା ତଳୱାର ପାଇଲେ—ଏହି ଭଳି ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ହେଲଯା ସଂତରେଦ୍ଯୋ ହି ସ ପ୍ରଧାନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଫଲିତଂ ଵୃକ୍ଷଂ ଧନମାପ୍ନୋତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଯିଏ ଖେଳି ଖେଳି ପାର୍ ହୁଏ, ସେ ପ୍ରଧାନ ହେବ; ଫଳ ଲାଗିଥିବା ଗଛ ଦେଖିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଧନ ମିଳେ।
ସର୍ପେଣ ଭକ୍ଷିତୋ ଯୋ ହି ଣର୍ଥଲାତ୍ରଶ୍ଚ ତଦ୍ଭଵେତ୍ । ସ୍ଵପ୍ନେ ସୂର୍ଯ ଵିଧୁଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଵ୍ଯାଧିବନ୍ଧନାତ୍
ଯଦି କେହି ସାପ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଏ, ସେ ଏଠାରେ ଧନ ଲାଭ କରେ; ସ୍ୱପ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେଖିଲେ ରୋଗ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଵଡଵାଂ କୁକ୍କୁଟୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୌଞ୍ଚୀଂ ଭାର୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନେଯୋ ନିଗଡୈର୍ବଦ୍ଧଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପୁତ୍ରମାଲଭେତ୍
ଯଦି କେହି ଘୋଡ଼ି, କୁକୁଡ଼ି କିମ୍ବା କଞ୍ଚୀ ପକ୍ଷୀ ଦେଖେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜୀବନ ସାଥୀ ପାଏ; ସ୍ୱପ୍ନରେ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧା ଦେଖିଲେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କିମ୍ବା ପୁଅ ମିଳେ।
ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ପାଯସଂ ଭୁଙ୍କତେ ପଦ୍ମପତ୍ରେ ନଦୀତଟେ । ଵିଶୀର୍ଣପଦ୍ମପତ୍ରେ ଚ ସୋଽପି ରାଜା ମଵିଷ୍ଯତି
ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ କିମ୍ବା ନଦୀ କୂଳରେ ଦହିଭାତ କିମ୍ବା ପାୟସ ଖାଇଲେ, କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଖାଇଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ହେବ।