ଆସନଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସ୍ତୁମାତ୍ରାନୁରୂପତଃ । ଉତ୍ତମେ ଲକ୍ଷଵର୍ଷେ ଚ ତଦର୍ଧ ଚେତରେ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆସନ ମିଳେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦାନ ପାଇଁ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ।
ତାମ୍ପୂଲେନ ଲଭେଦ୍ଭୋଗଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵର୍ଷଶତଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ମାଲ୍ଯଦାନେ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଵସ୍ତୁମାତ୍ରାନୁରୂପତଃ
ତାମ୍ବୁଳ ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ ମିଳେ; ମାଳା ଦାନ କଲେ, ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ।
ଫଲଦାନଫଲଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ସାମାନ୍ଯଶଯ୍ଯାଦାନେନ ସ୍ଵର୍ଗ ଵର୍ଷଶତଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଫଳ ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସାଧାରଣ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ ମିଳେ।
ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରକୃଷ୍ଟାଯାଂ ଗୁଣଲକ୍ଷଂ ଦିଲକ୍ଷଣେ । ଅନାଥାଯ ସୁଵିପ୍ରାଯ ଯଦି ଗେହଂ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ଚାରିଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ; ମଧ୍ୟମ ଗୁଣରେ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ଏକ ଅନାଥ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଘର ଦିଆଯାଏ—
ଅତ୍ରୈଵ ମାନଵର୍ଷ ଚ ଶକ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବୁଭୁକ୍ଷିତଂ ଵିପ୍ରମନ୍ନଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଏଠାରେ ଶରୀରର ଲୋମ ପରିମାଣ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଭୁଖା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦିଅନ୍ତି—
ଅଯଲାଂ ଶ୍ରିଯମାପ୍ନୋତି ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵିଵର୍ଧିନୀମ୍ । ଵ୍ରଜନାଥ ଵ୍ରଜଂ ଗତ୍ଵା ଵ୍ରଜଭୂମୌ ଵ୍ରଜାଧୁନା
ସେ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ପୁଅ-ନାତିଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ। ହେ ବ୍ରଜନାଥ, ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ, ବ୍ରଜଭୂମିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ—
ଵ୍ରଜ ଭୋଜଯ ଵିପାଂଶ୍ଚ ଵ୍ରଜ ସର୍ଵ ଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜେ । ଗୋକୁଲେ ଗୋକୁଲେ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ନିରାକୁଲେ
ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅ, ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ବ୍ରଜରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ବ୍ରଜରେ, ବ୍ରଜରେ; ଗୋକୁଳରେ, ଗୋକୁଳରେ, ଛେନା, ଛେନା, ଛେନା, ଦୁଃଖ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ।
ଵ୍ଯାକୁଲାନାଂ ଗୋକୁଲାନାଂ ସଂକୁଲେ ଚ ଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜେ । ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ନନ୍ଦ ସାନନ୍ଦଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧନମ୍
ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଗୋକୁଳ ଓ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ବ୍ରଜରେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ନନ୍ଦ, ଏହା ଆନନ୍ଦ ଓ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।
କାଶ୍ଯପଂ ଦୁର୍ଭଗଂ ନୀଚଂ ଶତ୍ରୁମଜ୍ଞାନିନଂ ସ୍ତ୍ରେଯମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରାତ୍ରିଂ ଚ ଦିଵସେ ଵକ୍ତି ଵିପ୍ରଂ ମୁପଣ୍ଡିତମ୍
ଦୁଃଖୀ, ନିମ୍ନ, ଶତ୍ରୁ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଜନନୀ ଥିବା କାଶ୍ୟପକୁ ଛାଡ଼ି, ରାତି ଓ ଦିନରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କଥା କହ।
ଦେଵାଲଯେ ଚ ଦେଵଂ ଵାଽପ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥତୁଲଶୀଵଟମ୍ । ଉକ୍ତ୍ଵା ତଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯମପ୍ରକାଶ୍ଯ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଦେବଳୟରେ କିମ୍ବା ଦେବତା ପାଖରେ, କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ତୁଳସୀ ଗଛ ତଳେ କଥା କହିଲେ, ପୁଣ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ; କଥା ଚାପି ରଖିଲେ, ପୁଣ୍ୟ ଚାରିଗୁଣା ହୁଏ।
ସୁସ୍ଵପ୍ନଦର୍ଶନେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଗଂଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଅର୍ଥଂ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଭାର୍ଯା ଚ ଭୂମିଂ ପୁତ୍ରଂ ଲଭେତ୍ପ୍ରଜାମ୍
ଭଲ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; ଧନ, ସମ୍ପଦ, ଜୀବନୀ, ଜମି, ପୁଅ ଓ ସନ୍ତାନ ମିଳେ।
ମୋକ୍ଷଂ ଚ ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲଭତେ ସର୍ଵଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ତାତ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ମୋକ୍ଷ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ପଦ ଓ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମିଳେ; ଏହିପରି କଥା କହିଲି, ପ୍ରିୟ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଅଥ ସପ୍ତସ୍ପତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ କେନ ସ୍ପପ୍ନେନ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କେନ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵେତ୍ସୁଖମ୍ । କୋଽପି କୋଽପି ଚ ସୁସ୍ଵପ୍ନସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯ ପ୍ରଭୋ
ଏହା ପରେ ସତ୍ତରି ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ। ନନ୍ଦ କହିଲେ: କେଉଁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, କେଉଁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ମୋକ୍ଷ ଓ ସୁଖ ମିଳେ? କେଉଁଟି ଭଲ ସ୍ଵପ୍ନ? ଏହା ସବୁ କହ, ପ୍ରଭୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଵେଦେଷୁ ସାମଵେଦଶ୍ଚ ପ୍ରଶସ୍ତଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ତଥୈଵ କଣ୍ଵଶାଖାଯାଂ ପୁଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ମନୋହରେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏହିପରି କଣ୍ବ ଶାଖାର ପୁଣ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ।
ସ ଵ୍ଯଵତୋ ଯଶ୍ଚ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଃ ଶଶ୍ଵତପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦଃ । ତତ୍ସର୍ଵ ନିଖିଲଂ ତାତ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ଯାହା ଶୁଭ ଓ ଯାହା ଅଶୁଭ ସ୍ଵପ୍ନ, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ଚିରକାଳୀନ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ସବୁ କଥା, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ।
ସ୍ଵପ୍ନାଧ୍ଯାଯଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବହୁପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନାଧ୍ଯାଯଂ ନରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ମୁଁ ସ୍ଵପ୍ନ ବିଷୟର ଅଧ୍ୟାୟ କହିବି, ଯାହା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସ୍ଵପ୍ନ ବିଷୟର ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିଲେ, ଲୋକ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନକ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଯାମେ ସଂଵତ୍ସରଫଲପ୍ରଦଃ । ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚାଷ୍ଟଭିର୍ମାସୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈସ୍ତୃତୀଯରେ
ପ୍ରଥମ ଯାମରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ବର୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାମରେ ଅଠ ମାସ ପରେ; ତୃତୀୟ ଯାମରେ ତିନି ମାସ ପରେ।
ଚତୁର୍ଥେ ଚାର୍ଧମାସେନ ସ୍ଵପ୍ନଃ ସ୍ଵାତ୍ମଫଲପ୍ରଦଃ । ଦଶାହେ ଫଲଦଃ ସ୍ଵପ୍ନୋଽପ୍ଯରୁଣୋଦଯଦର୍ଣନେ
ଚତୁର୍ଥ ଯାମରେ ଅଧା ମାସ ପରେ, ସ୍ଵପ୍ନ ନିଜ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଉଷାକାଳରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ଦଶ ଦିନରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରାତଃସ୍ଵପ୍ନଶ୍ଚ ଫଲଦସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ ଯଦି ବୋଧିତଃ । ଦିନେ ମନସି ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତତ୍ସର୍ଵ ଚ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପ୍ରଭାତରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ଵପ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯଦି ସେହି ସମୟରେ ଜାଗିଯାଏ; ଦିନରେ ମନରେ ଯାହା ଦେଖିଯାଏ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ।
ଚିନ୍ତାଵ୍ଯାଧିସମାଯୁକ୍ତୋ ନରଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ପଶ୍ଯତି । ତତ୍ସର୍ଵ ନିଷ୍ଫଲଂ ତାତ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପିଡ଼ିତ ଲୋକ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖେ; ଏହି ସବୁ, ପ୍ରିୟ, ଫଳ ଦେଇନାହିଁ, ଚାଲିଯାଏ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜଚଡୋ ମୂତ୍ରପୁରୀଷେଣ ପୀଡିତଶ୍ଚ ଭଯାକୁଲଃ । ଦିଗମ୍ବରୋ ମୁକ୍ତକେଶୋ ନ ଲଭେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଜଂ ଫଲମ୍
ଅବୁଦ୍ଧି, ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ପୂରିଷରେ ପିଡ଼ିତ, ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ, ନଗ୍ନ, ଖୋଲା କେଶ ଥିବା ଲୋକ ସ୍ଵପ୍ନର ଫଳ ପାଉନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ନିଦ୍ରାଲୁର୍ଯଦି ନିଦ୍ରାଂ ପ୍ରଯତି ଚ । ଵିମୂଢୋ ଵକ୍ତି ଚେଦ୍ରାତ୍ରୌ ନ ଲଭେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଜଂ ଫଲମ୍
ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖି ନିଦ୍ରା ଆସିଲେ ଆଉ ଶୁଇଯାଏ, କିମ୍ବା ଅବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ରାତିରେ କଥା କହିଲେ, ସ୍ଵପ୍ନର ଫଳ ପାଉନାହିଁ।
ଉକ୍ତଵା କାଶ୍ଯପଗୋତ୍ରେ ଚ ଵିପର୍ତ୍ତି ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦୁର୍ଗତେ ଦୁର୍ଗତିଂ ଯାତି ନୀଚେ ଵ୍ଯାଧିଂପ୍ରଯାତି ଚ
କାଶ୍ୟପ ଗୋତ୍ରରେ କଥା କହିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିପତ୍ତି ଆସେ; ଦୁଃଖୀକୁ କହିଲେ, ଦୁଃଖ ଆସେ; ନିମ୍ନକୁ କହିଲେ, ରୋଗ ଆସେ।
ଶତ୍ରୌ ଭଯଂ ଚ ଲଭତେ ମୂର୍ଖେ ଚ କଲହଂ ଲଭେତ୍ । କାମିନ୍ଯାଂ ଧନହାନିଃ ସ୍ଯାଦ୍ରାତ୍ରୌ ଜୋରଭଯଂ ଭଵେତ୍
ଶତ୍ରୁକୁ କହିଲେ, ଭୟ ଆସେ; ମୂର୍ଖକୁ କହିଲେ, ବିବାଦ ଆସେ; ଜନନୀକୁ କହିଲେ, ଧନ ହାରାଏ; ରାତିରେ କହିଲେ, ଜ୍ୱର ଓ ଭୟ ଆସିପାରେ।
ନିଦ୍ରାଯାଂ ଲଭତେ ଶୋକଂ ପଣ़୍ଡିତେ ଵାଞ୍ଛିତଂ ଫଲମ୍ । ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯଶ୍ଚ ସୁସ୍ଵପ୍ନଃ ପଣ୍ଡିତୈଃ କାଶ୍ଯପେ ଵ୍ରଜ
ନିଦ୍ରାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଭଲ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ କେବେ ଖୋଲାସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ କାଶ୍ୟପ, ଏହି ବ୍ରଜରେ।
ଗଵାଂ ଚ କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ଚ ହଯାନାଂ ଚ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର । ପ୍ରାସାଦାନାଂ ଚ ଶୈଲାନାଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ହେ ବ୍ରଜର ମୁଖ୍ୟ, ଏହା ସହିତ ରାଜମହଳ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନେ—
ଆରୋହଣଂ ଚ ଧନଦଂ ଭୋଜନଂ ରୋଦନଂ ତଥା । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତଥା ଵୀଣାଂ ସସ୍ଯାଢ୍ଯାଂ ଭୂମିମାଲଭେତ୍
ଏମାନଙ୍କୁ ଚଢ଼ିବା ଧନ ଦେଇଥାଏ; ଖାଇବା, କାନ୍ଦିବା, ବୀଣା ନେବା କିମ୍ବା ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଥିବା ଜମି ପାଇବା ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ।
ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ଯଦା ଵିଦ୍ଧୋ ଵ୍ରଣେନ କୃମିଣା ତଥା । ଵିଷ୍ଠଯା ରୁଧିରେଣୈଵ ସଂଯୁକ୍ତୋଽପ୍ଯର୍ଥଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ଲାଗେ, କିମ୍ବା ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ମଳ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଲାଗିଥାଏ—ତଥାପି ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଅର୍ଥ ଥାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନେଽପ୍ଯଗମ୍ଯାଗମତୋ ଭାର୍ଯାଲାଭଂ କରୋତି ଯଃ । ମୂତ୍ରସିକ୍ତଃ ପିବେଚ୍ଛୁକଂ ନରକଂ ଚ ଵିଶତ୍ଯପି
ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ଯାଏ କିମ୍ବା ଜୀବନ ସାଥୀକୁ ହରାଏ, ମୁତ୍ର ପିଏ କିମ୍ବା ଉଠୁ ଖାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ନଗରଂ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ରକ୍ତଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଵା ସୁଧାଂ ପିବେତ୍ । ଶୁଭଵାର୍ତାମଵାପ୍ନୋତି ଵିପୁଲଂ ଚାର୍ଥମାଲଭେତ୍
ଯଦି କେହି ରକ୍ତ ଲାଗିଥିବା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରୁ ଅମୃତ ପିଏ, ସେ ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ପାଏ ଏବଂ ବହୁ ଧନ ଲାଭ କରେ।