ଗଣ୍ଯନ୍ତେ ପାଂସଵୋ ଭୂମେର୍ଗଣ୍ଯନ୍ତେ ଵୃଷ୍ଟିବିନ୍ଦଵଃ । ନ ଗଣ୍ଯତେ ଵିଧାତ୍ରାଽପି ଵିପ୍ରସଂସ୍ଥାପନେ ଫଲମ୍
ମାଟିର ଧୁଳି ଗଣିପାରିବ, ବର୍ଷାର ଜଳବିନ୍ଦୁ ଗଣିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସାଇବାର ଫଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଗଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
କୃତ୍ଵୋପଜୀଂଯଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଅଚଲାଂ ଶ୍ରୀଯମାପ୍ନୋତି ପରେ ସୁକ୍ତିଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବିକା ଦିଏ, ସେ ଜୀବନରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଅଚଳ ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଚାରିଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ମଦ୍ଦାସ୍ଯଭକ୍ତିଂ ସ ଲଭେଦ୍ଵୈକୁଣ୍ଠେ ମୋଦକେ ଚିରମ୍ । ନ ହି ପାତୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଯଥା ମେ ପରମାତ୍ମନଃ
ସେ ମୋର ଦାସ୍ୟ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ କରେ; ତାଙ୍କ ପତନ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୋ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ହୁଏ ନାହିଁ।
କୁମାରୀମଷ୍ଟଵର୍ଷୋଯାଂ ସୁଵିପ୍ରଯ ଦଦାତି ଯଃ । ସଂପୂଜ୍ଯ ସର୍ଵାଭରଣାଂ ଦୁର୍ଗାଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯିଏ ଏକ ଅଷ୍ଟବର୍ଷୀୟ କନ୍ୟାକୁ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଦାନ କରେ, ସେ ଦୁର୍ଗା ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ସର୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯ ସମାଲୋକ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେଷୁ ପୂଜିତଃ । ଲଭତେ ମମ ଦାସ୍ଯଂ ଚ ଵୈସୁଣ୍ଠେ ମୋଦତେ ଚିରମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମୋର ଦାସ୍ୟ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଵିଵାହଦର୍ଶନେ କୋଟିସ୍ଵର୍ଣଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଅନ୍ତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵମିହୈଵ ନିଶ୍ଚଲାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ବିବାହ ଦେଖିଲେ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୁନା ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅଚଳ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରେ।
ଯଃ ସୁଵିପ୍ରମନାଥଂ ଚ ଦରିଦ୍ରଂ ଚ ସୁପଣ़୍ଡିତମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁର୍ଯାତ୍ତଦ୍ଵିଵାହଂ ସ ମୋକ୍ଷଂ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯିଏ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ, ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ବିବାହ କରାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଯଚ୍ଛତ୍ରପାଦୁକାଦାନଂ ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଯୋଷିତଃ । କରୋତି ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁଣ୍ଯାହେ ପୃଥ୍ଵୀଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ବଂଶର ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଭ ଦିନରେ ଛତା ଓ ପାଦୁକା ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ଗଜଚଦାନେ ଚ ତଲ୍ଲୋମମାନଵର୍ଷ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ମୋଦତେ ମମ ମନ୍ଦିରେ
ଏକ ହାତୀ ଦାନ କଲେ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ହାତୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋମ ପାଇଁ, ଦାତା ମୋ ମନ୍ଦିରରେ ଚାରିଗୁଣା ହାତୀରାଜାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଗଜର୍ଧ ଶ୍ଵେତତୁରଗେ ତଦର୍ଧ ଚେତନେ ପିତଃ । ଗଜତୁଲ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣଗଵାଂ ଦାନେ ଚ ତତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ହାତୀର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦାନ କଲେ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡା ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେଲେ, ପିତା ଘୋଡା ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ଏବଂ ହାତୀ ସମାନ କଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଧେନୁଦାନେ ଚ ହ୍ଯର୍ଧଂ ସାମାନ୍ଯଗୋସ୍ତଥା । ଲଭେଦ୍ଵତ୍ସପ୍ରସୂତାନାଂ ଦାନେ ଦାନେ ଫଲଂ ଭୁଵଃ
ସେଇ ପରିମାଣର ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ମିଳେ; ସାଧାରଣ ଗାଈ ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଗାଈ ଛୁଆଁ ଦେଇଛି, ସେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ ପାଇଁ ଏହି ଭୂମିରେ ଫଳ ମିଳେ।
ଭୂମିଦାନେ ରେଣୁମାନଵର୍ଷ ସ୍ଥାନଂ ଚ ମତ୍ପଦେ । ଜ୍ଞାନଦାନେ ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ମୋଦତେ ଚିରମ୍
ଭୂମି ଦାନ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଧୂଳି ରେଣୁ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଦିଅ, ମୋ ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟରେ ସ୍ଥାନ ମିଳେ। ଜ୍ଞାନ ଦାନ କଲେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ବହୁଦିନ ଭଗବତ୍ ଧାମରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରିଯଂ ଲଭେତ୍ସ୍ଵର୍ଣଦାନେ ରାଜତ୍ଵଂ ରଜତେନ ଚ । ଅନ୍ନଦାନେ ଫଲଂ ଗହଂ କଥଂ ଜାନାମି ପୈ ଶୁତମ୍
ସୁନା ଦାନ କଲେ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ; ଚାଁଦି ଦାନ କଲେ, ରାଜ୍ୟ ମିଳେ; ଅନ୍ନ ଦାନର ଫଳ ହେଉଛି ଘର—ଏହାର ଗୁଣ ମୁଁ କେମିତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି?
ଲଭତେ ସର୍ଵଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ବ୍ରହ୍ମଣଭୋଜନେ । ଅନ୍ନଦାନାତ୍ପରଂ ଦାନଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ଅନ୍ନ ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ କେବେ ହୋଇନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ନାତ୍ର ପାତ୍ରପରୀକ୍ଷାଽସ୍ତି ନ କାଲନିଯମଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ଅନ୍ନଦାନେ ଶୁଭଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦାତୁଃ ପାତ୍ରଂ ତ୍ଵପାତକୀ
ଏଠାରେ ପାତ୍ର ପରୀକ୍ଷା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ସମୟର ନିୟମ ନାହିଁ। ଅନ୍ନ ଦାନରେ ଦାତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ପାତ୍ର କେତେ ଦୁଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ଅନ୍ନଦାନଂ ଚ ଧନ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଭୂମୌ ଵୈକୁଣ୍ଠହେତୁକମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଂ ଦଦାତି ଵିପ୍ରଯ ଦରିଦ୍ରାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ
ଅନ୍ନ ଦାନ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଶୁଭ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ। ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅନ୍ତି—
ଵସ୍ତ୍ରଂସୂତ୍ରମାନଵର୍ଷ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ମୋଦତେ ଚିରମ୍ । ସୁରମ୍ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ଚ ଵାରୁଣେ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବସ୍ତ୍ରର ସୂତା ପାଇଁ, ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁଦିନ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକ, ବାରୁଣ୍ୟ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
କୃତ୍ଵା ଲୋହପ୍ରଦୀପଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣଵର୍ତିସମନ୍ଵିତମ୍ । ଦତ୍ତଵା ଘୃତପ୍ରଦୀପଂ ଚ ହରଯେ ପରମାତ୍ମନେ
ଲୋହାର ଦୀପ ତିଆରି କରି, ସୁନା ତାନ୍ତି ଲଗାଇ, କିମ୍ବା ଘିଅ ଦୀପ ହରିଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ—
ଅନ୍ଧକାରଂ ଚ ନ ଗୃହଂ ଯମଦୂତଂ ଯମଂ ତଥା । ନ ହି ପଶ୍ଯତି ଦାତା ଚ ପ୍ରଯାତି ମମ ମନ୍ଦିରମ୍
ତାହାଙ୍କ ଘରକୁ କେବେ ଅନ୍ଧାର ଆସେନାହିଁ, ଯମର ଦୂତ କିମ୍ବା ଯମ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ; ଦାତା ସେମାନେକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ମୋ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଣାଯ ଚ ଦତ୍ତଵୈଵ ନ ଯାତି ଯମଯାତନାମ୍ । ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହଶ୍ରଂ ଚ ମୋଦତେ ଶକ୍ରମନ୍ଦିରେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଦିଆଯାଏ, ସେ ଯମର ଯାତନାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଆସନଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସ୍ତୁମାତ୍ରାନୁରୂପତଃ । ଉତ୍ତମେ ଲକ୍ଷଵର୍ଷେ ଚ ତଦର୍ଧ ଚେତରେ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆସନ ମିଳେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦାନ ପାଇଁ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ।
ତାମ୍ପୂଲେନ ଲଭେଦ୍ଭୋଗଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵର୍ଷଶତଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ମାଲ୍ଯଦାନେ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଵସ୍ତୁମାତ୍ରାନୁରୂପତଃ
ତାମ୍ବୁଳ ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ ମିଳେ; ମାଳା ଦାନ କଲେ, ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ।
ଫଲଦାନଫଲଂ ସ୍ଵର୍ଗ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ସାମାନ୍ଯଶଯ୍ଯାଦାନେନ ସ୍ଵର୍ଗ ଵର୍ଷଶତଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଫଳ ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସାଧାରଣ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ ମିଳେ।
ଚତୁର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରକୃଷ୍ଟାଯାଂ ଗୁଣଲକ୍ଷଂ ଦିଲକ୍ଷଣେ । ଅନାଥାଯ ସୁଵିପ୍ରାଯ ଯଦି ଗେହଂ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ଚାରିଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ; ମଧ୍ୟମ ଗୁଣରେ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ଏକ ଅନାଥ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଘର ଦିଆଯାଏ—
ଅତ୍ରୈଵ ମାନଵର୍ଷ ଚ ଶକ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବୁଭୁକ୍ଷିତଂ ଵିପ୍ରମନ୍ନଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଏଠାରେ ଶରୀରର ଲୋମ ପରିମାଣ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଭୁଖା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦିଅନ୍ତି—
ଅଯଲାଂ ଶ୍ରିଯମାପ୍ନୋତି ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵିଵର୍ଧିନୀମ୍ । ଵ୍ରଜନାଥ ଵ୍ରଜଂ ଗତ୍ଵା ଵ୍ରଜଭୂମୌ ଵ୍ରଜାଧୁନା
ସେ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ପୁଅ-ନାତିଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ। ହେ ବ୍ରଜନାଥ, ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ, ବ୍ରଜଭୂମିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ—
ଵ୍ରଜ ଭୋଜଯ ଵିପାଂଶ୍ଚ ଵ୍ରଜ ସର୍ଵ ଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜେ । ଗୋକୁଲେ ଗୋକୁଲେ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ନିରାକୁଲେ
ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅ, ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ବ୍ରଜରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ବ୍ରଜରେ, ବ୍ରଜରେ; ଗୋକୁଳରେ, ଗୋକୁଳରେ, ଛେନା, ଛେନା, ଛେନା, ଦୁଃଖ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ।
ଵ୍ଯାକୁଲାନାଂ ଗୋକୁଲାନାଂ ସଂକୁଲେ ଚ ଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜେ । ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ନନ୍ଦ ସାନନ୍ଦଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧନମ୍
ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଗୋକୁଳ ଓ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ବ୍ରଜରେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ନନ୍ଦ, ଏହା ଆନନ୍ଦ ଓ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।
କାଶ୍ଯପଂ ଦୁର୍ଭଗଂ ନୀଚଂ ଶତ୍ରୁମଜ୍ଞାନିନଂ ସ୍ତ୍ରେଯମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରାତ୍ରିଂ ଚ ଦିଵସେ ଵକ୍ତି ଵିପ୍ରଂ ମୁପଣ୍ଡିତମ୍
ଦୁଃଖୀ, ନିମ୍ନ, ଶତ୍ରୁ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଜନନୀ ଥିବା କାଶ୍ୟପକୁ ଛାଡ଼ି, ରାତି ଓ ଦିନରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କଥା କହ।
ଦେଵାଲଯେ ଚ ଦେଵଂ ଵାଽପ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥତୁଲଶୀଵଟମ୍ । ଉକ୍ତ୍ଵା ତଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯମପ୍ରକାଶ୍ଯ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଦେବଳୟରେ କିମ୍ବା ଦେବତା ପାଖରେ, କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ତୁଳସୀ ଗଛ ତଳେ କଥା କହିଲେ, ପୁଣ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ; କଥା ଚାପି ରଖିଲେ, ପୁଣ୍ୟ ଚାରିଗୁଣା ହୁଏ।