ଅଥ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନନ୍ଦ ଉଵାଚ ଯେଷାଂ ଚ ଦର୍ଶନେ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଂ ଯସ୍ଯ ଚ ଦର୍ଶନେ । ତତ୍ସର୍ଵ ଵଦ ସର୍ଵେଶ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହରଂ ମମ
ନନ୍ଦ କହିଲେ: ହେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, କେଉଁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ କାହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ହୁଏ, ଏ ସବୁ କଥା ମୋତେ କହ, ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ଅଛି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ସୁବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୀର୍ଥାନାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଦର୍ଶନେ । ଦେଵତାପ୍ରତିମାଦର୍ଶୀ ତୀର୍ଥସ୍ନାଯୀ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୀର୍ଥ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତିମା ଦର୍ଶନ କଲେ, ଏବଂ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ଲାଗେ।
ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମତୀନାଂ ଦର୍ଶନେ ତଥାଃ । ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ଯତୀନାଂ ଚ ତଥୈଵ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ତପସ୍ୱୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଵାଂ ଚ ଵହ୍ନୀନାଂ ଗୁରୂଣାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ସିଂହାନାଂ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଭକ୍ତି ସହିତ ଗାଈ, ଅଗ୍ନି ଓ ବିଶେଷ କରି ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଏହିପରି ହାତୀ, ସିଂହ ଓ ଧଳା ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶୁକାନାଂ ଚ ପିକାନାଂ ଚ ଖଞ୍ଜନାନାଂ ତଥୈଵ ଚ । ହଂସାନାଂ ଚ ମଯୂରାଣାଂ ଚାଷାଣାଂ ଶଙ୍ଖପକ୍ଷିଣାମ୍
ତେଉଁପରି ଶୁକା, କୋଇଲି, ଖଞ୍ଜନ, ହଂସ, ମୟୂର, କାଉଁ, ଏବଂ ଶଂଖପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଦୃଶ୍ୟ।
ଵତ୍ସପ୍ରଯୁକ୍ତଧେନୂନାସଶ୍ଵତ୍ଥାନାଂ ତଥୈଵ ଚ । ପତିପୁତ୍ରଵତୀନାଂ ଚ ନରାଣାଂ ତୀନ୍ଥଯାଯିନାମ୍
ଝିଅପିଲା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ଗାଈ, ଘୋଡା, ପତି ଓ ପୁଅ ଥିବା ଜନନୀମାନେ, ଏବଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ପୁରୁଷମାନେ।
ପ୍ରଦୀପାନାଂ ସୁଵର୍ଣାନାଂ ମଣୀନାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ଣୁକ୍ତାନାଂ ହୀରକାଣାଂ ଚ ମାଣିକ୍ଯାନାଂ ମହାଶଯ
ଓ ମହାଶୟ, ଦୀପ, ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ହୀରା ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଦେଖିବାରେ ବିଶେଷ ଫଳ ମିଳେ।
ତୁଲସୀଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପାଣାଂ ଦର୍ଶନଂ ପାପନାଶମ୍ । ଫଲାନି ଶୁକ୍ଲଧାନ୍ଯାନି ଘୃତଂ ଦଧି ମଧୂନି ଚ
ତୁଳସୀର ଧଳା ଫୁଲ ଦେଖିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଫଳ, ଧଳା ଧାନ, ଘିଅ, ଦହି ଓ ମଧୁ ଦେଖିବାରେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।
ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭଂ ଚ ଲାଜାଂଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଂ ଦର୍ପଣଂ ଜଲମ୍ । ମାଲାଂ ଚ ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପାଣାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳକୁମ୍ଭ, ଚାଉଳ ଭଜା, ଦର୍ପଣ, ଜଳ ଓ ଧଳା ଫୁଲର ମାଳା ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ଗୋରୋଚନଂ ଚ କର୍ପୂରଂ ରଜତଂ ଚ ସରୋଵରମ୍ । ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ଗୋରୋଚନା, କର୍ପୁର, ଚାନ୍ଦି, ଝିଲି, ଫୁଲର ଉଦ୍ୟାନ ଫୁଲିଥିବା ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ପୀଯୂଷଂ ଚନ୍ଦନଂ ତଥା । କସ୍ତୂରୀଂ କୁଙ୍କୁମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନ୍ଦ ପୁଣ୍ଯଂ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚାନ୍ଦ୍ରମା, ଅମୃତ, ଚନ୍ଦନ, କଷ୍ଟୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦେଖିଲେ, ହେ ନନ୍ଦ, ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ପତାକାମକ୍ଷଯଵଟଂ ତରୁଂ ଦେଵୋତ୍ଥିତଂ ଶୁଭମ୍ । ଦେଵାଲଯଂ ଦେଵଖାତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ପତାକା, ଅମର ବଟବୃକ୍ଷ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଲଗାଯାଇଥିବା ଗଛ, ଦେଉଳ ଓ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ଦେଵାକ୍ଷିତାଂ ଦେଵଦ୍ଯଟଂ ସୁଗନ୍ଧିପଵନଂ ତଥା । ଶଙ୍ଖଂ ଚ ଦୁଂଦୁଭିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଦ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଚିହ୍ନିତ ସ୍ଥାନ, ଦେବମଞ୍ଚ, ସୁଗନ୍ଧି ହାଲୁକା ପବନ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଳ ଦେଖିଲେ, ସେହିଖଣି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଶୁକିଂତ ପ୍ରଵାଲଂ ରଜତଂ ସ୍ଫଟିକଂ କୁଶମୂଲକମ୍ । ଗଙ୍ଗାମୃଦଂ କୁଶଂ ତାମ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ପ୍ରବାଳ, ଚାନ୍ଦି, ସ୍ଫଟିକ, କୁଶ ମୂଳ, ଗଙ୍ଗା ମାଟି, କୁଶ ଓ ତାମ୍ବା ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ପୁରାଣପୁସ୍ତକଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ସବୀଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଯନ୍ତ୍ରକମ୍ । ସ୍ନିଗ୍ଧଦୂର୍ଵାକ୍ଷତେ ରତ୍ନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ପବିତ୍ର ପୁରାଣ ପୁସ୍ତକ, ବୀଜାକ୍ଷର ଥିବା ପୁସ୍ତକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ର, ଭିଜା ଦୁର୍ବା ଘାସ, ଅକ୍ଷତ ଧାନ, ଏବଂ ଏକ ମଣି—ଏହି ସବୁକୁ ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ତପସ୍ଵିନାଂ ସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରଂ ମସୁଦ୍ରଂ କୃଷ୍ଣସାରକମ୍ । ଯଜ୍ଞଂ ମହୋତ୍ସଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ
ତପସ୍ୱୀ, ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର, କଳା କୃଷ୍ଣସାର ହରିଣ, ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ—ଏହି ସବୁକୁ ଦେଖିଲେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଗୋମୂତ୍ରଂ ଗୋମଯଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ଗୋଧୂଲିଂ ଗୋଷ୍ଠଗୋଷ୍ପଦମ୍ । ପକ୍ଵସସ୍ଯାନ୍ଵିତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ, ଦୁଧ, ଗାଈର ଧୂଳି, ଗାଈର ପାଦ ଚିହ୍ନ, ଏବଂ ପକା ଧାନରେ ଭରିଥିବା କ୍ଷେତ୍ର—ଏହି ସବୁକୁ ଦେଖିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ରୁଚିରାଂ ପଦ୍ମିନୀଂ ଶ୍ଯାମାଂ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧପରିମଣ୍ଡଲାମ୍ । ସୁଵେଷକାଂ ସୁଵସନାଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମିନୀ ପୋଖରୀ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଜଣେ ଜିଅ, ଗୋଲାକାର ବଟବୃକ୍ଷ, ଭଲ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଜଣେ—ଏହି ସବୁ ଦେଖିଲେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଵେଶ୍ଯାଂ କ୍ଷେମକରୀଂ ଗନ୍ଧଂ ସୁଦୂର୍ଵାକ୍ଷତତଣ୍ଡୁଲମ୍ । ସିଦ୍ଧାନ୍ନଂ ପରମାନ୍ନଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ
ଏକ ବେଶ୍ୟା ଯେଉଁଠାରେ ସୁଭାଗ୍ୟ ଆଣେ, ସୁଗନ୍ଧ, ତରଳ ଦୁର୍ବା, ଚାଉଳ, ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ।
କାନ୍ତିକ୍ଯାଂ ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ଚ ରାଧିକାପ୍ରତିମାଂ ଶୁଭାମ୍ । ସଂପୂଜ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନତ୍ଵା ଚ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ସୌନ୍ଦର୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ଶୁଭ ରାଧିକାଙ୍କର ପ୍ରତିମାକୁ ପୂଜା କରି, ଦେଖି ଓ ନମସ୍କାର କରିଲେ, ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ।
ହିଙ୍ଗୁଲାଯାଂ ତଥାଽଷ୍ଟମ୍ଯାମିଷେ ମାସି ସିତେ ଶୁଭେ । ଶ୍ରୀଦୁର୍ଗାପ୍ରତିମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ଶୁଭ ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ, ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପ୍ରତିମାକୁ ଦେଖିଲେ, ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ।
ଶିଵରାତ୍ରୌ ଚ କାଶ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶ୍ଵନାଥସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍ । କୃତ୍ଵୋପଵାସଂ ପୂଜାଂ ଚ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ଶିବରାତ୍ରି ଦିନରେ କାଶୀରେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉପବାସ ଓ ପୂଜା କରିଲେ, ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ।
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀଦିନେ ଭକ୍ତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ବିନ୍ଦୁମାଧଵମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଚ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ଯେ କୌଣସି ଭକ୍ତ ମୋତେ ବିନ୍ଦୁମାଧବ ଭାବେ ଦେଖି, ଶିର ନମାଇ ଓ ପୂଜା କରେ, ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ।
ପୌଷେ ମାସି ଶୁକ୍ଲରାତ୍ରୌ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ୍ଥଲେ ନରଃ । ପଦ୍ମାଯାଃ ପ୍ରତିମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍
ପୌଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ରାତିରେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ପଦ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରତିମା ଦେଖେ, ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ।
ସପ୍ତଜନ୍ମ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପୌତ୍ରୋ ଧନେଶ୍ଵରଃ । ଉପୋଷ୍ଯୈକାଦଶୀଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଭାତେ ଦ୍ଵାଦଶୀଦିନେ
ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ରଖି ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକ, ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ, ନାତି କିମ୍ବା ଧନର ମାଲିକ ହୁଏ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଶ୍ଯାମନ୍ନପୂର୍ଣାଂ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍ । ଚୈତ୍ରୈ ମାସି ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କାମରୂପେଷୁ ପୁଣ୍ଯଦେ
କାଶୀରେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତାରିଖରେ, ପୁଣ୍ୟଦାୟି କାମରୂପରେ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନତ୍ଵା ଭଦ୍ରକାଲୀଂ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍ । ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଚ ରାମଂ ଚ ଶ୍ରୀରାମନଵମୀଦିନେ
ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ଶିର ନମାଇଲେ, ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ। ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀ ଦିନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ,
ସଂପୂଜ୍ଯ ନତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍ । ଉପୋଷ୍ଯ ପୁଷ୍କରେ ସ୍ନାତ୍ଵା କିଂଵା ବଦରିକାଶ୍ରମେ
ପୂଜା କରି, ଶିର ନମାଇ ଓ ଦେଖିଲେ, ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ପୁଷ୍କରରେ କିମ୍ବା ବଦରିକାଶ୍ରମରେ ଉପବାସ ରଖି ସ୍ନାନ କଲେ,
ମଂପୂଜ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାମେକଂ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍ । ଦତ୍ତଵା ତିଷ୍ଣୁପଦେ ପିଣ୍ଡଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଯଶ୍ଚ ପ୍ରପୂଜ୍ଯେତ୍
ମୋତେ ପୂଜି ଓ ଦେଖିଲେ, ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ବିଷ୍ଣୁପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ,
ପିତଣାଂ ସ୍ଵାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ କରୋତି ଜନ୍ମଖଣ୍ଡନମ୍ । ପ୍ରଯାଗେ ମୁଣ୍ଡନଂ କୃତ୍ଵା ଦାନଂ ଚ କୁରୁତେ ଯଦି
ପିତୃମାନେ ଓ ନିଜ ପାଇଁ ସେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରେ। ପ୍ରୟାଗରେ ମୁଣ୍ଡନ କରି ଦାନ କଲେ,