ଵଲ୍ମୀକମୂଷିକୋତ୍ଖାତାଂ ମୃଦମନ୍ତର୍ଜଲାଂ ତଥା
ପିପିଲିକା ଗୁହା କିମ୍ବା ଉଠିଆ ଗୁହାରୁ ଖୋଦା ମାଟି, କିମ୍ବା ଜଳ ଭିତରର ମାଟି,
ଅନ୍ତଃପ୍ରାଣ୍ଯଵପର୍ଣାଂ ଚ ହଲୋତ୍ଖାତାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଭିତରରୁ, ପତିତ ପତ୍ର ଉପରୁ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ହାଳ ଦ୍ୱାରା ଖୋଦା ମାଟି।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥମୂଲାନ୍ନୀତାଂ ଚ ତଥୈଵ ଶଯନୋତ୍ଥିତାମ୍
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ମୂଳରୁ ଆଣିଥିବା ମାଟି କିମ୍ବା ଯେଉଁ ମାଟିରେ କେହି ଶୋଇଥିବା କିମ୍ବା ଉଠିଥିବା, ସେ ମାଟିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶସ୍ଯସ୍ଥଲାନାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣାମୁଦ୍ଯାନାନାଂ ମୃଦଂ ତ୍ଯଜେତ୍ 1.26.
ଧାନ ମାଡ଼ ଥିବା ସ୍ଥାନ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଉଦ୍ୟାନର ମାଟିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୌଚହୀନୋଽଶୁଚିର୍ନିତ୍ଯମନର୍ହଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ରତା ନାହିଁ, ସେ ସବୁବେଳେ ଅପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ।
ଆଦୌ ଷୋଡଶଗଣ୍ଡୂଷୈର୍ମୁଖଶୁଦ୍ଧିଂ ଵିଧାଯ ଚ
ପ୍ରଥମେ ଷୋଳ ଥର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ମୁଁହ ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୁନଃ ଷୋଡଶଗଣ୍ଡୂଷୈର୍ମୁଖଶୁଦ୍ଧିଂ ସମାଚରେତ୍
ପୁଣି ଷୋଳ ଥର ପାଣି ଦେଇ ମୁଁହ ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ନିରୂପିତଂ ସାମଵେଦେ ହରିଣା ଚାହ୍ନିକକ୍ରମେ
ଏହି କ୍ରମ ସାମବେଦରେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ।
ଖଦିରଂ ଚ ଶିରୀଷଂ ଚ ଜାତିପୁନ୍ନାଗଶାଲକମ୍
ଖଦିର, ଶିରୀଷ, ଯାତି, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ଶାଳକ ଗଛ ସ୍ୱୀକୃତ।
ଜମ୍ବୂକଂ ବକୁଲଂ ତୋକ୍ମଂ ପଲାଶଂ ଚ ପ୍ରଶସ୍ତକମ୍
ଜାମୁ, ବକୁଳ, ଟୋକମ୍ ଓ ପଳାଶ ଗଛ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଵୃକ୍ଷଂ କଣ୍ଟକଯୁକ୍ତଂ ଚ ଲତାଦି ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
କଣ୍ଟା ଥିବା ଗଛ, ଲତା ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜିନିଷ ରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଖର୍ଜୂରଂ ନାରିକେଲଂ ଚ ତାଲଂ ଚ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଖଜୁରୀ, ନାଡ଼ିଆ ଓ ତାଳ ଗଛକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୌଚହୀନୋଽଶୁଚି ର୍ନିତ୍ଯମନର୍ହଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ରତା ନାହିଁ, ସେ ସବୁବେଳେ ଅପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପାଦାଵାଚମ୍ଯ ପ୍ରାତଃସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍ 1.26.
ପାଦ ଧୋଇ ଓ ମୁଁହ ପରିଷ୍କାର କରି, ପ୍ରଭାତ ସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରେ ଓ ତିନିବେଳ ସନ୍ଧ୍ୟା କରେ,
ଯଦହ୍ନା କୁରୁତେ କର୍ମ ନ ତସ୍ଯ ଫଲଭାଗ୍ଭଵେତ୍
ସେ ଦିନରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତାହାର ଫଳ ପାଉନଥାଏ।
ସ ଶୂଦ୍ରଵଦ୍ବହିଷ୍କାର୍ଯ୍ଯଃ ସର୍ଵସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜକର୍ମଣଃ
ସେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମାତ୍ମହତ୍ଯାଂ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଲଭତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ଦ୍ୱିଜ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ପାପ ଅର୍ଜନ କରେ।
କଲ୍ପଂ ଵ୍ରଜେତ୍କାଲସୂତ୍ରଂ ଯଥା ହି ଵୃଷଲୀପତିଃ
ସେ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳସୂତ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯେପରି ନିମ୍ନଜାତି ଜନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ।
ବ୍ରହ୍ମାଣମୀଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ମାଯାଂ ପଦ୍ମାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁ, ମାୟା, ପଦ୍ମା ଓ ସରସ୍ୱତୀ—
ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ନାନାଦିକଂ କାଲେ କୁର୍ଯାତ୍ସାଧକସତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ସାଧକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ପାଣି ସ୍ପର୍ଶ କରି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପଞ୍ଚପିଣ୍ଡାନାଦୌ ଧର୍ମୀ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଆରମ୍ଭରେ ପାଞ୍ଚଟି ପିଣ୍ଡ ନେଇ ଉଚିତ କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ସଙ୍କଲ୍ପଂ ତତଃ ସ୍ନାନଂ ପୁନର୍ମୁନେ
ସ୍ନାନ କରି ସଂକଳ୍ପ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ତାପରେ ପୁନି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଙ୍କଲ୍ପୋ ଗୃହିଣାଂ ଚୈଵ କୃତପାତକନାଶକଃ 1.26.
ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କୃତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।
ଵେଦୋକ୍ତମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଦେହଶୁଦ୍ଧିକୃତେ ନରଃ
ଏହି ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଦେହକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ମୃତ୍ତିକେ ହର ମେ ପାପଂ ଯନ୍ମଯା ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ହେ ମୃତ୍ତିକା, ମୋର ଯେଉଁ ପାପ ମୁଁ କରିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଯା।
ଆରୁହ୍ଯ ମମ ଗାତ୍ରାଣି ସର୍ଵଂ ପାପଂ ପ୍ରମୋଚଯ
ମୋ ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଜଲେ ନାଭିପ୍ରମାଣେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍
ଏପରି କହି, ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଵାହଯେତ୍ତତ୍ର ହସ୍ତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତପୋଧନ
ତାହାଁରେ ହସ୍ତ ଦେଇ, ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗଙ୍ଗେ ଚ ଯମୁନେ ଚୈଵ ଗୋଦାଵରି ସରସ୍ଵତି
ହେ ଗଙ୍ଗା, ହେ ଯମୁନା, ହେ ଗୋଦାବରୀ, ହେ ସରସ୍ୱତୀ,