ବଭୂଵ ସୋଽପି ଗୋଲୋକେ ପାର୍ଷଦେଷୁ ଚ ପାର୍ଷଦଃ । କୃଷ୍ଣସ୍ଯାଽଽଗମନଂ ତତ୍ର ସସ୍ମାର ସତତଂ ଵଶୀ
ସେ ମଧ୍ୟ ଗୋଲୋକରେ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଷଦ ହେଲେ, ନିତ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲେ।
ଅସ୍ତଂ ଗତୋ ଦିନକରୋଽପ୍ଯକ୍ରୂରଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଯଯୌ । କୃଷ୍ଣସ୍ଯାନୁମତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃଷ୍ଣୋଽପି କସ୍ଯଚିଦ୍ଗୃହମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ଅକୃରା ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ କିଛି ଘରକୁ ଗଲେ।
ଵୈଷ୍ଣଵସ୍ଯ କୁଵିନ୍ଦସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ନସ୍ତଧନସ୍ଯ ଚ । ସାନନ୍ଦୋ ନନ୍ଦସହିତୋ ବଲଦେଵାଦିଭିର୍ଯୁତଃ
ସେ ବୈଷ୍ଣବ କୁବିନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଧନ ନଥିଲା, ନନ୍ଦ ଓ ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସରେ ଗଲେ।
ସ ଭକ୍ତଃ ପୂଜଯାମାସ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍ । ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ସ୍ଵଦାସ୍ଯଂ ଚ ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମାଦିଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀନିକେତନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜା କଲେ; ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ସେବା ଦେଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି।
ପର୍ଯଙ୍କେ ସୁଷୁପୁଃ ସର୍ଵେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମିଷ୍ଟାନ୍ନସୁତ୍ତମମ୍ । ନିଦ୍ରାଂ ଚ ଲେଭେ ସା କୁବ୍ଜା ନିଦ୍ରେଶୋଽପିଯଯୌ ମୁଦା
ସମସ୍ତେ ଶୟନକୁ ଶୋଇଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିଠା ଖାଇବା ପରେ; କୁବ୍ଜା ମଧ୍ୟ ଘୁମ ଆସିଲା, ନିଦ୍ରାର ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତ୍ଵା ଦଦର୍ଶ କୁବ୍ଜାଂ ତାଂ ରତ୍ନତଲ୍ପେ ଚ ନିଦ୍ରିତାମ୍ । ଦାସୀଗଣୈଃ ପରିଵୃତାଂ ସୁନ୍ଦରୀଂ କମଲାମିଵ
ସେଠାକୁ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାକୁ ରତ୍ନ ଶୟନରେ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ, ଦାସୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଥିଲେ, ସେ ଲୋଟସ୍ ଫୁଲ ଭଳି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ବୋଧଯାମାସ ତାଂ କୃଷ୍ଣୋ ନ ଦାସୀସ୍ଵପି ନିଦ୍ରିତାଃ । ତାମୁଵାଚ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଜଗନ୍ନାଥପ୍ରିଯାଂ ସତୀମ୍
କୃଷ୍ଣ କୁବ୍ଜାକୁ ଜାଗାଇଲେ, ଦାସୀମାନେ ଘୁମିଥିଲେ; ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ସତୀକୁ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ତ୍ଯଜ ନିଦ୍ରାଂ ମହାଭାଗେ ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଦେହି ସୁନ୍ଦରି । ପୁରା ଶୂର୍ପଣଖା ତ୍ଵଂ ଚ ଭଗିନୀଂ ରାଵଣସ୍ଯ ଚ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: 'ଘୁମକୁ ଛାଡ଼, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୃଙ୍ଗାର ଦିଅ, ସୁନ୍ଦରୀ। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଶୂର୍ପଣଖା, ରାବଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ଥିଲେ।'
ରାମଜନ୍ମନି ମଦ୍ଧେତୋସ୍ତ୍ଵଯା କାନ୍ତେ ତପଃ କୃତମ୍ । ତପଃପ୍ରଭାଵାନ୍ମାଂ କାନ୍ତଂ ଭଜ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମନି
'ରାମ ଜନ୍ମରେ, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ତପ କରିଥିଲେ, ମୋତେ ଚାହିଥିଲେ; ତୁମର ତପର ଶକ୍ତିରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ ଲଭ।'
ଅଧୁନା ସୁଖସଂଯୋଗଂ କୃତ୍ଵା ଗଚ୍ଛ ମମାଽଽଲଯମ୍ । ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଚ ଗୋଲୋକଂ ଜରାସୃତ୍ଯୁହରଂ ପରମ୍
'ଏବେ ଆନନ୍ଦ ମିଳନ ପରେ, ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ, ଗୋଲୋକକୁ, ଯାହା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବୃଦ୍ଧା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା।'
ଇତ୍ଯୁକତ୍ଵା ଶ୍ରୀନିଵାସଶ୍ଚ କୃତ୍ଵାତାମେଵ ଵକ୍ଷସି । ନଗ୍ନାଂ ଚକାର ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଚୁମ୍ବନଂ ଚାପି କାମୁକୀମ୍
ଏପରି କହି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଛାତିରେ ରଖିଲେ, ନଗ୍ନ କରିଲେ, ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ, ଆଗ୍ରହରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ।
ସ ସସ୍ମିତା ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ନଵସଂଗମଲଜ୍ଜିତା । ଚୁଚୁମ୍ବ ଗଣ୍ଡେ କ୍ରୋଡେ ତଂ ଚକାର କମଲା ଯଥା
ସେ ହସି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗଣ୍ଢ ଓ କଣ୍ଠରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ, ନୂତନ ମିଳନର ଲଜ୍ଜାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି।
ସୁରତେର୍ଵିରତିର୍ନାସ୍ତି ଦଂପତୀ ରତିପଣ୍ଡିତୌ । ନାନାପ୍ରକାରସୁରତଂ ବଭୂଵ ତତ୍ର ନାରଦ
ଦମ୍ପତି ଦୁଇଜଣ ରତିରେ ପ୍ରବୀଣ, ତାଙ୍କର ଶୃଙ୍ଗାର କ୍ଷୟ ନାହିଁ; ନାରଦ, ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶୃଙ୍ଗାର ହେଲା।
ସ୍ତନଶ୍ରୋଣିଯୁଗଂ ତସ୍ଯା ଵିକ୍ଷତଂ ଚ ଚକାର ହ । ଭଗଵାନ୍ନଖରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଦଶନୈରଧରଂ ଵରମ୍
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଷ୍ଟନ ଓ କଟିରେ ଚିହ୍ନ କଲେ; ଭଗବାନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତରେ ତାଙ୍କ ଅଧରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ନିଶାଵସାନସମଯେ ଵୀର୍ଯାଧାନଂ ଚକାର ସଃ । ସୁଖସଂଭୋଗଭୋଗେନ ମୂର୍ଚ୍ଛାମାପ ଚ ସୁନ୍ଦରୀ
ରାତିର ଶେଷ ସମୟରେ, ସେ ଶୁକ୍ର ବିସର୍ଜନ କଲେ; ଆନନ୍ଦ ମିଳନରେ, ସୁନ୍ଦରୀ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ।
ତତ୍ରାଽଽଜଗାମତାଂ ତନ୍ଦ୍ରା କୃଷ୍ଣଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲସ୍ଥିତାମ୍ । ବୁବୁଧେ ନ ଦିଵାରାତ୍ରଂ ସ୍ଵର୍ଗ ମର୍ତ୍ଯ ଜଲଂ ସ୍ଥଲମ୍
ସେଠାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଛାତିରେ ଶୋଇଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଘୁମ ଆସିଲା; ସେ ଦିନ ରାତି, ସ୍ଵର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଭୂମି କିଛି ଜଣାନାହିଁ।
ସୁପ୍ରଭାତା ଚ ରଜନୀ ବଭୂଵ ରଜନୀପତିଃ । ପତ୍ଯୁର୍ଵ୍ଯତିକ୍ରମେଣୈଵ ଲଜ୍ଜଯେଵ ମଲୀମସଃ
ସେ ରାତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ହେଲା; ଚନ୍ଦ୍ରମା, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଲଜ୍ଜା ପାଇଁ, ନିଜର ଅପବିତ୍ରତା ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ଗୋଲୋକାଦ୍ରଥୋ ରତ୍ନଵିନିର୍ମିତଃ । ଜଗାମ ତେନ ତଂ ଲୋକଂ ଧୃତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯକଲେଵରମ୍
ତାପରେ, ଗୋଲୋକରୁ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ରଥ ଆସିଲା; ସେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସେହି ଲୋକକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂ ଶୁକାଧାନଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍ । ପ୍ରତପ୍ତକାଞ୍ଚନାଭାସଂ ନିତ୍ଯଂ ଜନ୍ମାଦିଵର୍ଜିତମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଦେହ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଧ୍ଧ ସୁନା ପରି ଅଭା, ଏବଂ ସେ ସଦା ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ମୁକ୍ତ।
ସା ବଭୂଵ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଗୋପୀ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ମୁନେ । ଗୋପ୍ଯଃ କତିଵିଧାସ୍ତସ୍ଯା ବଭୂଵୁଃ ପରିଚାରିକାଃ
ହେ ମୁନି, ସେଠି ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଗୋପୀ ହେଲେ; ଅନେକ ଗୋପୀ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଥିଲେ।
ଭଗଵାନପି ତତ୍ରୈଵ କ୍ଷଣଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ସ୍ଵମନ୍ଦିରମ୍ । ଜଗାମ ଯତ୍ର ନନ୍ଦଶ୍ଚ ସାନନ୍ଦୋ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଃ
ଭଗବାନ୍ ସେଠି କିଛି ସମୟ ରହି, ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନନ୍ଦ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଥିଲେ।
ଅଥ କଂସୋ ନିଶାଯାଂ ଚ ନିଦ୍ରାଯାଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲଃ । ଦଦର୍ଶ ଦୁଃଖଦୁଃସ୍ଵପ୍ନମାତ୍ମନୋ ମୃତ୍ଯୁସୂଚକମ୍
ଏହି ସମୟରେ, କଂସ ଭୟରେ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ରାତିରେ ଶୁଅଥିବାବେଳେ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁର ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବା ଦୁଃଖଦାୟକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲା।
ଦଦର୍ଶ ସୂର୍ଯଂ ଭୂମିସ୍ଥଂ ଚତୁଃଖଣ୍ଡଂ ନଭଶ୍ଚ୍ଯୁତମ୍ । ଦଶଖଣ୍ଡେ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବଂ ଭୂମିସ୍ଥଂ ଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତଂ ମୁନେ
ସେ ଦେଖିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଚାରି ଭାଗରେ ଭାଗିଯାଇଛି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦଶ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି, ହେ ମୁନି।
ପୁରୁଷାନ୍ଵିକୃତାକାରାନ୍ରଜ୍ଜୁହସ୍ତାନ୍ଦିଗମ୍ବରାନ୍ । ଵିଧଵାଂ ଶୂଦ୍ରପତ୍ନୀଂ ଚ ନଗ୍ନାଂ ଚ ଚ୍ଛିନ୍ନନାସିକାମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ଅଜଗଳା ଆକୃତିର ପୁରୁଷମାନେ ଝାଲ ଧରିଛନ୍ତି, ନଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ବିଧବା, ଏକ ଶୂଦ୍ର ଜନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ନଗ୍ନ ଓ କଟା ନାକ ଥିଲେ।
ହସନ୍ତୀଂ ଚୂର୍ଣତିଲକାଂ ଶ୍ଵେତକୃଷ୍ଣୋଚ୍ଚମୂର୍ଧଜାମ୍ । ଖଡ୍ଗଖର୍ପରହସ୍ତାଂ ଚ ଲୋଲଜିହ୍ଵାଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ଏକ ହସୁଥିବା ଜଣାଣୀ ମାଥାରେ ଚୁରୁଣ ଟିକି ଲଗାଇଛି, ଶ୍ୱେତ ଓ କୃଷ୍ଣ କେଶ ଥିଲା, ହାତରେ ତଳୱାର ଓ ଖପର ଧରିଛି, ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ ଜିହ୍ୱା ଦେଖାଉଛି।
ରୁଣ୍ଡମାଲାସମାଯୁକ୍ତାଂ ଗର୍ଦଭଂ ମହିଷଂ ଵୃଷମ୍ । ଭଲ୍ଲୂକଂ ସୂକରଂ କାକଂ ଗୃଧ୍ରଂ କହ୍କଂ ଚ ଵାନରମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ମୁଣ୍ଡମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଜଣେ, ଗଧା, ମହିଷ, ବୃଷ, ଭାଲୁ, ବନ୍ଦର, କାଉଡ଼ିଆ, କାକ, ଗୃଧ୍ର, ପେଚା ଓ ବାନର ସହିତ।
ଵିରଜଂ କୁକ୍କୁରଂ ନକ୍ରଂ ଶୃଗାଲଂ ଭସ୍ମପୁଞ୍ଜକମ୍ । ଅସ୍ଥିରାଶିଂ ତାଲଫଲଂ କେଶଂ କାର୍ପାସମୁଲ୍ବଣମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ଏକ କୁକୁର, ମଗର, ଶିଆଳ, ଛାର ରାଶି, ହାଡ଼ ରାଶି, ତାଳ ଫଳ, କେଶ ଓ ମୋଟା କପାସ।
ନିର୍ଵାଣାଙ୍ଗାରମିଲ୍କାଂ ଚ ଶଵଂ ସର୍ତ୍ଯଂ ଚିତାଶ୍ରିତମ୍ । କୁଲାଲତୈଲକାରାଣାଂ ଚକ୍ରଂ ଵକ୍ରଂ କପର୍ଦକମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ନିର୍ବାପିତ ଅଙ୍ଗାର, ଦୁଧ, ଚିତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୃତଦେହ, କୁମ୍ଭାର ଓ ତେଲିଆଙ୍କର ବାଙ୍କା ଚକ୍ର ଓ ଶଂଖ।
ଶ୍ମଶାନଂ ଦଗ୍ଧକାଷ୍ଠଂ ଚ ଶୁଷ୍କକାଷ୍ଠଂ କୁଣଂ ତୃଣାମ୍ । ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ କବନ୍ଧଂ ଚ ନଦନ୍ତଂ ମୃତମସ୍ତକମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ଶ୍ମଶାନ, ପୋଡ଼ା କାଠ, ଶୁଖିଲା କାଠ, ଘାସର ଢେର, ଚଳିଥିବା ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହ ଓ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ମୃତମୁଣ୍ଡ।
ଦଗ୍ଧସ୍ଥାନଂ ଭସ୍ମଯୁତଂ ତଡାଗଂ ଜଲଵର୍ଜିତମ୍ । ଦଗ୍ଧମତ୍ସ୍ଯଂ ଚ ଲୋହଂ ଚ ନିର୍ଵାଣଦଗ୍ଧକାନନମ୍
ସେ ଦେଖିଲା, ପୋଡ଼ା ସ୍ଥାନ ଛାରରେ ଢାକା, ପାଣି ନଥିବା ପୋଖରୀ, ପୋଡ଼ା ମାଛ, ଲୋହା ଓ ଜଳିଯାଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲ।