ନନ୍ଦେନାଽଽନନ୍ଦଯୁକ୍ତେନାଽଽଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ସଂଭାଷିତୋ ବାନ୍ଧଵୈଶ୍ଚ ପିତ୍ରା ମାତ୍ରା ଚ ଚୁମ୍ବିତଃ
ନନ୍ଦ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ, ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ କଥା ହେଲେ, ପିତା ଓ ମାତା ଉଭୟ ଚୁମ୍ବନ କରିଥିଲେ।
ଇତି ଶୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଯାତ୍ରାମଙ୍ଗଲଂ ନାମୈକସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ମହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡର 'ନାରଦଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଯାତ୍ରା' ନାମକ ଏକାସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅଥ କୃଷ୍ଣୋ ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵା ନିର୍ଗମ୍ଯ ଶିବିରାନ୍ମୁନେ । ଆରୁହ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଯାନଂ ଚ ଶୁଭାଂ ମଧୁପୁରୀଂ ଯଯୌ
ଏବେ ଦ୍ୱିସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବିରରୁ ବାହାରି, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଶୁଭ ମଧୁପୁରୀକୁ ଯାଇଲେ।
ଵିଵେଶ ମଥୁରାଂ ରମ୍ଯାଂ ସହାକ୍ରୂରଗଣୈଃ ସମମ୍ । ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଶକ୍ରନଗରୀ ଶୋଭାଯୁକ୍ତାଂ ମନୋହରାମ୍
ସେ ଅକୃର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ରମଣୀୟ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶକ୍ରଙ୍କ ନଗରୀକୁ ଜିତି, ଶୋଭା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସହରକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ।
ରତ୍ନଶ୍ରେଷ୍ଠେନ ଖଚିତାଂ ରଚିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନକଲଶୋ ରାଜିତୈଶ୍ଚ ଵିରାଜନାମ୍
ସେହି ସହର ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନରେ ଖୋଦି ଏବଂ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ରାଜମର୍ଗଶତୈରିଷ୍ଟୈର୍ଵୈଷ୍ଟିତାଂ ରୁଚିରୈର୍ଵରୈଃ । ଚନ୍ଦ୍ରାକାରୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସାରୈର୍ମଣିମିଃ ପରିସଂସ୍କୃତୈଃ
ସେହି ସହର ଶତ ଶତ ରାଜପଥରେ ଶୋଭିତ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ରସ ଦେଇ ମଣି ରାସ୍ତାରେ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।
ଵିଚିତ୍ରୈର୍ମଣିସାରୈଶ୍ଚ ଵୀଥୀଶତଵିନିର୍ମିତୈଃ । ଶୋଭିତୈର୍ଵଣିଜୈଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ପୁଣ୍ଯଵସ୍ତୁସମନ୍ଵିତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ମଣି ରେଖାରେ ଶୋଭିତ ଶତ ଶତ ଗଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ପୁଣ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ସରୋଵରସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ପରିତଃ ପରିଶୋଭିତମ୍ । ଶୁଧ୍ଧସ୍ଫଟିସଂକାଶୈଃ ପଦ୍ମରାଗଵିରାଜିତୈଃ
ସହର ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ଝିଲି ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ରତ୍ନାଲଂକାରଭୂଷାଢ୍ଯୈଃ ଶୋଭିତାଂ ପଦ୍ମିନୀଗଣୈଃ । ସ୍ଯିରଯୌଵନସଂଯୁକ୍ତୈର୍ନିମେଷରହିତୈଃ ପରୈଃ
ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଲୋଟସ ଗୁଛ, ସଦା ଯୁବା ଏବଂ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ନଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଇ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଶାକ୍ଷରୈରୂର୍ଧ୍ଵଵଦନୈଃ କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନଲାଲସୈଃ । ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗଲୀଲାଲୋଲୈଶ୍ଚ ଶଶ୍ଵଚ୍ଚଞ୍ଚଲଲୋଚନୈଃ
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମୁଖ ଅକ୍ଷର ଆକୃତିରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ, ଭୃକୁଟିର ଖେଳା ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ଚଳନରେ ସଦା ଚଞ୍ଚଳ।
ଶଶ୍ଵତ୍କାମସମାଯୁକ୍ତୈଃ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରେଃ । କୋମଲାଙ୍ଗୈର୍ମଧ୍ଯକୂପୈ ରତିରାସଵିଶାରଦୈଃ
ସଦା କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତଳ କଟି ଏବଂ ଉତ୍ତଳ ଅଂଶ, କୋମଳ ଅଙ୍ଗ, ସ୍ଲିମ୍ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ରତିର କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନାନାଂ କୋଟିଭିଃ ପରିଶୋଭିତାମ୍ । ଭୂଷଣୈର୍ଭୂଷିତାଭିଶ୍ଚ ଚିତ୍ରେତାଭିଶ୍ଚ ଚିତ୍ରକୈଃ
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଅନେକ ରଥ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଭୂଷଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକରେ ଶୋଭିତ ମହିଳାମାନେ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ନାନାପ୍ରକାରଶ୍ରୀଯୁକ୍ତାଂ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନତ୍ରିକୋଟିଭିଃ । ନାନାପୁଷ୍ପୈଃ ପୁଷ୍ପିତାଭିର୍ଯୁକ୍ତାଭିର୍ମଧୁସୂଦନୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଶ୍ରୀରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତିନି କୋଟି ପୁଷ୍ପ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫୁଲରେ ଫୁଲିଥିବା, ମଧୁ ଚାହିଁ ଆସିଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମାଧୁର୍ଯମଧୁସଂଯୁକ୍ତୈର୍ମଧୁଲୁବ୍ଧୈର୍ମୁଦାଽନ୍ଵିତୈଃ । ମାଧ୍ଵୀକମଧୁମତ୍ତୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତୈର୍ମଂଧୁକରୀଚଯୈଃ
ମଧୁରତା ଓ ମଧୁରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ଦଳ, ମଧୁ ଭଲପାଇଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ଓ ମଧୁମତ୍ତ ମଧୁମକୁଳୀ ଦଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନାନାପ୍ରକାରଦୁର୍ଗେଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗମ୍ଯାଂ ଵୈରିଣାଂ ଗଣୈଃ । ରଣିତାଂ ରଣକୈଃ ଶାଶ୍ଚଦ୍ରକ୍ଷାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୁର୍ଗ ରହିଛି, ଶତ୍ରୁ ଦଳ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରଣର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଛନ୍ତି।
ତ୍ରିକୋଟ୍ଟ୍ଯାଟ୍ଟାଲିକାଭିଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତାଂ ସୁମନୋହରାମ୍ । ରଚିତାଂ କିଲ ସଦ୍ରତ୍ନୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ତିନି କୋଟି ଆଟାଲିକାରେ ଯୁକ୍ତ, ଅତି ମନୋହର, ଅନେକ ଦୁଲ୍ଲଭ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।
ଏଵଂଭୂତାଂ ଚ ମଥୁରାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କମଲଲୋଚନଃ । ଦଦର୍ଶ ପଥି କୁବ୍ଜାଂ ତାଂ ଵୃଦ୍ଧାମତିଯରାଦୁରାମ୍
ଏପରି ମଥୁରାକୁ ଦେଖି, କମଳ ନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାସ୍ତାରେ ଏକ ବୃଦ୍ଧା, ବହୁତ ଅପରୂପା ଓ ଅକାର୍ଷଣୀୟ କୁବ୍ଜାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଯାନ୍ତୋଂ ଦଣ୍ଡସହାଯେନ ଚାତିନମ୍ରାଂ ନମଦ୍ଵଲୀମ୍ । ରୂକ୍ଷିତାଂ ଵିକୃତାକାରାଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ଚନ୍ଦନଦ୍ରଵମ୍
ଏହି ବୃଦ୍ଧା ଦଣ୍ଡର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଶରୀର ବହୁତ ଭାଙ୍ଗି ଓ ନମ୍ର, ରୂପରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ଓ ବିକୃତ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ ନେଇଥିଲେ।
କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାକ୍ତଂ ଚ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ନାରଦ । ସୁଗନ୍ଧିମକରନ୍ଦେନ ଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ସୁମନୋହରମ୍
ନାରଦ, ଏହି ଚନ୍ଦନରେ କସ୍ତୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ମିଶିଥିଲା, ଫୁଲର ମକରନ୍ଦ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା, ଛୁଆଁ ମାତ୍ରେ ଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତି ମନୋହର।
ସାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମିତା ଵୃଦ୍ଧା ଶ୍ରୀକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତମୀଶ୍ଵରମ୍ । ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ତଂ ଶ୍ରୀବୀଜଂ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍
ବୃଦ୍ଧା ଶ୍ରୀକାନ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଈଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀରେ ଭରିଥିବା, ଶ୍ରୀର ଆଧାର ଓ ଉତ୍ସ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହସିଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ସହସା ମୂଧର୍ନା ଭକ୍ତିନମ୍ରା ପୁଟାଞ୍ଜଲିଃ । ପ୍ରଦଦୌ ଚନ୍ଦନଂ ତସ୍ଯ ଗାତ୍ରେଶ୍ଯାମଲସୁନ୍ଦରେ
ଉତ୍ସାହରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହାତ ଜୋଡି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୟାମ ଶରୀରରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଦେଲେ।
ଗାତ୍ରେଷୁ ତଦ୍ଗଣାନାଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣପାତ୍ରକରା ଵରା । କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରଣନାମ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ହାତରେ ନେଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହଚରମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲେପ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତା ସା ବଭୂଵ ହ । ସହସା ଶ୍ରୀସମା ରମ୍ଯା ରୂପେଣ ଯୌଵନେନ ଚ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡିବା ସହିତ, ସେ ଶ୍ରୀରେ ଭରିଥିଲେ, ଅଚିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ରୂପ ଓ ଯୁବତାରେ ମନୋହର ହେଲେ।
ଵହିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁଵସନା ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତା । ଯଥା ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷୋଯା କନ୍ଯା ଧନ୍ଯା ମନୋହରା
ସ୍ଫଟିକ ଶୁଭ୍ର ଓ ଚମକୁଥିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଦୁଲ୍ଲଭ ରତ୍ନର ଗହଣା ପରିଧାନ କରି, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷର ଧନ୍ୟ ଓ ମନୋହର କନ୍ୟା ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ବିମ୍ବୋଷ୍ଠୀ ସସ୍ମିତା ଶ୍ଯାମା ତପ୍ତକାଞ୍ଚନସଂନିଭା । ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସୁଦତୀ ବିଲ୍ଵଫଲତୁଲ୍ଯପଯୋଧରା
ବିମ୍ବ ଫଳ ପରି ଠୋଡ, ହସୁଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶୁଭ୍ର ନିତମ୍ଭ, ଶୁଭ୍ର ଦନ୍ତ, ବିଲ୍ବ ଫଳ ପରି ଉଦର।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣହାରସାରଵିରାଜିତା । ଗଜେନ୍ଦ୍ରରାଜଗମନା ରତ୍ନମଞ୍ଜୀରରଞ୍ଜିତା
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନର ହାର ପିନ୍ଧି, ରାଜା ଗଜର ଚାଲି, ରତ୍ନ ମଞ୍ଜୀର ରେ ଝଙ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ବିଭ୍ରତୀ କବରୀଭାରଂ ମାଲତୀମାଲ୍ଯଵେଷ୍ଟିତମ୍ । ରକ୍ଷିତଂ ଵାମଭାଗେନ ରୁଚିରଂ ଵର୍ତୁଲାକୃତିମ୍
ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଗୁଞ୍ଚିଥିବା ଘନ କେଶ, ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୁନ୍ଦର ଭୃତ୍ତାକାର ରଖିଥିଲେ।
ସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁଂ ଦଧତୋଂ ଦାଡିମୀକୁସୁମାକୃତିମ୍ । କସ୍ତୂରୀ ବିନ୍ଦୁମୁପରି ସାର୍ଧ ଚନ୍ଦନବିନ୍ଦୁଭିଃ
ସିନ୍ଦୁର ବିନ୍ଦୁ ପରି ଦାଡିମି ଫୁଲ ଆକୃତି, ଉପରେ କସ୍ତୂରୀ ବିନ୍ଦୁ, ଚନ୍ଦନ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଶୋଭିତ।
ରନ୍ନଦର୍ପଣାହସ୍ତା ଚ ପ୍ରଶସ୍ତା ରତିକର୍ମସୁ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଵରଯାମାସ ଲୋଲଲୋଚନକୋଣତଃ
ହାତରେ ଦର୍ପଣ ଧରି, ରତି କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଲୋଳ ନୟନର କୋଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବରିଲେ।
ଶ୍ରୀଵାସସ୍ତାଂ ସମାଶ୍ଵସ୍ଯ ଯଯୌ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଂ ପରମ୍ । କୃତାର୍ଥରୂପା ସା ପ୍ରୀତ୍ଯା ଯଯୌ ପଦ୍ମଯଥାଽଽଲଯମ୍
ଶ୍ରୀନିବାସ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ; ସେ ସଫଳ ଓ ଆନନ୍ଦରେ, ପଦ୍ମ ପରି ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।