ଵିଧୃତ୍ଯ ନାସିକାଵାମଭାଗଂ ମଧ୍ଯମଯା ଵିଭୁଃ । ଵିସୃଜ୍ଯ ଵାଯୁଂ ସଂପୂର୍ଣଂ ନାସାଦକ୍ଷିଣରନ୍ଧ୍ରତଃ
ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ନାକର ବାମ ପାଖ ଧରି, ପ୍ରଭୁ ଡାହାଣ ନାକର ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୱାସ ଛାଡିଲେ।
ତତୋ ଯଯୌ ନନ୍ଦନନ୍ଦୋ ନନ୍ଦସ୍ଯ ପ୍ରାଙ୍ଗଣଂ ଵରମ୍ । ସାନନ୍ଦଃ ପରମାନନ୍ଦୋ ନିତ୍ଯାନନ୍ଦଃ ସନାତନଃ
ତାପରେ ନନ୍ଦର ଆନନ୍ଦ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ନନ୍ଦଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଗଲେ।
ନିତ୍ଯୋଽନିତ୍ଯୋ ନିତ୍ଯବୀଚସ୍ଵରୂପୋ ନିତ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ । ନିତ୍ଯାଙ୍ଗଭୂତୋ ନିତ୍ଯେଶୋ ନିତ୍ଯକୃତ୍ଯଵିଶାରଦଃ
ସେ ନିତ୍ୟ ଓ ଅନିତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ବୀଜର ସ୍ୱରୂପ, ନିତ୍ୟ ଦେହ, ନିତ୍ୟ ଅଙ୍ଗର ଗଠନ, ନିତ୍ୟ ନାଥ, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ନିତ୍ଯନୂତନରୂପଶ୍ଚ ନିତ୍ଯନୂତନଯୌଵନଃ । ନିତ୍ଯନୂତନଵେଷଶ୍ଚ ଵଯସା ନିତ୍ଯନୂତନଃ
ସେ ସଦା ନୂତନ ରୂପ, ସଦା ନୂତନ ଯୁବା, ସଦା ନୂତନ ପୋଷାକ, ଏବଂ ସଦା ନୂତନ ବୟସର।
ନିତ୍ଯନୂତନସଂଭାଷୋ ଯତ୍ପ୍ରେମ ନିତ୍ଯନୂତନମ୍ । ନିତ୍ଯନୂତନସଂପ୍ରାପ୍ତିଃ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ନିତ୍ଯନୂତନମ୍
ଯେ ପ୍ରେମ ସଦା ନୂତନ ରହେ, ଆଲୋଚନାରେ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥାଏ, ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଲାଭ ହୁଏ, ସେହି ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସଦା ନୂତନ ରହେ।
ସୁଧାରସପରଂ ମିଷ୍ଟଂ ଯତ୍ଵାକ୍ଯଂ ନିତ୍ଯନୂତନମ୍ । ନିତ୍ଯନୂତନଭକ୍ତଂ ଚ ଯତ୍ପଦଂ ନିତ୍ଯନୂତନମ୍
ଯେ କଥା ଅମୃତର ରସ ଭଳି ମିଠା ଏବଂ ସଦା ନୂତନ ରହେ, ଯେ ଭକ୍ତି ସଦା ନୂତନ ଅନୁଭୂତି ଦେଉଛି, ଏବଂ ଯେ ପଦ ସଦା ନୂତନ ରହେ।
ସ୍ଥାଯଂ ସ୍ଥାଯଂ ପ୍ରାଙ୍ଗଣେଽସ୍ମିନମାଯେଶୋ ମାଯଯା ଯୁତଃ । ଅତୀଵ ରମ୍ଯେ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧୋ ବଭୂଵ ଗମନୋନ୍ମୁଖଃ
ଏହି ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ପୁନିପୁନି ମାୟାର ନାଥ, ମାୟା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଅତି ରମଣୀୟ ଏବଂ ଗଭୀର ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବିଦାୟ ନିମିତ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ରମ୍ଭାସ୍ତମ୍ଭସମୂହୈଶ୍ଚ ରସାଲପଲ୍ଲଵାନ୍ଵିତୈଃ । ପଟ୍ଟସୂତ୍ରନିବଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ସୁନ୍ଦରୈଶ୍ଚ ସୁସଂସ୍କୃତୈଃ
କଦଳୀ ଗଛର ଗୁଛ ମଧ୍ୟରେ ରସାଳ ଗଛର କିଶଳୟ ଦେଇ ସଜାଯାଇଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭଲ ଭାବରେ ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ପଦ୍ମରାଗେଣ ଖଚିତେ ରଚିତେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାକ୍ତୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନୈଶ୍ଚ ସୁସଂସ୍କୃତେ
ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଖୋଦି ଏବଂ ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, କସ୍ତୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଏବଂ ଚନ୍ଦନରେ ଭଲ ଭାବରେ ଲିପି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ସ୍ଵଯଂ କୃଷ୍ଣଃ ସହାକ୍ରୂରଃ ସବାନ୍ଧଵଃ । ଯଶୋଦଯା ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେନ ମାଯଯା
ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ଅକୃର ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ଦଣ୍ଡାଇଥିଲେ, ଯଶୋଦା ମାୟା ସହିତ ସ୍ନେହରେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ।
ନନ୍ଦେନାଽଽନନ୍ଦଯୁକ୍ତେନାଽଽଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ସଂଭାଷିତୋ ବାନ୍ଧଵୈଶ୍ଚ ପିତ୍ରା ମାତ୍ରା ଚ ଚୁମ୍ବିତଃ
ନନ୍ଦ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ, ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ କଥା ହେଲେ, ପିତା ଓ ମାତା ଉଭୟ ଚୁମ୍ବନ କରିଥିଲେ।
ଇତି ଶୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଯାତ୍ରାମଙ୍ଗଲଂ ନାମୈକସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ମହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡର 'ନାରଦଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଯାତ୍ରା' ନାମକ ଏକାସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅଥ କୃଷ୍ଣୋ ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵା ନିର୍ଗମ୍ଯ ଶିବିରାନ୍ମୁନେ । ଆରୁହ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଯାନଂ ଚ ଶୁଭାଂ ମଧୁପୁରୀଂ ଯଯୌ
ଏବେ ଦ୍ୱିସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବିରରୁ ବାହାରି, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଶୁଭ ମଧୁପୁରୀକୁ ଯାଇଲେ।
ଵିଵେଶ ମଥୁରାଂ ରମ୍ଯାଂ ସହାକ୍ରୂରଗଣୈଃ ସମମ୍ । ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଶକ୍ରନଗରୀ ଶୋଭାଯୁକ୍ତାଂ ମନୋହରାମ୍
ସେ ଅକୃର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ରମଣୀୟ ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶକ୍ରଙ୍କ ନଗରୀକୁ ଜିତି, ଶୋଭା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସହରକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ।
ରତ୍ନଶ୍ରେଷ୍ଠେନ ଖଚିତାଂ ରଚିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନକଲଶୋ ରାଜିତୈଶ୍ଚ ଵିରାଜନାମ୍
ସେହି ସହର ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନରେ ଖୋଦି ଏବଂ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ରାଜମର୍ଗଶତୈରିଷ୍ଟୈର୍ଵୈଷ୍ଟିତାଂ ରୁଚିରୈର୍ଵରୈଃ । ଚନ୍ଦ୍ରାକାରୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସାରୈର୍ମଣିମିଃ ପରିସଂସ୍କୃତୈଃ
ସେହି ସହର ଶତ ଶତ ରାଜପଥରେ ଶୋଭିତ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ରସ ଦେଇ ମଣି ରାସ୍ତାରେ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।
ଵିଚିତ୍ରୈର୍ମଣିସାରୈଶ୍ଚ ଵୀଥୀଶତଵିନିର୍ମିତୈଃ । ଶୋଭିତୈର୍ଵଣିଜୈଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ପୁଣ୍ଯଵସ୍ତୁସମନ୍ଵିତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ମଣି ରେଖାରେ ଶୋଭିତ ଶତ ଶତ ଗଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ପୁଣ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ସରୋଵରସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ପରିତଃ ପରିଶୋଭିତମ୍ । ଶୁଧ୍ଧସ୍ଫଟିସଂକାଶୈଃ ପଦ୍ମରାଗଵିରାଜିତୈଃ
ସହର ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ଝିଲି ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ରତ୍ନାଲଂକାରଭୂଷାଢ୍ଯୈଃ ଶୋଭିତାଂ ପଦ୍ମିନୀଗଣୈଃ । ସ୍ଯିରଯୌଵନସଂଯୁକ୍ତୈର୍ନିମେଷରହିତୈଃ ପରୈଃ
ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଲୋଟସ ଗୁଛ, ସଦା ଯୁବା ଏବଂ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ନଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଇ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଶାକ୍ଷରୈରୂର୍ଧ୍ଵଵଦନୈଃ କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନଲାଲସୈଃ । ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗଲୀଲାଲୋଲୈଶ୍ଚ ଶଶ୍ଵଚ୍ଚଞ୍ଚଲଲୋଚନୈଃ
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମୁଖ ଅକ୍ଷର ଆକୃତିରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ, ଭୃକୁଟିର ଖେଳା ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ଚଳନରେ ସଦା ଚଞ୍ଚଳ।
ଶଶ୍ଵତ୍କାମସମାଯୁକ୍ତୈଃ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରେଃ । କୋମଲାଙ୍ଗୈର୍ମଧ୍ଯକୂପୈ ରତିରାସଵିଶାରଦୈଃ
ସଦା କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତଳ କଟି ଏବଂ ଉତ୍ତଳ ଅଂଶ, କୋମଳ ଅଙ୍ଗ, ସ୍ଲିମ୍ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ରତିର କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନାନାଂ କୋଟିଭିଃ ପରିଶୋଭିତାମ୍ । ଭୂଷଣୈର୍ଭୂଷିତାଭିଶ୍ଚ ଚିତ୍ରେତାଭିଶ୍ଚ ଚିତ୍ରକୈଃ
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଅନେକ ରଥ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଭୂଷଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକରେ ଶୋଭିତ ମହିଳାମାନେ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ନାନାପ୍ରକାରଶ୍ରୀଯୁକ୍ତାଂ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନତ୍ରିକୋଟିଭିଃ । ନାନାପୁଷ୍ପୈଃ ପୁଷ୍ପିତାଭିର୍ଯୁକ୍ତାଭିର୍ମଧୁସୂଦନୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଶ୍ରୀରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତିନି କୋଟି ପୁଷ୍ପ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫୁଲରେ ଫୁଲିଥିବା, ମଧୁ ଚାହିଁ ଆସିଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମାଧୁର୍ଯମଧୁସଂଯୁକ୍ତୈର୍ମଧୁଲୁବ୍ଧୈର୍ମୁଦାଽନ୍ଵିତୈଃ । ମାଧ୍ଵୀକମଧୁମତ୍ତୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତୈର୍ମଂଧୁକରୀଚଯୈଃ
ମଧୁରତା ଓ ମଧୁରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ଦଳ, ମଧୁ ଭଲପାଇଥିବା ମଧୁମକୁଳୀ ଓ ମଧୁମତ୍ତ ମଧୁମକୁଳୀ ଦଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନାନାପ୍ରକାରଦୁର୍ଗେଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗମ୍ଯାଂ ଵୈରିଣାଂ ଗଣୈଃ । ରଣିତାଂ ରଣକୈଃ ଶାଶ୍ଚଦ୍ରକ୍ଷାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୁର୍ଗ ରହିଛି, ଶତ୍ରୁ ଦଳ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରଣର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଛନ୍ତି।
ତ୍ରିକୋଟ୍ଟ୍ଯାଟ୍ଟାଲିକାଭିଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତାଂ ସୁମନୋହରାମ୍ । ରଚିତାଂ କିଲ ସଦ୍ରତ୍ନୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ତିନି କୋଟି ଆଟାଲିକାରେ ଯୁକ୍ତ, ଅତି ମନୋହର, ଅନେକ ଦୁଲ୍ଲଭ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।
ଏଵଂଭୂତାଂ ଚ ମଥୁରାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କମଲଲୋଚନଃ । ଦଦର୍ଶ ପଥି କୁବ୍ଜାଂ ତାଂ ଵୃଦ୍ଧାମତିଯରାଦୁରାମ୍
ଏପରି ମଥୁରାକୁ ଦେଖି, କମଳ ନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାସ୍ତାରେ ଏକ ବୃଦ୍ଧା, ବହୁତ ଅପରୂପା ଓ ଅକାର୍ଷଣୀୟ କୁବ୍ଜାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଯାନ୍ତୋଂ ଦଣ୍ଡସହାଯେନ ଚାତିନମ୍ରାଂ ନମଦ୍ଵଲୀମ୍ । ରୂକ୍ଷିତାଂ ଵିକୃତାକାରାଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ଚନ୍ଦନଦ୍ରଵମ୍
ଏହି ବୃଦ୍ଧା ଦଣ୍ଡର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଶରୀର ବହୁତ ଭାଙ୍ଗି ଓ ନମ୍ର, ରୂପରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ଓ ବିକୃତ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ ନେଇଥିଲେ।
କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାକ୍ତଂ ଚ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ନାରଦ । ସୁଗନ୍ଧିମକରନ୍ଦେନ ଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ସୁମନୋହରମ୍
ନାରଦ, ଏହି ଚନ୍ଦନରେ କସ୍ତୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ମିଶିଥିଲା, ଫୁଲର ମକରନ୍ଦ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା, ଛୁଆଁ ମାତ୍ରେ ଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତି ମନୋହର।
ସାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମିତା ଵୃଦ୍ଧା ଶ୍ରୀକାନ୍ତଂ ଶାନ୍ତମୀଶ୍ଵରମ୍ । ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ତଂ ଶ୍ରୀବୀଜଂ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍
ବୃଦ୍ଧା ଶ୍ରୀକାନ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଈଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀରେ ଭରିଥିବା, ଶ୍ରୀର ଆଧାର ଓ ଉତ୍ସ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହସିଲେ।