ଗୋପଵେଷ ମାଯଯା ମାଯେଶ ସୁଵେଷ ସୁଶୀଲ ଶାନ୍ତ ସର୍ଵକାନ୍ତ ଦାନ୍ତ ନିତାନ୍ତଜ୍ଞାନାନନ୍ଦ ପରାତ୍ପରତର ପ୍ରକୃତେଃ ପର ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମରୂପ ନିର୍ଲିପ୍ତ ସାକ୍ଷିସ୍ଵରୂପ ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତ ନିରଞ୍ଜନ ଭାରାଵତାରଣ କରୁଣାର୍ଣଵ ଶୋକସେତାପଗ୍ରସନ ଜରାମୃତ୍ଯୁଭଯାଦିହରଣ ଶରଣପଞ୍ଜର ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାରକ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ ଭକ୍ତସଂଚିତଧନ ଓଂ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଏ ମାୟାର ନାଥ, ଗୋପବେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଶିଳ୍ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ନିୟମିତ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆନନ୍ଦର ଧାମ, ସମସ୍ତଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ସାକ୍ଷୀ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ନିର୍ମଳ, ଭାର ହରିବାକୁ ଆସିଥିବା, କରୁଣାର ସମୁଦ୍ର, ଶୋକ ଓ ବାଧା ନାଶକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା, ଶରଣାଗତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା, ଭକ୍ତପ୍ରେମୀ, ଭକ୍ତଙ୍କର ସଞ୍ଚିତ ଧନର ରକ୍ଷକ — ଓଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ସର୍ପାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵାଯେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ପ୍ରୀଣନାଯ ଚ । ପୁନଃପୁନଃରୁଵାଚେଦଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଶ୍ଚ ବଭୂଵ ହ
ଏପରି କହି ସର୍ପଙ୍କର ଅଧିପତି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପୁଣିପୁଣି ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ, ଏବଂ ସେ ଅବସାନ ହେଲେ।
ଇତି ବ୍ରହ୍ମକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାହିତଃ । ତତ୍ସର୍ପାଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଭଵତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଶୁଣେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ପ ସମ୍ପର୍କିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରିଯାହୀନୋ ଲଭେତ୍ପ୍ରିଯାମ୍ । ନିର୍ଧନୋ ଲଭତେ ସତ୍ଯଂ ପରିପୂର୍ଣତମଂ ଧନମ୍
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ପୁଅ ପାଇଥାଏ; ଯେଉଁଠି ପ୍ରିୟା ନାହିଁ, ସେ ପ୍ରିୟାକୁ ପୁନି ପାଇଥାଏ; ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ସତ୍ୟ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନ ପାଇଥାଏ।
ଇହ ଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ ଦାସ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଧରେଃ । ଅଚଲାଂ ଭକ୍ତିମାପ୍ନୋତି ମୁକ୍ତେରପି ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍
ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ହରିଙ୍କ ଦାସ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ଯାହା ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ ଜଗତାଂ ଧାତା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଶନୈଃ ଶନୈଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁନରୁଵାଚ ହ
ସେ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁଣିପୁଣି ନମସ୍କାର କରି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଠି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁନି କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଦେଵଦେଵେଶ ପରମାନନ୍ଦକାରଣ । ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ସାନନ୍ଦ ନିତ୍ଯାନନ୍ଦ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଉଠନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର କାରଣ; ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚିରନ୍ତନ ଆନନ୍ଦ — ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଵ୍ରଜ ନନ୍ଦାଲଯଂ ନାଥ ତ୍ଯଜ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍ । ସ୍ମର ସୃଦାମଶାପଂ ଚ ଶତଵର୍ଷନିବନ୍ଧନମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ବୃନ୍ଦାବନ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀଦାମଙ୍କ ଶାପ ଓ ଶତବର୍ଷର ବନ୍ଧନକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ।
ଭକ୍ତଶାପାନୃରୋଧେନ ଶତଵର୍ଷ ପ୍ରିଯାଂ ତ୍ଯଜ । ପୁନରେନାଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଗୋଲୋକଂ ଚ ଗମିଷ୍ଯସି
ଭକ୍ତଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ହୋଇ, ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟାକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପାଇ, ଗୋଲୋକକୁ ଯିବେ।
ଗତ୍ଵା ପିତୃଗୃହଂ ଦେଵ ପଶ୍ଯାକୂରଂ ସମାଗତମ୍ । ପିତୃଵ୍ଯମତିଥିଂ ମାନ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵମୀଶ୍ଵର
ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ଆସିଥିବା ଅକୂରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ସେ ଆପଣଙ୍କର ପିତୃବନ୍ଧୁ, ଅତିଥି, ସମ୍ମାନିତ, ଧନ୍ୟ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ନାଥ।
ତେନ ସାର୍ଧଂ ମଧୁପୁରୀଂ ଭଗଵାନ୍ ଗଚ୍ଛ ସଂପ୍ରତମ୍ । କୁରୁ ଶଂଭୋର୍ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗଂ ଭଗ୍ନଂ ଵୈରିଗଣଂ ହରେ
ତାଙ୍କ ସହିତ ଏବେ ମଥୁରାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଭଗବାନ; ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାନ୍ତୁ, ହେ ହରି।
ହନ କଂସଂ ଦୁରାତ୍ମାନଂ ତାତଂ ବୋଧଯ ମାତରମ୍ । ନିର୍ମାଣଂ ଦ୍ଵାରକାଯାଶ୍ଚ ଭାରାଵତରଣଂ ଭୁଵଃ
ଦୁଷ୍ଟ କଂସକୁ ମାରନ୍ତୁ, ବାପାଙ୍କୁ ଜାଗାନ୍ତୁ, ମାଆକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦ୍ୱାରକା ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଭାର ହରନ୍ତୁ।
ଦହ ଵାରାଣସୀଂ ଶଂଭୋଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସଦନଂ ଵିଭୋ । ଶିଵସ୍ଯ ଜୃମ୍ଭଣଂ ଯୁଦ୍ଧେ ବାଣସ୍ଯ ଭୁଜକୃନ୍ତନମ୍
ଶିବଙ୍କର ବାରାଣସୀ ସହରକୁ ଜଳାଇଦିଅ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ରାଜମହଳକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିବଙ୍କର ଜମାଇବାକୁ ଓ ବାଣଙ୍କର ହାତ କାଟିଦେଇବାକୁ କହିଛି।
ରୁକ୍ମିଣୀହରଣଂ ନାଥ ଘାତନଂ ନରକସ୍ଯ ଚ । ଷୋଡଶାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପାଣିଗ୍ରହଂ କୁରୁ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ହରଣ କର, ନରକାସୁରଙ୍କୁ ମାରିଦେ, ଏବଂ ଷୋଳେ ହଜାର ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କର।
ତ୍ଯଜ ପ୍ରିଯାଂ ପ୍ରାଣସମାଂ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵର ଵ୍ରଜଂ ଵ୍ରଜ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯାଵଦ୍ରାଧା ନ ଜାଗ୍ରତି
ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱର, ତୁମର ପ୍ରିୟା, ଯିଏ ପ୍ରାଣ ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଯାଅ। ଉଠ, ଉଠ, ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ହେଉ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଧା ଜାଗିନାହାନ୍ତି।
ତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଚ ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵଗଣୈଃ ସହ । ଜଗାମ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଶେଷଶ୍ଚ ଶଂକରସ୍ତଥା
ଏଭଳି କହି ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଶେଷ ଓ ଶିବ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ କୁଷ୍ଣସ୍ଯୋପରି ଦେଵତାଃ । ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଵାଗ୍ବଭୂଵାଶରୀରିଣୀ
ଦେବତାମାନେ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନ ବର୍ଷା କଲେ; ଏବଂ ଶରୀର ନଥିବା ଏକ ସ୍ୱର କହିଲା।
ବଧ କଂସଂ ଵଥାର୍ହ ଚ ସ୍ଵପିତ୍ରୋର୍ମୋକ୍ଷଣଂ କୁରୁ । କ୍ଷଯଂ କୁରୁଭୁଵୋ ଭାରଂ ନାରଦେତ୍ଯେଵମେଵ ଚ
କଂସ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ମାର, ତୁମର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ, କୁରୁଭୂମିର ଭାର ହଟାଇଦିଅ—ଏଭଳି ନାରଦ କହିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଭୂତଭାଵନଃ । ରାଧା ଭଗଵତୀଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭୁ ଭଗବାନ୍ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ରାଧାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆଲ୍ପ ଆଲ୍ପ ଉଠିଲେ।
ଯଯୌ ହରିଃ କିଯଦ୍ଦୂରଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । କ୍ଷଣଂ ତସ୍ଥୌ ଚନ୍ଦନାନାଂ ଵନେ ଵାସସମୀପତଃ
ହରି କିଛି ଦୂରକୁ ଗଲେ, ବାରମ୍ବାର ପଛକୁ ଦେଖିଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ତଳେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଵିହାଯ ରାଧା ନିନ୍ଦ୍ରାଂ ସା ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ଵତଲ୍ପତଃ । ନ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ହରୀଂ ଶାନ୍ତଂ କାନ୍ତଂ ଚ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭମ୍
ରାଧା ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ନିଜ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶାନ୍ତ, ପ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣସମ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ହା ନାଥ ରମଣ ପ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାଣେଶ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭ । ପ୍ରାଣଚୋର ପ୍ରିଯତମ କ୍ଵ ଗତୋଽସୀତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ହା ପ୍ରଭୁ, ରମଣ, ପ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣନାଥ, ପ୍ରାଣବଲ୍ଲଭ, ପ୍ରାଣଚୋର, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ—ତୁମେ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା?—ଏଭଳି ରାଧା କାନ୍ଦି କହିଲେ।
କ୍ଷଣମନ୍ଵେଷଣଂ କୃତ୍ଵା ବଭ୍ରାମ ମାଲତୀଵନମ୍ । ଉଵାସ କ୍ଷଣମୁତ୍ତସ୍ଥୌ କ୍ଷଣଂ ସୁଷ୍ଵାପ ଭୂତଲେ
କିଛି ଖଣ୍ଡ ଖୋଜି ଦେଖି, ସେ ମାଲତୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରିଲେ; କିଛି ଖଣ୍ଡ ବସି, ପୁଣି ଉଠିଲେ, ଏବଂ ଭୂମି ଉପରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଶୁଇଲେ।
ରୁରୋଦ କ୍ଷଣମତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ଵିଲଲାପ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଆଗଚ୍ଛାଽଽଗଚ୍ଛ ହେ ନାଥେତ୍ଯେଵସୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ, ପୁଣିପୁଣି ବିଳାପ କଲେ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର 'ଆସ, ଆସ, ହେ ପ୍ରଭୁ!' ବୋଲି ଡାକିଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସଂପ୍ରାପ ସଂତାପାତ୍ସଂପ୍ତତା ଵିରହାନଲୈଃ । ଭୂତଲେ ଚ ତୃଣାଚ୍ଛନ୍ନେ ପପାତ ଚ ଯଥା ମୃତା
ବିରହ ଅଗ୍ନିରେ ଦୁଃଖରେ ସେ ଅଚେତନ ହେଲେ, ତୃଣ ଛାଡ଼ିଥିବା ଭୂମି ଉପରେ ମୃତ ଭଳି ପଡ଼ିଗଲେ।
ଆଯଯୁସ୍ତତ୍ର ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛତସହସ୍ରଶଃ । କାଶ୍ଚିଚ୍ଚାମରହସ୍ତାଶ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚନ୍ଦନଦ୍ରଵମ୍
ସେଠାରେ ଶହେ ହଜାରେ ଗୋପୀମାନେ ଆସିଲେ, କିଛି ଚାମର ହାତରେ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଆଣିଥିଲେ।
ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ପ୍ରିଯା ଲୀଲା କୃତ୍ଵା ରାଧାଂ ସ୍ଵଵକ୍ଷସି । ମୃତାମିଵ ପ୍ରିଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୋଦ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ ହସିଖେଳ କରି ରାଧାଙ୍କୁ ନିଜ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ରଖିଲେ; ପ୍ରିୟାକୁ ମୃତ ଭଳି ଦେଖି, ସେ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ସଜଲଂ ପଙ୍କଜଦଲଂ ପଙ୍କୋପରି ନିଧାଯ ଚ । ସ୍ଥାପଯାମାସ ତାଂ ରାଧାଂ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟାଂ ଚ ମୃତାମିଵ
ଭିଜା ପଦ୍ମପତ୍ର ମାଟି ଉପରେ ରଖି, ସେମାନେ ରାଧାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଶୁଇଁଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ଭଳି ଶୁଇଥିଲେ।
ଗୋପୀଭିଃ ସେଵିତାଂ ତତ୍ର ରୁଚିରୈଃ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ । ଚନ୍ଦନଦ୍ରଵଯୁକ୍ତାଂ ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧଵସ୍ତ୍ରାନ୍ଵିତାଂ ସତୀମ୍
ସେଠାରେ ଗୋପୀମାନେ ସୁନ୍ଦର ଧଳା ଚାମର ଦେଇ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଲଗାଇ, ମୃଦୁ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ରାଧାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଦଦର୍ଶ କୃଷ୍ଣସ୍ତତ୍ରୈତ୍ଯ ତାମେଵ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭାମ୍ । ନିଵାରିତଶ୍ଚ ଗୋପୀଭିର୍ବଲିଷ୍ଠାଭିଶ୍ଚ ନାରଦ
କୃଷ୍ଣ ସେଠାକୁ ଆସି, ନିଜ ପ୍ରାଣସମ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋପୀମାନେ ଓ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।