ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ଶାନ୍ତଂ ପରିତୁଷ୍ଟଂ ନିରନ୍ତରମ୍
ସଦା ଶାନ୍ତ, ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁ, ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହି—
ଧ୍ଯାତ୍ଵୈଵଂ ଗୁରୁମାରାଧ୍ଯ ହୃତ୍ପଦ୍ମେ ନିର୍ମଲେ ସିତେ
ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ କମଳରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା।
ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ଯଦ୍ରୂପଂ ତଦ୍ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍
ଯେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେମିତି ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ, ଯେମିତି ରୂପ ଅଛି, ସେହିପରି ଚିନ୍ତା କରିବା।
ଆଦୌ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ 1.26.
ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶିର ନମାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା।
ଗୁରୁପ୍ରଦର୍ଶିତୋ ଦେଵୋ ମନ୍ତ୍ରପୂଜାଵିଧିର୍ଜପଃ
ଗୁରୁ ଦେଖାଇଥିବା ଦେବତା, ମନ୍ତ୍ର ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ଜପ—
ଗୁରୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଗୁରୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗୁରୁର୍ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ଦିବ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର।
ଗୁରୁର୍ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵରୁଣୋ ଗୁରୁର୍ମାତା ପିତା ସୁହୃତ୍
ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବାୟୁ ଏବଂ ବରୁଣ; ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆ, ବାପା ଏବଂ ବନ୍ଧୁ।
ଅଭୀଷ୍ଟଦେଵେ ରୁଷ୍ଟେ ଚ ସମର୍ଥୋ ରକ୍ଷଣେ ଗୁରୁଃ
ଯେବେ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତା କ୍ରୁଧ୍ଧ, ସେତେବେଳେ ଗୁରୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଃ ଶଶ୍ଵଜ୍ଜଯସ୍ତସ୍ଯ ପଦେ ପଦେ
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେ ଜଣେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ଜିତିଥାଏ।
ନ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୁରୁଂ ଦେଵଂ ଯୋ ମୂଢଃ ପୂଜଯେଦ୍ ଭ୍ରମାତ୍
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହିଁ ଏବଂ ଭ୍ରମରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୂର୍ଖ।
ସାମଵେଦେ ଚ ଭଗଵାନିତ୍ଯୁଵାଚ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସାମବେଦରେ ଭଗବାନ ହରି ସ୍ୱୟଂ ଏପରି କହିଥିଲେ।
ଗୁରୁମିଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଯଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵୈ ସାଧକୋ ମୁନେ
ଅଭିଷ୍ଟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ସାଧକ ମୁନି—
ଜଲଂ ଜଲସମୀପଂ ଚ ସରନ୍ଧଂ ପ୍ରାଣିସନ୍ନିଧିମ୍
ପାଣି, ପାଣି ନିକଟ, ପୋଖରୀ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି—
ହଲୋତ୍କର୍ଷସ୍ଥଲଂ ଚୈଵ ସସ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଗୋଷ୍ଠକମ୍ 1.26.
ହାଳ ଚଲାଯାଇଥିବା ଜାଗା, ଶସ୍ୟ ଖେତ୍ର ଏବଂ ଗୋଶାଳା।
ଗ୍ରାମାଦ୍ଯଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଚୈଵ ନୃଣାଂ ଗୃହସମୀପକମ୍
ଗାଁ ଭିତର ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଘର ନିକଟର ଅଞ୍ଚଳ,
କ୍ରୀଡାସ୍ଥଲଂ ମହାରଣ୍ଯଂ ମଂଚକାଧଃସ୍ଥଲଂ ତଥା
ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଖଟିଆ ତଳର ଜମି,
ଦୂର୍ଵାସ୍ଥାନଂ କୁଶସ୍ଥାନଂ ଵଲ୍ମୀକସ୍ଥାନମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ବା ଘାସ, କୁଶ ଘାସ କିମ୍ବା ପିପିଲିକା ଗୁହା ଅଛି,
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୂର୍ଯ୍ଯତାପଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ସବୁଠାରୁ ବଞ୍ଚି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ନଥିବା ଥାଉଣି ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରୀଷମୂତ୍ରୋତ୍ସର୍ଗଂ ଚ ଦିଵା କୁର୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ଦିନେ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି ପାଖାପାଖି ପାଖାପାଖି ପ୍ରସ୍ରାବ ଓ ମଳ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ମୌନୀ ଭୂତ୍ଵା ଚ ନିଶ୍ଵାସଂ ଯଥା ଗନ୍ଧୋ ନ ସଞ୍ଚରେତ୍
ମୌନ ରହି, ଏଭଳି ଶ୍ୱାସ ନିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧ ଚାରିପାଖରେ ଚାଲିନଯାଏ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଲୋଷ୍ଟଶୌଚଂ ଚ ଜଲଶୌଚଂ ତତଃ ପରମ୍
ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ପରିଶୁଧ୍ଧି କରି, ତାପରେ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ସଫା କର।
ଏକାଂ ଲିଙ୍ଗେ ମୃଦଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵାମହସ୍ତେ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଲିଙ୍ଗରେ ଗୋଟେଥର ମାଟି ଲଗାଅ, ବାମ ହାତରେ ଚାରିଥର।
ମୂତ୍ରଶୌଚଂ ଦ୍ଵିଗୁଣିତଂ ମୈଧୁନାନନ୍ତରଂ ଯଦି
ପ୍ରସ୍ରାବ ପରେ ଦୁଇଗୁଣି ମାଟି ବ୍ୟବହାର କର, ବିଶେଷକରି ଯଦି ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୋଇଥାଏ।
ଏକା ଲିଙ୍ଗେ ଗୁଦେ ତିସ୍ରସ୍ତଥା ଵାମକରେ ଦଶ 1.26.
ଲିଙ୍ଗରେ ତିନିଥର, ଗୁଦରେ ଏବଂ ବାମ ହାତରେ ଦଶଥର ମାଟି ଲଗାଅ।
ପୁରୀଷଶୌଚଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଗୃହିଣାମିଦମେଵ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମଳ ପରିଶୁଧ୍ଧିର ନିୟମ।
ଯତୀନାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେର୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ଯତି, ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ,
ନୋ ଯାଵଦୁପନୀଯେତ ଦ୍ଵିଜଃ ଶୂଦ୍ରସ୍ତଥାଽଙ୍ଗନା
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଉପନୟନ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ଓ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ,
ଶୌଚଂ କ୍ଷତ୍ରଵିଶୋଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଗୃହିଣାଂ ସମମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କର ପରିଶୁଧ୍ଧି ଦ୍ୱିଜ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ସମାନ।
ନ୍ଯୂନାଧିକଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଶୁଦ୍ଧିମଭୀପ୍ସତା
ଶୁଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ପରିଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶୌଚଂ ତନ୍ନିଯମଂ ମତ୍ତଃ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ମୋ ପାଖରୁ ଏହି ପରିଶୁଧ୍ଧିର ନିୟମ ସାବଧାନ ଭାବେ ଶୁଣ।