ସଦ୍ରତ୍ନସିଂହାସନସୁନ୍ଦରେ ପରଶ୍ଚୋଵାସ ଶମ୍ଭୁର୍ଵରପାର୍ଷଦୈଃ ସହ
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ସୁନ୍ଦର ସିଂହାସନରେ, ଶିବ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ସହ ବସିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜେନ କୃତେନ ନାରଦଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ରମ୍ଯେଣ ଶୁଭପ୍ରଦେନ ଚ
ଗନ୍ଧର୍ବରାଜଙ୍କ ତିଆରି କରିଥିବା ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନାରଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲେ।
ଚକାର ତତ୍ରୈଵ ନିଵେଦନଂ ଶିଵେ ମନୋଽଭିଲାଷଂ ନିଜକାମପୂରକେ
ସେଠାରେ, ନାରଦ ନିଜ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡେ ସୌତିଶୌନକସଂଵାଦେ କୈଲାସଂ ପ୍ରତି ନାରଦାଗମନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡରେ ସୌତି ଓ ଶୌନକଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କୈଳାସକୁ ନାରଦଙ୍କ ଯାତ୍ରା' ନାମକ ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୌତିରୁଵାଚ ହରଂ ଯଯାଚେ ଦେଵର୍ଷିର୍ଧ୍ଯାନଂ ଚ ଜ୍ଞାନମେଵ ଚ
ସୌତି କହିଲେ: ଦେବଋଷି ନାରଦ ହରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ କଵଚଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଧ୍ଯାନଂ ପୂଜାଵିଧିଂ ତଥା
ସେ ସ୍ତୋତ୍ର, କବଚ, ମନ୍ତ୍ର, ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ଚାହିଲେ।
ସର୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପରିପୂର୍ଣମନୋରଥଃ
ସମସ୍ତ କିଛି ପାଇଁ, ସେ ମହାମୁନି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ସ୍ଵଧର୍ମପାଲନଂ ନିତ୍ଯଂ ଯତୋ ଭଵତି ନିତ୍ଯଶଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସଦା ପାଳନ କରିଲେ, ସଦା ସୁଫଳ ମିଳେ।
ଶ୍ରୀମହେଶ୍ଵର ଉଵାଚ ସୂକ୍ଷ୍ମେ ସହସ୍ରପତ୍ରେ ସ୍ଵେ ନିର୍ମଲେ ଗ୍ଲାନିଵର୍ଜିତେ
ଶ୍ରୀମହେଶ୍ୱର କହିଲେ: ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଶୁଭ୍ର, ଦୌଷ୍ୟ ହୀନ ଏହି ହଜାର ପତ୍ରର କମଳରେ—
ରାତ୍ରିଵାସଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୁରୁଂ ତତ୍ରୈଵ ଚିନ୍ତଯେତ୍
ରାତିର ବାସ ଛାଡ଼ି, ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ଶାନ୍ତଂ ପରିତୁଷ୍ଟଂ ନିରନ୍ତରମ୍
ସଦା ଶାନ୍ତ, ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁ, ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହି—
ଧ୍ଯାତ୍ଵୈଵଂ ଗୁରୁମାରାଧ୍ଯ ହୃତ୍ପଦ୍ମେ ନିର୍ମଲେ ସିତେ
ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ କମଳରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା।
ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ଯଦ୍ରୂପଂ ତଦ୍ଵିଚିନ୍ତଯେତ୍
ଯେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେମିତି ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ, ଯେମିତି ରୂପ ଅଛି, ସେହିପରି ଚିନ୍ତା କରିବା।
ଆଦୌ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ 1.26.
ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶିର ନମାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା।
ଗୁରୁପ୍ରଦର୍ଶିତୋ ଦେଵୋ ମନ୍ତ୍ରପୂଜାଵିଧିର୍ଜପଃ
ଗୁରୁ ଦେଖାଇଥିବା ଦେବତା, ମନ୍ତ୍ର ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ଜପ—
ଗୁରୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଗୁରୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗୁରୁର୍ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ଦିବ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର।
ଗୁରୁର୍ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵରୁଣୋ ଗୁରୁର୍ମାତା ପିତା ସୁହୃତ୍
ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ବାୟୁ ଏବଂ ବରୁଣ; ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆ, ବାପା ଏବଂ ବନ୍ଧୁ।
ଅଭୀଷ୍ଟଦେଵେ ରୁଷ୍ଟେ ଚ ସମର୍ଥୋ ରକ୍ଷଣେ ଗୁରୁଃ
ଯେବେ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତା କ୍ରୁଧ୍ଧ, ସେତେବେଳେ ଗୁରୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଃ ଶଶ୍ଵଜ୍ଜଯସ୍ତସ୍ଯ ପଦେ ପଦେ
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେ ଜଣେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ଜିତିଥାଏ।
ନ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୁରୁଂ ଦେଵଂ ଯୋ ମୂଢଃ ପୂଜଯେଦ୍ ଭ୍ରମାତ୍
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହିଁ ଏବଂ ଭ୍ରମରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୂର୍ଖ।
ସାମଵେଦେ ଚ ଭଗଵାନିତ୍ଯୁଵାଚ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସାମବେଦରେ ଭଗବାନ ହରି ସ୍ୱୟଂ ଏପରି କହିଥିଲେ।
ଗୁରୁମିଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଯଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵୈ ସାଧକୋ ମୁନେ
ଅଭିଷ୍ଟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ସାଧକ ମୁନି—
ଜଲଂ ଜଲସମୀପଂ ଚ ସରନ୍ଧଂ ପ୍ରାଣିସନ୍ନିଧିମ୍
ପାଣି, ପାଣି ନିକଟ, ପୋଖରୀ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି—
ହଲୋତ୍କର୍ଷସ୍ଥଲଂ ଚୈଵ ସସ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଗୋଷ୍ଠକମ୍ 1.26.
ହାଳ ଚଲାଯାଇଥିବା ଜାଗା, ଶସ୍ୟ ଖେତ୍ର ଏବଂ ଗୋଶାଳା।
ଗ୍ରାମାଦ୍ଯଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଚୈଵ ନୃଣାଂ ଗୃହସମୀପକମ୍
ଗାଁ ଭିତର ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଘର ନିକଟର ଅଞ୍ଚଳ,
କ୍ରୀଡାସ୍ଥଲଂ ମହାରଣ୍ଯଂ ମଂଚକାଧଃସ୍ଥଲଂ ତଥା
ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଖଟିଆ ତଳର ଜମି,
ଦୂର୍ଵାସ୍ଥାନଂ କୁଶସ୍ଥାନଂ ଵଲ୍ମୀକସ୍ଥାନମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ବା ଘାସ, କୁଶ ଘାସ କିମ୍ବା ପିପିଲିକା ଗୁହା ଅଛି,
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୂର୍ଯ୍ଯତାପଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଏହି ସବୁଠାରୁ ବଞ୍ଚି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ନଥିବା ଥାଉଣି ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରୀଷମୂତ୍ରୋତ୍ସର୍ଗଂ ଚ ଦିଵା କୁର୍ଯାଦୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ଦିନେ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି ପାଖାପାଖି ପାଖାପାଖି ପ୍ରସ୍ରାବ ଓ ମଳ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ମୌନୀ ଭୂତ୍ଵା ଚ ନିଶ୍ଵାସଂ ଯଥା ଗନ୍ଧୋ ନ ସଞ୍ଚରେତ୍
ମୌନ ରହି, ଏଭଳି ଶ୍ୱାସ ନିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧ ଚାରିପାଖରେ ଚାଲିନଯାଏ।