ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କା ମହାଭାଗା ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷସି । ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଂ କଥାଯାମାସ ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଯତା
ଏଭଳି କହି, ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟକୁ ଛାତିରେ ଧରିଲେ ଏବଂ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗି ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନର କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ରାଧିକୋଵାଚ ରତ୍ନସିଂହାସନେଽହଂ ଚ ରତ୍ନଚ୍ଛତ୍ରଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀ । ତଦାତପତ୍ରଂ ଜଗ୍ରାହ ରୁଷଟୋ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ମେ ପ୍ରଭୋ
ରାଧିକା କହିଲେ: ମୁଁ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲି, ରତ୍ନ ଛତ୍ର ଧରିଥିଲି; ଏହିବେଳେ ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଠାରୁ ସେଇ ଛତ୍ର ଛିନିନେଲେ, ପ୍ରଭୁ।
ସାଗରେ କଜ୍ଜଲାକାରେ ମହାଘୋରେ ଚ ଦୁସ୍ତରେ । ଗଭୀରେ ପ୍ରେରଯାମାସ ମାମେଵ ଦୁର୍ବଲାଂ ସ ଚ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ, ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, କଳମା ରଙ୍ଗର, ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅତି ଗଭୀର ସାଗରକୁ ଠେଲିଦେଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ରୋତସି ଶୋକାର୍ତା ଭ୍ରମାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ମହୋର୍ମୀଣାଂ ଚ ଵେଗେନ ଵ୍ଯାକୁଲା ନକ୍ରସଂକୁଲେ
ସେଠାରେ ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଧାରାରେ ଭୂଲିଯାଉଥିଲି, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗର ଝଟକାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲି, ଏବଂ ଘଣ୍ଟିଘଣ୍ଟି ଘଣ୍ଟି ମାଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲି।
ତ୍ରାହି ତ୍ରାହୀତି ହେ ନାଥ ତ୍ଵାଂ ଵଦାମି ପୁନଃ ପୁନଃ । ତ୍ଵାଂ ନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଭୀତା କରୋମି ପ୍ରାର୍ଥନାଂ ସୁରମ୍
ବଞ୍ଚାଅ, ବଞ୍ଚାଅ, ହେ ନାଥ! ମୁଁ ପୁନିପୁନି ତୁମକୁ ଡାକୁଛି। ତୁମକୁ ଦେଖିନଥିବାରୁ ବଡ଼ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ପାଖରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।
କୃଷ୍ଣ ତତ୍ର ନିମଜ୍ଜନ୍ତୀ ପଶ୍ଯାମି ଚନ୍ଦ୍ରମଣ़୍ଡଲମ୍ । ନିପତନ୍ତଂ ଚ ଗଗନାଚ୍ଛତଖଣ୍ଡଂ ଚ ଭୂତଲେ
କୃଷ୍ଣ, ସେଠାରେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଡୁବୁଥିବା ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ି ଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା।
କ୍ଷଣାନ୍ତରେ ଚ ପଶ୍ଯାମି ଗଗନାତ୍ସୂର୍ଯଂମଣ୍ଡଲମ୍ । ବଭୂଵ ଚ ଚତୁଃଖଣ୍ଡଂ ନିପତ୍ଯ ଧରଣୀତଲେ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସୂର୍ଯ୍ୟମାଣ୍ଡଳ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ଆସି, ଚାରି ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଏକକାଲେ ଚ ଗଗନେ ମଣ୍ଡଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଯୋଃ । ଅତୀଵ କଜ୍ଜଲାକାରଂ ସର୍ଵଂ ଗ୍ରସ୍ତଂ ଚ ରାହୁଣା
ଏକ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାଣ୍ଡଳ ଅତି ଅନ୍ଧକାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦୁହିଁଟିକୁ ରାହୁ ଗିଳିଯାଇଥିଲା।
କ୍ଷଣାନ୍ତରେ ଚ ପଶ୍ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦୀପ୍ତିମାନିତି । ସତ୍କ୍ରୋଡସ୍ଥଂ ସୁଧାକୁମ୍ଭଂ ବଭଞ୍ଜ ଚ ରୁଷେତି ଚ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ମୋଡ଼ରେ ଅମୃତ କୁମ୍ଭ ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
କ୍ଷଣାନ୍ତରେ ଚ ପଶ୍ଯାମି ମହାରୁଷ୍ଟଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୋଃ ପୁରୁଷଂ ମମ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ବଡ଼ କ୍ରୁଧ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଆଖିରୁ ଜଣେ ପୁରୁଷକୁ ଧରି ନେଉଛନ୍ତି।
କ୍ରୀଡାକମଲଦଣ୍ଡଂ ଚ ହସ୍ତାଦ୍ଧ୍ଵସ୍ତଂ ମମ ପ୍ରଭୋ । ସହସା ଖଣ୍ଡଶଣ୍ଡଂ ଚ ବଭୂଵ ସହ ହେତୁନା
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ହାତରୁ ଖେଳା କମଳ ଦଣ୍ଡ ହଠାତ୍ ଖସିଗଲା ଏବଂ କିଛି ଅଜଣା କାରଣରେ ଏହା ଅନେକ ଟୁକୁଡ଼ାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ହସ୍ତାଦ୍ଷ୍ଵସ୍ତଶ୍ଚ ସହସା ସଦ୍ରତ୍ନସାରଦର୍ପଣଃ । ନିର୍ମଲଃ କଜ୍ଜଲାକାରଃ ଖଣ୍ଡକଣ୍ଡୋ ବଭୂଵ ହ
ମୋର ହାତରୁ ଏକଦମେ ଖସିପଡ଼ିଲା ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନଖଚିତ ଆଇନା, ଯାହା କଜଳ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ଅନେକ ଟୁକୁଡ଼ାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ହାରୋ ମେ ରତ୍ନମାରାଣାଂ ଛିନ୍ନୋ ଭୂତ୍ଵା ଚ ଵକ୍ଷସଃ । ଅତୀଵ ମରିନଂ ପଦ୍ମଂ ପପାତ ଧରଣୀତଲେ
ମୋ ଛାତିରୁ ରତ୍ନମାଳା ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ମୁଝି ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଭୂମିରେ ଭାରି ଭାବରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସୌଧପୁତ୍ତଲିକାଃ ସର୍ଵା ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଚ ହସନ୍ତି ଚ । ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ରୁଦନ୍ତି ଯ କ୍ଷଣଂ କ୍ଷଣମ୍
ମହଳର ସମସ୍ତ ପୁତୁଳିମାନେ ନାଚୁଛନ୍ତି, ହସୁଛନ୍ତି, ତାଲିମାରୁଛନ୍ତି, ଗାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ କେବେ କେବେ ହଠାତ୍ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଂ ବୃହଚ୍ଚକ୍ରଂ ଖେ ଭ୍ରମନ୍ତଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ନିପତନ୍ତଂ ଚୋତ୍ପତନ୍ତଂ ପଶ୍ଯାମି ଚ ଭଯଂକରମ୍
ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଆକାଶରେ ବଡ଼ କଳା ଚକ୍ରଟି ଘୂରୁଛି, ମୁହଁମୁହଁ ଉଠୁଛି ଓ ପଡ଼ୁଛି, ଯାହା ଦେଖି ଭୟ ଲାଗୁଛି।
ପ୍ରାଣାଧିଦେଵଃ ପୁରୁଷୋ ନିଃସୃତ୍ଯାମ୍ଯନ୍ତରାନ୍ମମ । ରାଧେ ଵିଦାଯଂ ଦେହୀତି ତତୋ ଯାମୀତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ମୋ ଭିତରୁ ପ୍ରାଣଙ୍କ ଦେବତା ଏକ ପୁରୁଷ ଆସିଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ରାଧେ, ଏହି ଦେହକୁ ବିଦାୟ ଦେଉଛି; ଏବେ ଯାଉଛି।'
କୃଷ୍ଣଵର୍ଣା ଚ ପ୍ରତିମା ମାମାଶ୍ଲିଷ୍ଯତି ଚୁମ୍ବତି । କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରପରୀଧାନା ଚେତି ପଶ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଏକ ପ୍ରତିମା ମୋତେ ଆଳିଙ୍ଗନ କରୁଛି ଏବଂ ଚୁମ୍ବନ କରୁଛି, କଳାବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛି।
ଇତୀଦଂ ଵିପରୀତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟାଵା ଚ ପ୍ରାଣାଵଲ୍ଲଭ । ନୃତ୍ଯନ୍ତି ତକ୍ଷିଣାଙ୍ଗାନି ପ୍ରାଣା ଆନ୍ଦୋଲଯନ୍ତି ମେ
ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିପରୀତ ଦୃଶ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ମୋର ଦହିଣ ପାଖର ଅଂଗଗୁଡ଼ିକ ନାଚୁଛି, ପ୍ରାଣଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି।
ରୁଦନ୍ତି ଶୋକାତ୍କର୍ଷନ୍ତି ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନଂ ଚ ମାନସମ୍ । କିମିଦଂ କିମିଦଂ ନାଥ ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ସେମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ଦୁଃଖିତ ହେଉଛନ୍ତି, ମୋ ଚିନ୍ତିତ ମନକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି। ନାଥ, ବେଦବିଦ୍ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କଣ, ଏହା କଣ, ମତେ କୁହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରାଧିକା ଦେଵୀ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକା । ପପାତ ତତ୍ପଦାମ୍ଭୋଜେ ଭୀତା ସ ଶୋକଵିଙ୍ଵଲା
ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ରାଧିକାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ତାଳୁ ଶୁଖିଗଲା, ସେ ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦେଵୀଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵକ୍ଷମି । ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକେନ ଯୋଗେନ ଵୋଧଯାମାସ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ତାଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଶୁଣି, ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଛାତିରେ ରଖିଲେ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜାଗ୍ରତ କରିଦେଲେ।
ତ୍ତଯାଚ ଶୋକଂ ସ ଦେଵୀ ଜ୍ଞାନଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିର୍ମଲମ୍ । ଶାନ୍ତଂ ଚ ଭଗଵଂତଂ ଚ କୃତ୍ଵା କାନ୍ତଂ ସ୍ଵଵକ୍ଷସି
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଓ ଦିବ୍ୟ କରି ନିଜ ଛାତିରେ ଧରିଲେ।
ଇତିo ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜାନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ରାଧାଶୋକା- ପନୋଦନେ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ ନାରଦଙ୍କ କଥାରେ 'ରାଧାଙ୍କ ଶୋକ ଦୂର କରିବା' ନାମକ ଛଉଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥା ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଵିରହଵ୍ଯାକୁଲାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାମିନୀଂ କାମମୋହନଃ । କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ତାଂ କୃଷ୍ଣୋ ଯଯୌ କ୍ରୀଡାସରୋଵରମ୍
ଏବେ ସପ୍ତଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ବିରହରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଛାତିରେ ରଖି ଖେଳା ସରୋବରକୁ ଗଲେ।
ରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ ରାଧା କୃଷ୍ଣଵକ୍ଷସି ରାଜତେ । ସୌଦାମିନୀଵ ଜଲଦେ ନଦୀନେ ଗଗନେ ମୁନେ
ରାଜାରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାଧା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଛାତିରେ ଏମିତି ଚମକୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ମେଘରେ ବିଜୁଳି କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ନଦୀ, ମୁନି।
ରେମେ ସ ରମଯା ସାର୍ଧଂ କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ । ଦ୍ଵଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋର୍ଯଥା ସ୍ଵର୍ଣଂମଣ୍ଯୋର୍ମାରକତୋ ମଣିଃ
ସେ କୃପାର ସାଗର, ରାମା (ରାଧା) ସହ କୃପାରେ ରମଣ କରିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ଟି ସୁନା କିମ୍ବା ଦୁଇ ଟି ପନ୍ନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମାଣିକ୍ୟ ରହିଥାଏ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣପର୍ଯଙ୍କେ ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମିତେ । ନତ୍ନପ୍ରଦୀପେ ଜ୍ଵଲତି ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଶଯ୍ୟାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ରତ୍ନଦୀପ ତଳେ, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଚମକୁଥିଲେ।
ରତ୍ନଭୂଷାଭୂଷିତଯା ରାସରତ୍ନଶ୍ଚ କୌତୁକାତ୍ । ରସରତ୍ନାକରେ ରମ୍ଯେ ନିମଗ୍ନୋ ରସିକେଶ୍ଵରଃ
ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୁଭିତ, ରସରତ୍ନ ଭଳି, ରସର ସାଗରରେ ରସିକେଶ୍ୱର ଆନନ୍ଦରେ ଡୁବି ରହିଲେ।
ରାସେ ରାସେଶ୍ଵରୀ ରାଧା ରାମେଶ୍ଵରମୁଵାଚ ସା । ସୁରତୌ ଵିରତୌ ସତ୍ଯାଂ ଵିରତେ ନ ମନୋରଥେ
ରାସ ମଝିରେ ରାସେଶ୍ୱରୀ ରାଧା ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମିଳନରେ ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ବିରହରେ ସଂଯମ ଅଛି; ଯେଉଁଠି ସଂଯମ ଅଛି, ସେଠି ମନରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।'
ରାଧିକୋଵାଚ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାଽହଂ ତ୍ଵଯା ନାଥ ମୃତା ମ୍ଲାନା ଚ ତ୍ଵାଂ ଵିନା । ଯଥା ମହୌଷଧିଗଣଃ ପ୍ରଭାତେ ଭାତି ଭାସ୍କରେ
ରାଧା କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଥିଲେ ମୁଁ ଖୁସିରେ ଫୁଲିଉଠେ, ତୁମେ ନଥିଲେ ମୁଁ ମୁଝିଯାଏ ଓ ମରିଯାଏ, ଯେପରି ଭଲ ଔଷଧି ଗଛମାନେ ସୁର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।'