ଅସ୍ମିନ୍ଯାଗେ ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗୋ ଭଵେଦ୍ଯଦି ନରାଧିପ । ଵିନାଶୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଯଦି କେହି ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗେ, ଯଜ୍ମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ନାଶ ହେବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭଗ୍ନେ ଧନୁଷି ଯାଗଶ୍ଚ ଭଗ୍ନୋ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଫଲଂ ଦଦାତି କୋ ଵାଽତ୍ର ଚାନିଷ୍ପନ୍ନେ ଚ କର୍ମଣି
ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ; କାହା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳିବ, ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ?
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଧନୁଷୋ ମୂଲେ ମଧ୍ଯେ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଅଗ୍ରେ ଚୋଗ୍ରପ୍ରତାପଶ୍ଚ ମହାଦେଵୋ ମହାମତେ
ଧନୁଷର ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ ଓ ଶିରାରେ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ମହାଦେବ ଅଛନ୍ତି।
ଧନୁର୍ହି ତ୍ରିଵିକାରଂ ଚ ସଦ୍ରତ୍ନଖଚିତଂ ଵରମ୍ । ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାଙ୍ନମାର୍ତଂଣ୍ଡପ୍ରଭାପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନକାରଣ୍
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ ତିନି ପ୍ରକାରର ଆକୃତି ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ; ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗ ଗ୍ରୀଷ୍ମର ତପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଲୁଚିଯାଇଛି।
ଅଶକ୍ତଶ୍ଚ ନମଯିତୁମନନ୍ତଶ୍ଚ ମହାବଲଃ । ସୁର୍ଯଶ୍ଚ କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ କା କଥାଽନ୍ଯସ୍ଯ ଭୂମିପ
ମହାବଳୀ ଅନନ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବାଙ୍କିପାରିନାହାନ୍ତି; ତେବେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କହିବା ଦରକାର କଣ, ହେ ରାଜା?
ତ୍ରିପୁରାରିଃ ପୁରାଽନେନ ଜଘାନ ତ୍ରିପୁରଂ ମୁଦା । ନିର୍ଭଯଂ କୁରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ମଙ୍ଗଲାର୍ହ ମହୋତ୍ସଵମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ତ୍ରିପୁରାରୀ ଏହି ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦରେ ତ୍ରିପୁରାକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ; ଭୟ ଛାଡ଼ି ଇଚ୍ଛାମତେ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଉତ୍ସବ କର।
ମତ୍ଯକସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶଵିଵର୍ଧନଃ । ଉଵାଚ କଂସଃ ସର୍ଵାର୍ଥେ ସତତଂ ଚ ହିତୈଷିଣମ୍
ମତ୍ୟକଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା କଂସ, ସବୁ କାମରେ ସଦା ନିଜ ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା, କହିଲେ।
କଂସ ଉଵାଚ ଵସୁଦେଵଗୃହେ ଜଜ୍ଞେ ମଦ୍ଵଧୀ କୁରନାଶନଃ । ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ନନ୍ଦଗେହେ ଚ ଵର୍ଧତେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଃ
କଂସ କହିଲେ: ଵସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ମୋର ବିନାଶକାରୀ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ମଦ୍ଵନ୍ଧୁଵର୍ଗାଞ୍ଛୂରାଂଶ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ସୁଵିଶାରଦାନ୍ । ଭଗିନୀଂ ପୂତନାଂ ପୂତାଂ ଜଘାନ ବାଲକୋ ବଲୀ
ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧୁବର୍ଗ, ଶୂର ବନ୍ଧୁମାନେ, ନୀତିଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ମୋର ବୋନ ପୂତନା—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ମାରିଦେଇଛି।
ଗୋଵର୍ଧନଂ ଦଧାର୍ରକକରେଣ ବଲଵର୍ଧନଃ । ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ଶୂରସ୍ଯ ଚକାର ଚ ପରାଭଵମ୍
ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଥିବା ସେ, ଗୋବର୍ଧନକୁ ଛୋଟ ଆଂଠିରେ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇଦେଇଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ଚରାଚରମ୍ । ନିଵହଂ ବାରଵତ୍ସାନାଂ ଚକାର କୃତ୍ରିମଂ ମୁଦା
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତର ଆଧାର ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ବାରବତ ଛୁଆମାନେଙ୍କର ଏକ ନକଲି ଦଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତମେଵ ବଲିନଂ ହନ୍ତୁଂ ମନ୍ତ୍ରଣାଂ କୁରୁ ସତ୍ଯକ । ମମ ଶତ୍ରୁର୍ଵିନା ତେନ ନାସ୍ତିହ ଧରଣୀତଲେ
ହେ ସତ୍ୟକ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା କର; ତା'ଛଡ଼ା ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ମୋର କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ନାହିଁ।
ନହି ସ୍ଵର୍ଗେ ନ ପାତାଲେ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ସନ୍ତି ସନ୍ତଶ୍ଚ ରାଜାନଃ ସର୍ଵତ୍ର ମମ ବାନ୍ଧଵାଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପାତାଳରେ କିମ୍ବା ଏଇ ତିନି ଲୋକରେ ସବୁଠାରେ ମୋର ନିଜ ରାଜା ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ମହାତପସ୍ଵୀ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ତପସ୍ଵୀଂ ଶଂକରଃ ସ୍ଵଯାମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵାତ୍ମା ସମଦର୍ଶୋ ସନାତନଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ମହାତପସ୍ବୀ, ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତପସ୍ବୀ ସ୍ୱଭାବର; ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମଦୃଷ୍ଟି ଓ ଚିରନ୍ତନ।
ନନ୍ଦପୁତ୍ରଂ ନିହତ୍ଯାହଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପୂଜିତଃ । ମାର୍ଵଭୌମୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରୋ ମହାନ୍
ମୁଁ ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଲେ ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ ହେବି ଏବଂ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ମହାନ ଭୂପତି ହେବି।
ସ୍ଵର୍ଗେ ନିହତ୍ଯ ଶକ୍ରଂ ଚ ଦୁର୍ବଲଂ ଦୈତ୍ଯନିର୍ଜିତମ୍ । ଭଵିଷ୍ଯାମି ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ତତ୍ର ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଭାସ୍କରମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଥିବା ଦୁର୍ବଳ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମାରି, ମୁଁ ସେଠାରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ହେବି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିବି।
ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ରସ୍ତଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ମମୈଵ ପୂର୍ଵପୂରୁଷମ୍ । ଵାଯୁଂ କୁବେରଂ ଵରୁଣଂ ଯମଂ ଜେଷ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚିତମ୍
କ୍ଷୟରୋଗ ଗ୍ରସ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ମୋର ପୂର୍ବଜ, ସେଥିପାଇଁ ଏବଂ ବାୟୁ, କୁବେର, ବରୁଣ, ଯମ — ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ଜିତିବି।
ଗଚ୍ଛ ନନ୍ଦଵ୍ରଜଂ ଶୀଘ୍ରଂ ନନ୍ଦଂ ଚ ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍ । ତଦ୍ଭ୍ରାତରଂ ଚ ବଲିନଂ ବଲମାନଯ ସଂପ୍ରତମ୍
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ନନ୍ଦ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଏଠାରେ ଏଣିଆ।
କଂସସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମୁଵାଚ ସ ସତ୍ଯକଃ । ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ନୀତିସାରଂ ପରଂ ସାମଯିକଂ ତଥା
କଂସଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟକ ତାଙ୍କୁ ଉପକାରୀ, ସତ୍ୟ, ନୀତିସାର ଓ ଯଥାଯଥ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ସତ୍ଯକ ଉଵାଚ ଅକ୍ରୂରମୁଦ୍ଧଵଂ ଵାଽପି ଵସୁଦେଵମଥାପି ଵା । ପ୍ରସ୍ଥାପଯ ମହାଭାଗ ନନ୍ଦଵ୍ରଜମଭୀପ୍ସିତମ୍
ସତ୍ୟକ କହିଲେ: ମହାଭାଗ, ଆପଣ ଚାହାଁଥିବା ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଅକୃର, ଉଦ୍ଧବ କିମ୍ବା ବସୁଦେବଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତୁ।
ସତ୍ଯକସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସନ୍ତଂ ତତ୍ର ସଂସଦି । ସ୍ଵର୍ଣସିଂହାସନସ୍ଥଂ ଚ ଵସୁଦେଵମୁଵାଚ ସଃ
ସତ୍ୟକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଏହି ସଭାରେ ବସିଥିବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ବସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
କଂମ ଉଵାଚ ତତ୍ତଵଜ୍ଞୋ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ତ୍ଵମୁପାଯଵିଶାରଦଃ । ଵ୍ରଜ ନନ୍ଦଵ୍ରଜଂ ବନ୍ଧୋ ଵସୁଦେଵ ମୁତାଲଯମ୍
କଂସ କହିଲେ: ତୁମେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଓ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଉପାୟରେ ଦକ୍ଷ; ବନ୍ଧୁ, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଅ।
ଵୃଷଭାନଂ ଚ ନନ୍ଦଂ ଚ ବଲଂ ଚ ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍ । ଶୀଘ୍ରମାନଯ ଯଜ୍ଞେଽତ୍ର ସର୍ଵଂ ଗୋକୁଲଵାସିନମ୍
ବୃଷଭାନୁ, ନନ୍ଦ, ବଳରାମ, ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋକୁଳର ସମସ୍ତ ନିବାସୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନେଇଆ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପତ୍ରିକାଂ ଦୂତା ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଚ ଚତୁର୍ଦିଶ୍ମ୍ । ନୃପାନ୍ମୁନିଗଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍କର୍ତୁଂ ଵିଜ୍ଞାପନଂ ମୁଦା
ପତ୍ରିକା ନେଇ ଦୂତମାନେ ଚାରିଦିଗକୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
ନୃପସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକଃ । ଉଵାଚ ଵଚନଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଷତା
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୁଷ୍କ କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ତାଳୁ ସହିତ, ସେ ହୃଦୟର ଦୁଃଖରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କଥା କହିଲେ।
ଵସୁଦେଵ ଉଵାଚ ନିଯୁକ୍ତମତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗମନଂ ମମ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଵିଜ୍ଞାପିତୁଂ ନନ୍ଦଵ୍ରଜଂ ନନ୍ଦଂ ଵା ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍
ବସୁଦେବ କହିଲେ: ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଯିବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜ, ନନ୍ଦ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଖବର ଦେବା ପାଇଁ।
ଯଦ୍ଯାଯାତୋ ନନ୍ଦପୁତ୍ରୋ ଯାଗୋ ତେ ଚ ମହୋତ୍ସଵେ । ଅଵଶ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିରୋଧଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ତ୍ଵଯା ସହ
ଯଦି ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ ଆପଣଙ୍କ ମହାଉତ୍ସବକୁ ଆସିବେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆପଣଙ୍କର ବିରୋଧ ହେବ।
ତମହଂ ଚ ସମାନୀଯ କାରଯିଷ୍ଯାମି ସଂଯୁତମ୍ । ଇତି ମେ ନ ହି ଭଦ୍ରଂ ଚ ଵିଧ୍ନସ୍ତସ୍ଯ ତଵାପି ଚ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣିଲେ, ସଂଘର୍ଷ ହେବ; ଏହାରେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ଭଲ ହେବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ହେବ ନାହିଁ।
ପିତ୍ରାଽଽନୋତୋ ମୃତଃ କୃଷ୍ଣ ଇତି ସର୍ଵୋ ଵଦିଷ୍ଯତି । ଵସୁଦେଵଃ ସୁତଦ୍ଵାରା ଜଘାନ ନୃପମେଵ ଚ
ସମସ୍ତେ କହିବେ — 'କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।' ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ରାଜାକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଦ୍ଵଯୋରେକତରସ୍ଯାପି ସଦ୍ଯୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି । ପତିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ଶୂରାଶ୍ଚ ନାସ୍ତି ଯୁଦ୍ଧଂ ନିରାମିଷମ୍
ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଜଣ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡିଯିବେ, କାରଣ ରକ୍ତବିନା ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ହୁଏନାହିଁ।