ପରଭୋଗ୍ଯା ଚ ଯା କାନ୍ତା ସାଽଶୁଦ୍ଧା ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ତାଂ ଯୋଗଚ୍ଛେନ୍ମହାମୂଢୋ ନରକଂ ତସ୍ଯ କଲ୍ପକମ୍
ଯେ କନ୍ତା ଅନ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଭୋଗିତ ହୋଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅପବିତ୍ର। ଯଦି କୌଣସି ମୂଢ଼ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପାଇଁ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଅନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଠା ଜଲଂ ମୂତ୍ରଂ ପରଭୋଗ୍ଯାଶ୍ଚ (ଯା)ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଉପସ୍ପୃଶେନ୍ନ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ହନ୍ତି ପୁପ୍ଯଂ ପୁରାକୃତମ୍
ଖାଦ୍ୟ, ମଳ, ଜଳ, ମୁତ୍ର — ଯାହାକୁ ଅନ୍ୟେ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଲଭିଥିବା ପୁଣ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ।
ଅନିଚ୍ଛଯା ଚ ଶ୍ରୃଙ୍ଗାନେ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାରେଣ ନ ଦୁଷ୍ଯତି । ଦୁଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀ ନିଶ୍ଚିତଂ ସାଧ୍ଵୀ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଶ୍ରୃଙ୍ଗାରକର୍ମଣି
ଯଦି ଜାର ସହିତ ମହିଳା ଅନିଚ୍ଛାରେ ମିଶିଥାଏ, ତେବେ ସେ ଦୂଷିତ ହୁଏନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ମହିଳା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅପବିତ୍ର।
ତ୍ଵଂ ଶକ୍ରଂ ସ୍ଵାମିନଂ ମତ୍ଵା ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ରତିଂ ଗୃହେ । ପଶ୍ଚାଦ୍ବଭୂଵ ତେ ଜ୍ଞାନଂ ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନିଶାମଯ
ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବି ଘରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିଥିଲା। ପରେ ମୋତେ ଦେଖିବା ପରେ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଆସିଲା — ଏହାକୁ ଦେଖ।
ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ମହାରଣ୍ଯଂ ଭଵ ପାଷାଣରୂପିଣୀ । ରାମପାଦାଙ୍ଗୁଲିସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଭପିଷ୍ଯସି
ଯାଉ, ଯାଉ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ; ପାଷାଣ ରୂପ ନେଇଯାଉ। ରାମଙ୍କ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳିର ସ୍ପର୍ଶରେ ତୁମେ ସତ୍ୟ ସ୍ଫୁର୍ତି ହେବ।
ମାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତତ୍ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁନରେଵାଽଽଗମିଷ୍ଯସି । ଗଚ୍ଛ କାନ୍ତେ ମହାରଣ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତପସେ ଯଯୌ
ସେ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ପୁନି ମୋତେ ପାଇବା, ଏବଂ ଆଉଥରେ ଫେରିବା। ଏହିପରି କହି ତିନି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଇଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵ ମହେନ୍ଦ୍ରଦର୍ପଭଞ୍ଜନମ୍ । ପୁନଃ ସଂପ୍ରାପ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ ଵିଭୋଶ୍ଚ କୃପଯା ମୁନେ
ଏଭଳି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗର ସମସ୍ତ କଥା କହାଯାଇଛି। ପୁନି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପାଇଲେ, ମୁନି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖ o ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଏକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା ମହା କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତମ ନାରଦଙ୍କ କଥାର ଏକଷଠିଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରଦ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଚକାର ମୋକ୍ଷଣଂ କୁତ୍ର ଯୁଗେ ଗୌତମଯୋଷିତଃ
ଏବେ ଦୁଇଷଠିଅଧ୍ୟାୟ। ନାରଦ କହିଲେ — ବ୍ରହ୍ମା, ରାମ ଦାଶରଥୀ କିପରି ନିଜେ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ, ଏବଂ କେଉଁ ଯୁଗରେ ଗୌତମଙ୍କ ଜନାନୀକୁ?
ରାମାଵତାରଂ ସୁଖଦଂ ସମାସେନ ମନୋହରମ୍ । କଥାଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ହେ ମହାଭାଗ, ରାମଙ୍କ ଅବତାରର ସୁଖଦାୟକ ଏବଂ ମନୋହର କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହନ୍ତୁ; ମୋର ଶୁଣିବାର ଆଗ୍ରହ ବହୁତ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜାତୋ ଦଶରଥାତ୍ସ୍ଵଯମ୍ । କୌସଲ୍ଯାଯାଂ ଚ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରେତାଯାଂ ଚ ମୃଦାଽନ୍ଵିତଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ — ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶରଥଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ନିଜେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ମୃତ୍ତିକା ସହିତ।
କୈକେଯ୍ଯାଂ ଭରତଶ୍ଚୈଵ ରାମତୁଲ୍ଯୋ ଗୁଣେନ ଚ । ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାପି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ସୁମିତ୍ରାଯାଂ ଗୁଣାର୍ଣଵଃ
କୈକେୟୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଭରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଗୁଣରେ ରାମଙ୍କ ସମାନ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଗୁଣର ସମୁଦ୍ର, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପିଶ୍ଵାମିତ୍ରପ୍ରେଷିତଶ୍ଚ ଶ୍ରୀରାମଶ୍ଚ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ । ପ୍ରଯଯୌ ମିଥିଲାଂ ରମ୍ଯାଂ ସୀତାଗ୍ରହଣହେତଵେ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଶ୍ରୀରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମିଥିଳାକୁ ଗଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଷାଣାରୂପା ଚ ରାମୋ ଵର୍ତ୍ମନି କାମିନୀମ୍ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ କାରଣଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ
ପଥରେ ପାଷାଣ ରୂପ ନାରୀକୁ ଦେଖି, ଜଗତ୍ନାଥ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏହାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ରାମସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାତପାଃ । ଉଵାଚ ତତ୍ର ଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ରହସ୍ଯଂ ସର୍ଵମେଵ ଚ
ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ମହାତପସ୍ୱୀ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ କଥା ସେଠାରେ କହିଦେଲେ।
କାରଣଂ ତନ୍ମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୃତ୍ଵା ରାମୋ ଭୁଵନପାଵନଃ । ପସ୍ପର୍ଶ ପାଦାଙ୍ଗୁଲିନା ସା ବଭୂଵ ଚ ପଦ୍ମିନୀ
ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ କାରଣ ଶୁଣି, ଭୁବନ ପବନ ରାମ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳିରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେ ମହିଳା ପଦ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ସା ରାମମାଶିଷଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଭର୍ତୃ ମନ୍ଦିରମ୍ । ଶୁଭାଶିଷଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଭାର୍ଯା ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଗୌତମଃ
ସେ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ନିଜ ପତିଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଗୌତମ, ଏବେ ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ରାମଶ୍ଚ ମିଥିଲାଂ ଗତ୍ଵା ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗଂ ଶିଵସ୍ଯା ଚ । ଚକାର ପାଣିଗ୍ରହଣଂ ସୀତାଯାଶ୍ଚୈଵ ନାରଦ
ରାମ ମିଥିଳାକୁ ଯାଇ, ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ, ହେ ନାରଦ।
କୃତ୍ଵା ଵିଵାହଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଭୃଗୁଦର୍ପ ନିହତ୍ଯ ଚ । ଣଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଯଯୌ ରମ୍ଯାଂ କ୍ରୀଡାକୌତୁକମଙ୍ଗଲୈଃ
ବିବାହ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଏବଂ ଭୃଗୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ଦମନ କରି, ରାଜା ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ମଙ୍ଗଳ ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ।
ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ନୃପଂ କର୍ତୁମିଷେଯ କୃତସାଦରମ୍ । ସପ୍ତତୀର୍ଥୋଦକଂ ତୂର୍ଣମାନୀଯ ମୁନିପୁଂଗଵାନ୍
ରାଜା, ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ମହାମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ସତତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଲେ।
କୃତାଧିଵାସଂ ଶ୍ରୀରାମଂ ସର୍ଵ ମଙ୍ଗଲସଂଯୁତମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭରତମାତା ଚ କୈକେଯୀ ଶୋକଵିହ୍ଵଲା
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ। ଏହା ଦେଖି, ଭରତଙ୍କ ମାଆ କୈକେୟୀ ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ।
ଵରଯାମାସ ରାଜାନଂ ପୂର୍ଵମଙ୍ଗୀକୃତଂ ଵରମ୍ । ରାମସ୍ଯ ଵନଵାସଂ ଚ ରାଜତ୍ଵଂ ଭରତସ୍ଯ ଚ
ସେ ପୂର୍ବରୁ ମାଗିଥିବା ଦୁଇଟି ବର ରାଜାଙ୍କୁ ମାଗିଲେ—ରାମଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟବାସ ଓ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନ।
ଵରଂ ଦାତୁଂ ମହାରାଜୋ ନେଯେଷ ପ୍ରେମମୋହିତଃ । ଧର୍ମସତ୍ଯଭଯେନୈଵୋଵାଚ ରାମୋ ନୃପଂ ସୁଧୀ
ମହାରାଜା, ପ୍ରେମ ଓ ସ୍ନେହରେ ଆବେଶିତ, ବର ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟର ଭୟରେ, ଶ୍ରୀରାମ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀରାମ ଉଵାଚ ତଡାଗଶତଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତତୋଽଧିକଂ ଚ ଲଭତେ ଵାପୀଦାନେନ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ—ଜଣେ ମଣିଷ ଶତ ପୋଖରୀ ଦାନ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଆଁଜଳି ଜଳକୁ ଦାନ କଲେ ମିଳେ।
ଦଶଵାପୀପ୍ରଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତତୋଽଧିକଂ ଚ ଲଭତେ ପୁଣ୍ଯଂ କନ୍ଯାପ୍ରଦାନତଃ
ଦଶଟି ଆଁଜଳି ଜଳ ଦାନ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଜଣେ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହରେ ଦେଇଲେ ମିଳେ।
ଦଶକନ୍ଯାପ୍ରଦାନେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତତୋଽଧିକଂ ଚ ଲଭତେ ଯଜ୍ଞୈକେନ ନରାଧିପ
ଦଶଟି କନ୍ୟାକୁ ବିବାହରେ ଦେଇଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମିଳେ, ହେ ରାଜନ।
ଶତଯଜ୍ଞେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ପୁଣ୍ଯକୃଜ୍ଜନଃ । ତତୋଽଧିକଂ ଚ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାସ୍ଯଦର୍ଶନେନ ଚ
ଶତ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଲୋକ ପାଏ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ମିଳେ।
ଦର୍ଶନେ ଶତପୁତ୍ରାଣାଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନୂନଂ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ସତ୍ଯବାଲନାତ୍
ଶତ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ସତ୍ୟବାନ୍ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଯାଏ।
ନ ହି ସତ୍ଯାତ୍ପରୋ ଧର୍ମୋ ନାନୃତାତ୍ପାତକଂ ପରମ୍ । ନ ହି ଗହ୍ଘାସମଂ ତୀର୍ଯଂ ମ ଦେଵଃ କେଶଵାତ୍ପରଃ
ସତ୍ୟ ଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟା ଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ ନାହିଁ। ଗଙ୍ଗା ସମାନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, କେଶବ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦେବତା ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ଧର୍ମାତ୍ପରୋ ବନ୍ଧୁର୍ନାସ୍ତି ଧର୍ମାତ୍ପରଂ ଧନମ୍ । ଧର୍ମାତ୍ପ୍ରିଯଃ ପରଃ କୋ ଵା ସ୍ପଧର୍ମଂ ରକ୍ଷ ଯତ୍ନତଃ
ଧର୍ମ ଠାରୁ ବଡ଼ ଆତ୍ମୀୟ କିଏ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ଠାରୁ ବଡ଼ ଧନ କିଏ ନାହିଁ? ଧର୍ମ ଠାରୁ ପ୍ରିୟ କିଏ? ତେଣୁ, ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ରକ୍ଷା କର।