ପରସ୍ତ୍ରୀସେଵନଂ ଶକ୍ର ଇହୈଵାତ୍ଯଯଶସ୍କନମ୍ । ପରତ୍ର ନରକଂ ଘୋରଂ ଦଦାତି କାମୁକାଯ ଚ
ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ବିନାଶ ଆଣେ, ଏବଂ ପରଲୋକରେ କାମୀଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଦେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵା ଚ ମହାସାଧ୍ଵୀ ଵିହାଯ ତଂ ଚ କାମୁକମ୍ । ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵଗୃହଂ ତୂର୍ଣ ଗୃହିଣୀ ଗୌତମସ୍ଯ ଚ
ଏପରି କଥା କହି, ମହାପତିବ୍ରତା ତାହା କାମୀକୁ ଛାଡି, ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଗୌତମଙ୍କର ଗୃହିଣୀ।
ତତ୍ସର୍ଵ କଥଯାମାସ ଗୌତମାଯ ତପସ୍ଵିନେ । ତସ୍ଥୌ ପ୍ରହସ୍ଯ ସ ମୁନିର୍ମହନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ଚ
ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଗୌତମ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ କହିଦେଲେ; ମୁନି ହସି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାନ୍ତାକୁ ନିନ୍ଦା କରି, ଅବସ୍ଥାନ କଲେ।
ଏକଦା ଗୌତମଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଗାମ ଶଂକରାଲଯମ୍ । ଶକ୍ରୋ ଗୌତମରୂପେଣ ତାଂ ସଂଭୋଗଂ ଚକାର ସଃ
ଏକଦା ଗୌତମ ଶୀଘ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଗୌତମଙ୍କର ରୂପ ଧରି, ତାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କଲେ।
ସର୍ଵ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ମନ୍ଦିରଦ୍ଵାରମାଯଯୌ । ନିର୍ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ମହେନ୍ଦଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣି, ସର୍ବଜ୍ଞ ମୁନି ଘରର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ; ବାହାରୁ ଯାଉଥିବା ମହାଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
ନଗ୍ନାମହଲ୍ଯାଂ ରହସି ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରାମ୍ । ମୁନିଃ ଶଶାପ ଶକଂ ଚ ଭଗାଙ୍ଗଶ୍ଚ ଭଵେତି ଚ
ମୁନି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ନଗ୍ନ, ପିନା ଶ୍ରୋଣି ଓ ଉନ୍ନତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଥିବା ଅହଳ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ; ଶାପ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ କହିଲେ—'ତୁମେ ନାରୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଧରିବା।'
କୋପାଚ୍ଛଶାପ ପତ୍ନୀଂ ଚ ରୁଦତୀଂ ଭଯଵିହ୍ଵଲାମ୍ । ତ୍ଵଂ ଚ ପାଷାଣରୂପା ଚ ମହାରଣ୍ଯେ ଭଵେତି ଚ
କ୍ରୋଧରେ ମୁନି ତାଙ୍କର କାନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ, ଯିଏ କାନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ; 'ତୁମେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ପଥର ରୂପରେ ହେବା।'
ଯଯୌ ଚ ସ୍ଵଗୃହଂ ଶକ୍ରୋ ଲଜ୍ଜୈକତାନମାନସଃ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଭୀତା ସ୍ଵାମିନଂ ଶୋକକର୍ଶିତା
ଲଜ୍ଜାରେ ଭରି, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ; ଅହଳ୍ୟା ଦୁଃଖରେ ଶୋକାକୁଳ, ଭୟରେ ଅତିଭୀତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଅହଲ୍ଯୋଵାଚ ମାଂ ଚ ଦାସୀଂ ଚ ନିର୍ଦୋଷାଂ କଥଂ ତ୍ଯଜସିଧାର୍ମିକ । ତ୍ଵଂ ଚ ଵେଦଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଚାରଂ କୁରୁ ଧର୍ମତଃ
ଅହଲ୍ୟା କହିଲେ — ମୁଁ ଏବଂ ମୋର ଦାସୀ, ଦୁହେଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ; ଆପଣ କିପରି ଆମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ଧର୍ମବାନ୍? ଆପଣ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
ଗୌତମ ଉଵାଚ ତ୍ଵାଂ ଜାନାମି ମନଃଶୁଦ୍ଧାଂ ସୁଵ୍ରତାଂ ଚ ପତିଵ୍ରତାମ୍ । ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଚ ତଥାଽପି ତ୍ଵାଂ ପରଵୀର୍ଯଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀମ୍
ଗୌତମ କହିଲେ — ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମେ ମନରେ ପବିତ୍ର, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଏବଂ ପତିପ୍ରତି ଅଟୁଟ୍। ତଥାପି ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି, କାରଣ ତୁମେ ଅନ୍ୟର ଶୁକ୍ର ଧାରଣ କରିଛ।
ପରଭୋଗ୍ଯା ଚ ଯା କାନ୍ତା ସାଽଶୁଦ୍ଧା ସର୍ଵକର୍ମସୁ । ତାଂ ଯୋଗଚ୍ଛେନ୍ମହାମୂଢୋ ନରକଂ ତସ୍ଯ କଲ୍ପକମ୍
ଯେ କନ୍ତା ଅନ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଭୋଗିତ ହୋଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅପବିତ୍ର। ଯଦି କୌଣସି ମୂଢ଼ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପାଇଁ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଅନ୍ନଂ ଵିଷ୍ଠା ଜଲଂ ମୂତ୍ରଂ ପରଭୋଗ୍ଯାଶ୍ଚ (ଯା)ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଉପସ୍ପୃଶେନ୍ନ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ହନ୍ତି ପୁପ୍ଯଂ ପୁରାକୃତମ୍
ଖାଦ୍ୟ, ମଳ, ଜଳ, ମୁତ୍ର — ଯାହାକୁ ଅନ୍ୟେ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଲଭିଥିବା ପୁଣ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ।
ଅନିଚ୍ଛଯା ଚ ଶ୍ରୃଙ୍ଗାନେ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାରେଣ ନ ଦୁଷ୍ଯତି । ଦୁଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀ ନିଶ୍ଚିତଂ ସାଧ୍ଵୀ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଶ୍ରୃଙ୍ଗାରକର୍ମଣି
ଯଦି ଜାର ସହିତ ମହିଳା ଅନିଚ୍ଛାରେ ମିଶିଥାଏ, ତେବେ ସେ ଦୂଷିତ ହୁଏନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ମହିଳା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅପବିତ୍ର।
ତ୍ଵଂ ଶକ୍ରଂ ସ୍ଵାମିନଂ ମତ୍ଵା ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ରତିଂ ଗୃହେ । ପଶ୍ଚାଦ୍ବଭୂଵ ତେ ଜ୍ଞାନଂ ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ନିଶାମଯ
ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବି ଘରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିଥିଲା। ପରେ ମୋତେ ଦେଖିବା ପରେ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଆସିଲା — ଏହାକୁ ଦେଖ।
ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ମହାରଣ୍ଯଂ ଭଵ ପାଷାଣରୂପିଣୀ । ରାମପାଦାଙ୍ଗୁଲିସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଭପିଷ୍ଯସି
ଯାଉ, ଯାଉ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ; ପାଷାଣ ରୂପ ନେଇଯାଉ। ରାମଙ୍କ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳିର ସ୍ପର୍ଶରେ ତୁମେ ସତ୍ୟ ସ୍ଫୁର୍ତି ହେବ।
ମାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତତ୍ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁନରେଵାଽଽଗମିଷ୍ଯସି । ଗଚ୍ଛ କାନ୍ତେ ମହାରଣ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତପସେ ଯଯୌ
ସେ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ପୁନି ମୋତେ ପାଇବା, ଏବଂ ଆଉଥରେ ଫେରିବା। ଏହିପରି କହି ତିନି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଇଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵ ମହେନ୍ଦ୍ରଦର୍ପଭଞ୍ଜନମ୍ । ପୁନଃ ସଂପ୍ରାପ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ ଵିଭୋଶ୍ଚ କୃପଯା ମୁନେ
ଏଭଳି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗର ସମସ୍ତ କଥା କହାଯାଇଛି। ପୁନି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପାଇଲେ, ମୁନି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖ o ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଏକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା ମହା କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତମ ନାରଦଙ୍କ କଥାର ଏକଷଠିଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରଦ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଚକାର ମୋକ୍ଷଣଂ କୁତ୍ର ଯୁଗେ ଗୌତମଯୋଷିତଃ
ଏବେ ଦୁଇଷଠିଅଧ୍ୟାୟ। ନାରଦ କହିଲେ — ବ୍ରହ୍ମା, ରାମ ଦାଶରଥୀ କିପରି ନିଜେ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ, ଏବଂ କେଉଁ ଯୁଗରେ ଗୌତମଙ୍କ ଜନାନୀକୁ?
ରାମାଵତାରଂ ସୁଖଦଂ ସମାସେନ ମନୋହରମ୍ । କଥାଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ହେ ମହାଭାଗ, ରାମଙ୍କ ଅବତାରର ସୁଖଦାୟକ ଏବଂ ମନୋହର କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହନ୍ତୁ; ମୋର ଶୁଣିବାର ଆଗ୍ରହ ବହୁତ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜାତୋ ଦଶରଥାତ୍ସ୍ଵଯମ୍ । କୌସଲ୍ଯାଯାଂ ଚ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରେତାଯାଂ ଚ ମୃଦାଽନ୍ଵିତଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ — ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶରଥଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ନିଜେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ମୃତ୍ତିକା ସହିତ।
କୈକେଯ୍ଯାଂ ଭରତଶ୍ଚୈଵ ରାମତୁଲ୍ଯୋ ଗୁଣେନ ଚ । ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାପି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ସୁମିତ୍ରାଯାଂ ଗୁଣାର୍ଣଵଃ
କୈକେୟୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଭରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଗୁଣରେ ରାମଙ୍କ ସମାନ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଗୁଣର ସମୁଦ୍ର, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପିଶ୍ଵାମିତ୍ରପ୍ରେଷିତଶ୍ଚ ଶ୍ରୀରାମଶ୍ଚ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ । ପ୍ରଯଯୌ ମିଥିଲାଂ ରମ୍ଯାଂ ସୀତାଗ୍ରହଣହେତଵେ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଶ୍ରୀରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମିଥିଳାକୁ ଗଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଷାଣାରୂପା ଚ ରାମୋ ଵର୍ତ୍ମନି କାମିନୀମ୍ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ କାରଣଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ
ପଥରେ ପାଷାଣ ରୂପ ନାରୀକୁ ଦେଖି, ଜଗତ୍ନାଥ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏହାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ରାମସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାତପାଃ । ଉଵାଚ ତତ୍ର ଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ରହସ୍ଯଂ ସର୍ଵମେଵ ଚ
ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ମହାତପସ୍ୱୀ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ କଥା ସେଠାରେ କହିଦେଲେ।
କାରଣଂ ତନ୍ମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୃତ୍ଵା ରାମୋ ଭୁଵନପାଵନଃ । ପସ୍ପର୍ଶ ପାଦାଙ୍ଗୁଲିନା ସା ବଭୂଵ ଚ ପଦ୍ମିନୀ
ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ କାରଣ ଶୁଣି, ଭୁବନ ପବନ ରାମ ପାଦଅଙ୍ଗୁଳିରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେ ମହିଳା ପଦ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ସା ରାମମାଶିଷଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଭର୍ତୃ ମନ୍ଦିରମ୍ । ଶୁଭାଶିଷଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଭାର୍ଯା ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଗୌତମଃ
ସେ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ନିଜ ପତିଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଗୌତମ, ଏବେ ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ରାମଶ୍ଚ ମିଥିଲାଂ ଗତ୍ଵା ଧନୁର୍ଭଙ୍ଗଂ ଶିଵସ୍ଯା ଚ । ଚକାର ପାଣିଗ୍ରହଣଂ ସୀତାଯାଶ୍ଚୈଵ ନାରଦ
ରାମ ମିଥିଳାକୁ ଯାଇ, ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ, ହେ ନାରଦ।
କୃତ୍ଵା ଵିଵାହଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଭୃଗୁଦର୍ପ ନିହତ୍ଯ ଚ । ଣଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଯଯୌ ରମ୍ଯାଂ କ୍ରୀଡାକୌତୁକମଙ୍ଗଲୈଃ
ବିବାହ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଏବଂ ଭୃଗୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ଦମନ କରି, ରାଜା ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ମଙ୍ଗଳ ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ।
ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ନୃପଂ କର୍ତୁମିଷେଯ କୃତସାଦରମ୍ । ସପ୍ତତୀର୍ଥୋଦକଂ ତୂର୍ଣମାନୀଯ ମୁନିପୁଂଗଵାନ୍
ରାଜା, ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ମହାମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ସତତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଲେ।