ଅଥାପି ସର୍ଵସିଦ୍ଧିତ୍ଵଂ ସର୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ମୁକ୍ତିଂ ଵା ହରିଭକ୍ତିଂ ଵା ତପସା ଯା ସୁଦୁର୍ଲଭା
କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି, ସବୁ ରାଜ୍ୟର ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରୀ, ମୁକ୍ତି କିମ୍ବା ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି, ଯାହା ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ—
କିମୀପ୍ସିତଂ ତେ ହେ ଵତ୍ସ ବ୍ରୂହି ନଃ ସାଂପ୍ରତଂ ମୁଦା । ସର୍ଵ ତୁମ୍ଯଂ ପ୍ରଦାଯୈଵ ଯାସ୍ଯାମସ୍ତପସେ ମୁଦା
ହେ ପୁଅ, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ଆନନ୍ଦରେ ଏବେ କହ; ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଲେ ଦେଇ, ଆମେ ଆନନ୍ଦରେ ତପସ୍ୟାକୁ ଫେରିବା।
ଯୁଗଲକ୍ଷସମଂ ଯଚ୍ଚ କ୍ଷଣଂ କୃଷ୍ଣାର୍ଚନଂ ଵିନା । ତଦ୍ଦିନଂ ଦୁର୍ଦିନଂ ଯତ୍ତଦ୍ଧ୍ଯାନସେଵନଵର୍ଜିତମ୍
ଯୁଗ ଲକ୍ଷ ସମୟ ମଧ୍ୟ ଯଦି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପାସନା ବିନା କଟେ, ସେ ଦିନ ଦୁଃଖ ଦିନ — ଧ୍ୟାନ ଓ ସେବା ନଥିଲେ।
ଵିନା ତତ୍ସେଵନଂ ଯୋ ହି ଵିଷଯାନ୍ଯଂ ଚ ଵାଞ୍ଛତି । ଵିଷମତ୍ତି ପ୍ରଣାଶାଯ ଵିହାଯାମୃତମୀପ୍ସିତମ୍
ଯିଏ ଏହି ସେବା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଭୋଗ ଚାହେ, ସେ ନିଜ ନାଶକୁ ବିଷ ଖାଏ, ଅମୃତ ଚାହିବା ଛାଡ଼ି।
ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚାପି ମହାନ୍ଵିରାଟ୍ । ଗଣେଶଶ୍ଚ ଦିନେଶଶ୍ଚ ଶଷେଶ୍ଚ ସନକାଦଯଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଧର୍ମ, ବଡ଼ ଓ ବିଶାଳ ବିଷ୍ଣୁ, ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—
ଏତେ ଯଚ୍ଚରଣମ୍ଭୋଜଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତେଽହର୍ନିଶଂ ମୁଦା । ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାଵ୍ଯାଧିହରଂ ତନ୍ନିରତା ଵଯମ୍
ଏମାନେ ଦିନ ରାତି ଆନନ୍ଦରେ ସେ ଚରଣ କମଳକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ନିଷ୍ଠା।
ତେଷାଂ ଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୃତ୍ଵା ତାନୁଵାଚ ନୃପେଶ୍ଵରଃ । ସ ଲଜ୍ଜିତୋ ନମ୍ରଵକ୍ତ୍ର ମାଯାମୋହିତମାନସଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଲଜ୍ଜାରେ ନମିଗଲା, ମନ ମାୟା ଭ୍ରମରେ ଅସ୍ତିର ହେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନହଷ ଉଵାଚ ସର୍ଵ ଦାତୁଂ ସମର୍ଥାଶ୍ଚ ଯୂଯଂ ଚ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲାଃ । ଅଧୁନା ଦେହି (ଦତ୍ତ) ମେ ତୂର୍ଣଂ ଶଚୀଦାନମଭୀପ୍ସିତମ୍
ନହୁଷ କହିଲେ: ଆପଣମାନେ ସବୁକିଛି ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅତି ଦୟାଳୁ। ଏବେ ମୋତେ ଶଚୀଙ୍କୁ ଦେବା ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି।
ସପ୍ତର୍ଷିଵାହନଂ କାନ୍ତଂ ଶଚୀଚ୍ଛତି ମହାସତୀ । ଏତଦେଵ ମମ ଵରଂ ନିଷ୍ପନ୍ନଂ କୁରୁତାଚିନମ୍
ମହାସତୀ ଶଚୀ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଯାନକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏହି ଏକା ମୋର ଅଭିଷ୍ଟ ଦେବା, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ସଫଳ କରନ୍ତୁ।
ନହୁଷସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନଯଶ୍ଚ ପରସ୍ପରମ୍ । ମତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ଜହସୁଃ ସର୍ଵେ କୌତୁକେନ ଚ ନାରଦ
ନହୁଷଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁନିମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ, ନାରଦ, ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ରାଜାନଂ ମୋହିତଂ ମତ୍ଵା ଵେଷ୍ଟିତଂ ଵିଷ୍ଣୁମାଯଯା । ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ତଂ ଵୋଢୁଂ କୃପଯା ଦୀନଵତ୍ସଲାଃ
ରାଜାଙ୍କୁ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ଆବୃତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୟାରେ ଦୀନଙ୍କୁ ଭଲପାଇ, ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଚକ୍ରୁଃ ସ୍କନଧେ ତଚ୍ଛିଵିକାଂ ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯଭୂଷିତାମ୍ । ରାଜା ଯଯୌ ସୁଵେଷଶ୍ଚ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ମୁନିମାନେ ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଶିବିକାକୁ କାନ୍ଧରେ ରଖିଲେ; ରାଜା ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଭଲ ପୋଷାକରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାତିଵିଲମ୍ବଂ ଚ ଭର୍ତ୍ସଯାମାସ ତାନ୍ନୃପଃ । କ୍ରୁଧା ଶାଶାପ ଦୁର୍ଵାସାଶ୍ଚାଗ୍ରଗାମୀ ଚ ଵର୍ତ୍ମନି
ଅତି ଦିର୍ଘ ବିଳମ୍ବ ଦେଖି, ରାଜା ମୁନିମାନେ ଉପରେ ରୁଷ୍ଟ ହେଇ ଡାଟିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ମହାନଜଗନରୋ ଭୂତ୍ଵା ପତ ଵୈ ମୂଢମାନସ । ଦର୍ଶନାଦ୍ଧର୍ମପୁତ୍ରସ୍ଯ ତଵ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୂଢ଼ ମନ ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ବଡ଼ ସାପ ହେବ; ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ତୁମର ମୁକ୍ତି ହେବ।
ରତ୍ନଯାନେନ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗତ୍ଵା ଵୈକୁଣ୍ଠସେଵନମ୍ । କରିଷ୍ଯସି ମହାରାଜ ନ କର୍ମ ନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ରତ୍ନ ରଥରେ ବସି, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇ, ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସେବା କରିବ; ମହାରାଜ, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ହେବ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରହସ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ । ରାଜା ପପାତ ତଚ୍ଛାପାତ୍ସର୍ପୋଂ ଭୂତ୍ଵା ମହାମୁନେ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ହସି ହସି ଚାଲିଗଲେ; ଏହି ଶାପରେ ରାଜା ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ବଡ଼ ସାପ ହେଲେ, ମହାମୁନି।
ଶଚୀ ଚଗାମ ତ୍ତଚ୍ଛ୍ରୃତ୍ଵା ଗୁରୁଂ ନତ୍ଵାଽମରାଵତୀମ୍ । ଯଯୌ ବୃହସ୍ପତିଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଃ ପଦ୍ମତନ୍ତୁଷୁ
ଏହା ଶୁଣି, ଶଚୀ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅମରାବତୀକୁ ଯାଇଲେ; ବୃହସ୍ପତି ଶୀଘ୍ର ଯାଇ, ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ୍ମ ତନ୍ତୁରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଗତ୍ଵା ସନୋଵରାମ୍ଯାଶମାଜୁହାଵ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ଅତିପ୍ରସନ୍ନଵଦନଃ କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ
ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ମୁହଁରେ, ଦୟା ଓ କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେବତାପତିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ଅଯିଵତ୍ସତ୍ଵମାଗାଚ୍ଛ ଭଯଂ କିଂ ତେ ମଯି ସ୍ଥିତେ । ତ୍ଯଜ ଭୀତିମିହାଗଚ୍ଛ ଗୁରୁସ୍ତେହଂ ବୃହସ୍ପତିଃ
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଆପଣ ଆସନ୍ତୁ, ମୋ ଉପସ୍ଥିତିରେ କଣ ଭୟ? ଭୟ ଛାଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗୁରୁ, ବୃହସ୍ପତି।
ସ୍ଵଗୁରୋଶ୍ଚ ସ୍ଵରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ହୃଷ୍ଟମାନସଃ । ରୂପଂ ଵିହାଯ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଚ ସ୍ଵରୂପେଣ ସମାଯଯୌ
ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ୱର ଶୁଣି, ମହେନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ବାହାରିଲେ।
ପପାତ ଦଣ୍ଡଵନ୍ମୂର୍ଧ୍ନା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚରଣଯୋର୍ଗୁରୋଃ । ତଂ ରୁଦନ୍ତଂ ମହାଭୀତଂ ମୁଦୋରସି ଚକାର ସଃ
ସେ ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଦେଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଭୟଭିତ ଦେଖି, ବୃହସ୍ପତି ମୁହଁରେ ମୋହ ଦେଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
କାରଯିତ୍ଵା ସୋମଯାଗଂ ପ୍ରଗଯଶ୍ଚିତ୍ତାଥଂମେଵ ଚ । ରତ୍ନସିଂହାସନେ ରମ୍ଯେ ଵାସଯାମାସ ତଂ ଗୁରୁଃ
ସୋମ ଯଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଶିଂହାସନରେ ରଖିଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯ ପୂର୍ଵସ୍ମାଚ୍ଚ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ । ଆଗତ୍ଯ ସର୍ଵଦେଵାଶ୍ଚ ଚକୁଃ ସେଵାଂ ମୁଦାଽନ୍ଵିତା
ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନ ଦେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆସି, ଆନନ୍ଦରେ ସେବା କଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ଵତ୍ସ ମହେନ୍ଦ୍ରଦର୍ପଭଞ୍ଜନମ୍ । ଶଚୀସତୀତ୍ଵରକ୍ଷା ଚ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏଭଳି, ବତ୍ସ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ଓ ଶଚୀଙ୍କ ନିର୍ମଳତାର ସୁରକ୍ଷା କଥା ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି; ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ନାରଦ ଉଵାଚ ସୋମଯାଗଵିଧାନଂ ଚ ବ୍ରୂହି ମାଂ ମୁନିସତ୍ତମ । କଥଂ ତଂ କାରଯାମାସ ଗୁରୁଶ୍ଚ କିଂ ଫଲଂ ପରମ୍
ନାରଦ କହିଲେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି ସୋମ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ମୋତେ କହ। ଏହା କିପରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଗୁରୁ କେଉଁ ଉତ୍ତମ ଫଳ ପାଇଥିଲେ?
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପ୍ରଶମନଂ ସୋମଯାଗଫଲଂ ମୁନେ । ଵର୍ଷ ସୋମଲତାପାନଂ ଯଜମାନଃ କରୋତି ଚ
ନାରାୟଣ କହିଲେ, ମୁନି, ସୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ହେଉଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହେବା। ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବର୍ଷ ସୋମ ରସ ପିଉଥାନ୍ତି।
ଵର୍ଷମେକଂ ଫଲଂ ଭୁଙକ୍ତେ ଵର୍ଷମେକଂ ଜଲଂ ମୁଦା । ତ୍ରୈଵାର୍ଷିକଂ ଵ୍ରତମିଦଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ସେ ଏକ ବର୍ଷ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ, ଏକ ବର୍ଷ ସନ୍ତୋଷରେ ପାଣି ପିଉଥାନ୍ତି। ଏହି ତିନି ବର୍ଷର ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଯସ୍ଯ ତ୍ରୈଵାଷିକଂ ଧାନ୍ଯଂ ନିହିତଂ ଭୂତଵୃଦ୍ଧଯେ । ଅଧିକଂ ଵାଽପି ଵିଦ୍ଯେତ ସ ସୋମଂ ପାତୁମର୍ହତି
ଯେଉଁଠାରେ ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ଧାନ ଭୂତମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି, କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ, ସେ ସୋମ ପିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ମହାରାଜଶ୍ଚ ଦେପୋ ଵା ଯାଗଂ କର୍ତୁମଲଂ ମୁନେ । ନ ସର୍ଵମାଧ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ବହ୍ଵନ୍ନୋ ବହୁଦକ୍ଷିଣଃ
ମହାରାଜ କିମ୍ବା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ମୁନି, ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ଏହିଠାରେ ବହୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବହୁ ଦାନ ଦରକାର।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ଶକ୍ରଦର୍ପଭଙ୍ଗପ୍ରକରଣେ ଶକ୍ରମୋକ୍ଷକଥନଂ ନାମ ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିଭଳି, ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ପ୍ରସଙ୍ଗର 'ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୋକ୍ଷ କଥା' ନାମକ ଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।