ନାନ୍ତର୍ବାହ୍ଯେ ହରିର୍ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ କିଂ ତପସାଽନଘ
ଓ ନିର୍ମଳ, ଯାହାର ଭିତରେ ବା ବାହାରେ ହରି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାର ଉପଯୋଗ କଣ?
ଯତ୍ର ତତ୍ର କୃତଂ କୃଷ୍ଣସେଵନଂ ପରମଂ ତପଃ
ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବା କରାଯାଏ, ସେଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା।
ଗୃହୀ ଭଵ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହିଣାଂ ସର୍ଵଦା ସୁଖମ୍
ଘରେ ରୁହ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଘରେ ରୁହିବା ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ସୁଖ ପାନ୍ତି।
ତଦ୍ଦର୍ଶନମୁପସ୍ପର୍ଶଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ତ୍ଯେଵ ମୁମୁକ୍ଷଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଉଁଠି ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଚାହନ୍ତି।
ତତଃ ସୁଖତମଂ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନଂ ସ୍ପର୍ଶନଂ ମୁନେ
ତେଣୁ, ମୁନି, ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୁଖ।
ପୁତ୍ରପ୍ରଯୋଜନା କାନ୍ତା ଶତକାନ୍ତାପ୍ରିଯଃ ସୁତଃ
ପତ୍ନୀ ପୁତ୍ର ପାଇଁ, ଏବଂ ପୁତ୍ର ଶତ ପତ୍ନୀଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।
ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଜଯମନ୍ଵିଚ୍ଛେତ୍ପୁତ୍ରାଦେକାତ୍ପରାଜଯମ୍
ସବୁଠୁ ଜୟ ଚାହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ରଠାରୁ ପରାଜୟ ହେବା ଭଲ।
ଅତଃ ପ୍ରିଯତମେ ପୁତ୍ରେ ନ୍ଯସେଦାତ୍ମପରଂ ଧନମ୍ ଉଵାଚ ଵଚନଂ ତାତଂ ନାରଦୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଵରଃ ।। 1.24.
ତେଣୁ, ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରରେ ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧନ ରଖ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଜ୍ଞାନୀ ନାରଦ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଯତ୍ଯସନ୍ମାର୍ଗେ ସ ଦଯାଲୁଃ କଥଂ ପିତା
ନାରଦ କହିଲେ: କିପରି ଦୟାଳୁ ପିତା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଭୁଲ ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ଦେଇପାରିବେ?
ଜଲବୁଦ୍ବୁଦଵତ୍ସର୍ଵଂ ସଂସାରମତିନଶ୍ଵରମ୍
ସମସ୍ତ ସଂସାର ଜଳର ବୁଦ୍ବୁଦ ଭଳି ଅତି ଅସ୍ଥାୟୀ।
ଵିହାଯ ହରିଦାସ୍ଯଂ ଚ ଵିଷଯେ ଯନ୍ମନଶ୍ଚଲମ୍
ହରିଙ୍କର ସେବାକୁ ଛାଡ଼ି, ମନ ଏହି ସଂସାରିକ କଥାରେ ଭ୍ରମଣ କରେ।
କା ଵା କସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ପୁତ୍ରୋ ବନ୍ଧୁଃ କୋ ଵା ଭଵାର୍ଣଵେ
ଏହି ସଂସାର ଦୁଃଖର ସାଗରରେ କିଏ କାହା ପାଇଁ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ, କିଏ ପୁଅ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ—କିଏ କାହାର?
ସୁକର୍ମ କାରଯେଦ୍ଯୋ ହି ତନ୍ମିତ୍ରଂ ସ ପିତା ଗୁରୁଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟକୁ ସୁକର୍ମ କରାଏ, ସେଇ ତାଙ୍କର ସଠିକ୍ ମିତ୍ର, ପିତା ଓ ଗୁରୁ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ତାତ ଵେଦବୀଜଂ ଯଥାଗମମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ପୁତ୍ର, ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବେଦର ମୂଳ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଆଦୌ ଯାସ୍ଯାମି ଭଗଵନ୍ନରନାରାଯଣାଶ୍ରମମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଭଗବାନ, ମୁଁ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବି।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିର୍ଵିରରାମ ପିତୁଃ ପୁରଃ
ଏପରି କହି, ସେ ମୁନି ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
କ୍ଷଣଂ ପିତୁଃ ପୁରଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ମହାନ ମୁନି ନାରଦ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦଉଁଡ଼ି ରହିଲେ—
ଶ୍ରୀନାରଦ ଉଵାଚ ତତ୍ସମ୍ବନ୍ଧି ଚ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ର ତଦ୍ଗୁଣଵର୍ଣନମ୍।। 1.24.
ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ: ସେଥିପାଇଁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଓ ତାହାର ଗୁଣର ବର୍ଣ୍ଣନା—
ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍କରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦାରସଂଗ୍ରହମ୍
ତାପରେ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ମୁଁ ବିବାହ କରିବି।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ
ନାରଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଵିଵିକ୍ତାଶ୍ରମିଣାଂ ଚୈଵ ନ ମନ୍ତ୍ରଃ ସୁଖଦାଯକଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ଏକାକୀ ଆଶ୍ରମରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ସୁଖ ଦେଉନାହିଁ।
ନିଷେକାଲ୍ଲଭ୍ଯତେ ମନ୍ତ୍ରୋ ଗୁରୁର୍ଭର୍ତ୍ତା ଚ କାମିନୀ
ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟରୁ ମନ୍ତ୍ର, ଗୁରୁ, ପତି ଓ ପତ୍ନୀ ମିଳେ।
ମହେଶ୍ଵରସ୍ତଵ ଗୁରୁଃ ପ୍ରାକ୍ତନୋ ନଃ ପୁରାତନଃ
ମହେଶ୍ୱର ତୁମର ଗୁରୁ, ଯେପରି ଆମର ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଥିଲେ।
ତତ ଏଵ ଭଵାନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁରାତନାତ୍
ସେଇଭଳି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଗୁରୁଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ଧାତା ଵିରରାମ ଚ ଶୌନକ
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଚୁପ୍ ହେଲେ, ଶୌନକ।
ସୌତିରୁଵାଚ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଧ୍ରୁଵାଦ୍ଯୋଜନଲକ୍ଷମୀପ୍ସିତଂ ମହାର୍ହରତ୍ନୌଘଵିନିର୍ମିତଂ ମହତ୍
ସୌତି କହିଲେ: ଧ୍ରୁବ ତାରାଠାରୁ ଉପରେ, ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି।
ନିରାଶ୍ରଯେ ଯୋଗବଲେନ ଶମ୍ଭୁନା ଧୃତଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଵିଵିଧାଲଯାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ଶିବଙ୍କ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଏହା ଧାରିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗୃହରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।
ମଯୂଖଶୂନ୍ଯଂ ରଵିଚନ୍ଦ୍ରଯୋର୍ମୁନେ ହୁତାଶନୈର୍ଵେଷ୍ଟିତମେଵ କେଵଲମ୍
ମୁନି, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କିରଣ ନାହିଁ, କେବଳ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଛି।
ପୁରଂ ଵରଂ ଯୋଜନଲକ୍ଷଵିସ୍ତୃତଂ ତ୍ରିକୋଟିରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରଗୃହାନ୍ଵିତଂ ସଦା
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ସହର ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଥିଲା, ଏବଂ ତିନି କୋଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଜମହଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାମଣିଦର୍ପଣୈର୍ଯୁତଂ ନସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଜ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ
ସେଠାରେ ମାଣିକ, ମୁକ୍ତା, ମଣି ଓ ଦର୍ପଣରେ ଭରିଥିଲା, ଏମିତି ଶୋଭା ଯାହା କେବେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଯାଇନାହିଁ, ଓ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ।