ତୁଷ୍ଟାଵ ଶଂକରଂ ସୂର୍ଯୋ ଲଜ୍ଜିତୋଽପି ଭଯେନ ଚ । କୃତ୍ଵା ତମାଶିଷଂ ତୁଷ୍ଟୋ ଯଯୌ ଗେହଂ କୃପାନିଧିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସେ କୃପାମୟ ଆନନ୍ଦରେ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଵିଭୁର୍ଗରୁତ୍ମତୋ ଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ଲୀଲଯା ପୁରା । ନିଃଶ୍ଵାସୈଃ ପ୍ରେରିତସ୍ଯାପି ଶିଵସ୍ଯ ଵୃଷଭସ୍ଯ ଚ
ଭଗବାନ ଏକଥର ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ବୃଷଭଙ୍କ ଶ୍ୱାସରେ ଚଳିତ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଖେଳେଇ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପୃଷ୍ଠେ କୃତ୍ଵା ଶିଵଂ ପୁରା । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମାଗତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପରମ୍
ଏକଥର ଶିବଙ୍କୁ ପଛେ ରଖି, ସେ ଭକ୍ତିରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।
ଵହ୍ନିର୍ଦପୀଂ ଭୃଗୋଃ ଶାପାତ୍ସର୍ଵଭକ୍ଷୋ ବଭୂଵ ହ । ଗୁରୋଃ ସ୍ଵଭାର୍ଯାହିରଣାଦ୍ଦର୍ପଶ୍ଚୂର୍ଣୋ ବଭୂଵ ହ
ଅଗ୍ନି, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ସବୁକିଛି ଜଳାଇଦେଉଥିବା ହେଲେ; ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହିରଣ୍ୟଧାର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଦୁର୍ଵାସସୋ ଦର୍ପଭଙ୍ଗୋ ବଭୂଵ ହ୍ଯମ୍ବରୀଷତଃ । ସୁଦର୍ଶନେନ ଚକ୍ରେଣ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦୁର୍ଵିଷହେଣ ଚ
ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଯାହାକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେନି, ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଜଯସ୍ଯ ଵିଜଯସ୍ଯାପି ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାର ସଃ । ଵୈକୁଣ୍ଠାତ୍ପତିତସ୍ଯାପି ବ୍ରହ୍ମଶାପଚ୍ଛଲେନ ଚ
ଜୟ ଓ ବିଜୟଙ୍କ ଅଭିମାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପର ଉପଲକ୍ଷେ ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ପଡ଼ିଥିଲେ।
ନୃସିଂହେଣ ହତଃ ସୋଽପି ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଯଥା । ସୂକରେଣ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ଲୀଲଯା ଚ ରସାତଲେ
ନୃସିଂହ ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ବରାହ ରୂପେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ରସାତଳରେ ସହଜରେ ଦଳନ କଲେ।
ରାଵଣଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ନିହତୌ ରାମବାଣତଃ । ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଚ ଲଙ୍କାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ଯ ଚ
ରାବଣ ଓ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ବଧ ହେଲେ; ପରଜନ୍ମରେ ଲଙ୍କାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ।
ଶିଶୁପାଲୋ ହି ନିହତଃ କୃଷ୍ଣବାଣେନ ଲୀଲଯା । ଦନ୍ତଵକ୍ରଶ୍ଚ ସହସା ପରିପୂର୍ଣେଽତ୍ର ଜନ୍ମନି
ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ଖେଳେଇ ବଧ ହେଲେ; ଏହି ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ଦନ୍ତବକ୍ର ମଧ୍ୟ ହଠାତ୍ ବଧ ହେଲେ।
ସୁରାଣାଂ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ ଦୈତ୍ଯଦ୍ଵାରା ଚକାର ହ । ଅସୁରାଣାଂ ସୁରଦ୍ଵାରା ଵିରୋଧେନ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ।
ଵିଧିଦ୍ଵାରା ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଭଵତଶ୍ଚ ଚକାର ସଃ । ଭଵାନାସୀନ୍ନାରଦଶ୍ଚ ପୁରା ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତେଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ତୁମର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଓ ନାରଦ ଦୁହେଁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଶ୍ଚ ପିତୁଃ ଶାପାଚ୍ଛୂଦ୍ରୀପୁତ୍ରସ୍ତତଃ କ୍ରମାତ୍ । ତତଃ ପୁନର୍ନାରଦଶ୍ଚ ପ୍ରସାଦାଦଧୁନା ଵିଭୋଃ
ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଗନ୍ଧର୍ବ ହେଲେ, ପରେ ଶୂଦ୍ରୀର ପୁଅ ହେଲେ; ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ପୁନି ନାରଦ ହେଇଲେ।
ମମ ସାଧ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵମିତି କାମଦର୍ପୋ ବଭୂଵ ହ । ତଂ ପ୍ରମତଂ ହରଦ୍ଵାରା ଭସ୍ମସାଚ୍ଚ ଚକାର ସଃ
‘ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ କରିପାରିବି’ ଭାବି, ସେ ଇଚ୍ଛାର ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହେଇଥିଲେ; ଶିବ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉପାୟରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।
ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରସାଦଂ ତଂ ଜୀଵଯାମାସ ଲୀଲଯା । ଐକାନ୍ତିକଂ ଚ ତଦ୍ଭକ୍ତଂ ସ ଚ ନାସ୍ତ୍ରଂ କରୋତି ହି
ପୁନି ତାଙ୍କୁ କୃପା କରି, ଶିବ ଖେଳରେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ; ସେ ଭକ୍ତ ଏବେ ଏକମାତ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଲଗି ରହିଲେ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଲେ ନାହିଁ।
ଚକାର ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ ଦର୍ପିଣୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ଚ । ରଣେ ଶଂକରଶୂଲେନ ରାଵଣପ୍ରେରିତେନ ଚ
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ପୁନସ୍ତଂ ଜୀଵଯାମାସ ରାମସ୍ଯ ସ୍ତଵନେନ ଚ । ସ୍ଵଯଂ ଵିସ୍ମୃତଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଶାପେନ ନାରଦ
ପୁନି ରାମଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ନାରଦ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ।
ଚକାର ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ କାର୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ । ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଶସ୍ତ୍ରେଣାମୋଘେନ ପର୍ଶୁନା ପୁରା
ପୁରୁଣା କାଳରେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଅମୋଘ କୁଠାର ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ଵିପ୍ରପୁତ୍ରସ୍ଯ ମରଣେ ହରଣେ କୃଷ୍ଣଯୋଷିତାମ୍ । କର୍ଣେନ ସାର୍ଧଂ ସମରେ ପାର୍ଥଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ସଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ହରାଯିବାବେଳେ, କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ବାଣସ୍ଯ ଚୋଷାହରଣେ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ଭୁଜାନ୍ଵିଭୁଃ । ଭୃଗୋଶ୍ଚ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ଚ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାର ସଃ
ବାଣାସୁର ଉଷାଙ୍କୁ ହରିବାବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ବାଣାଙ୍କ ହସ୍ତ କାଟିଦେଲେ; ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ପର୍ଶୁରାମସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ଵିଵାହୋ ପଥି ଗଚ୍ଛତଃ । ବଭଞ୍ଜ ଦର୍ପଂ ସମରେ ରାମଦ୍ଵାରା ପୁରା ଵିଭୁଃ
ପରଶୁରାମ ଓ ରାମଙ୍କ ବିବାହ ପଥରେ, ପ୍ରଭୁ ପୁରୁଣା କାଳରେ ରାମଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ସୁମେରୋଃ ଶୃଙ୍ଗଭୃଙ୍ଗଂ ଚ ଵାଯୁଦ୍ଵାରା ଚକାର ସଃ । ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାରାଗସ୍ତ୍ଯଭକ୍ଷଣାତ୍
ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ବାୟୁଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାନରେ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ଅକାଲେ ସୃଷ୍ଟିହରଣେ ତତ୍ପୁତ୍ରମରଣେ ପୁରା । କୋପଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଵାଯୋଶ୍ଚ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାର ସଃ
ଅସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ନାଶ ଓ ପୁଅର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, କ୍ରୋଧିତ ବାୟୁଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ଉଷାହରଣଯାତ୍ରାଯାଂ ଦ୍ଵାରକାଗମନେ ହରେଃ । ବାଣସ୍ଯ ଚ ଗଵାଂ ହେତୋଵଂରୁଣଂ ଚ ଶଶାପ ସଃ
ଉଷାଙ୍କୁ ହରିବା ଯାତ୍ରା ଓ ଦ୍ୱାରକାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆସିବାବେଳେ, ଗାଁମାନେ ପାଇଁ ବାଣା ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।
କଲହେ ଗଙ୍ଗଯା ଵାଣ୍ଯା ନାରାଯଣାଗ୍ରତଃ । ସରସ୍ଵତୀଂ ଚ ତତ୍ଯାଜ ତସ୍ଯା ଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ସଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ବାଣୀ ସହିତ କଳହରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ଦର୍ପଯୁକ୍ତାଂ ଚ ଦୁର୍ଗାଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶଂଭୁର୍ହିମାଲଯେ । କାମଂ ଚ ଭସ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ତପସେ ଚ ଯଯୌ ଵିଭୁଃ
ଅହଂକାରିଣୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶିବ ହିମାଳୟକୁ ଗଲେ; କାମଦେବଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ଲଜ୍ଜାମଵାପ ସା ଦେଵୀ ତସ୍ଯା ଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ସଃ । ସା ଯଯୌ ତପସେ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରାପ୍ତିହେତୋଃ ଶିଵସ୍ଯ ଚ
ସେ ଦେବୀ ଲଜ୍ଜା ପାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେଲା; ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଓ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ତପସ୍ୟାକୁ ଗଲେ।
ଭାରତେ ସୁଚିରଂ ତପ୍ତ୍ଵା ଦେଵୀ ଵୀଷ୍ଣୋର୍ଵରେଣ ଚ । ଚକାର ସ୍ଵାମିନଂ ଶଂଭୁଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଦେବୀ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ ଶ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇଲେ।
ମହାସୌଭାଗ୍ଯଯୁକ୍ତା ସା ବଭୂଵ ଶଂକରପ୍ରିଯା । ଵିଶ୍ଵେଷୁ ସର୍ଵଦେଵୀଷୁ ପୂଜ୍ଯା ଵନ୍ଦ୍ଯା ସ୍ତୁତା ସୁରୈଃ
ମହାସୌଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଗୌରବିତ ଓ ସ୍ତୁତିତ।
ଦର୍ପଯୁକ୍ତା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ବଭୂଵ ସା ମହାମୁନେ । ପରାଭୂତା ପୁରା ଦେଵୀ ଜଯେନ ଵିଜଯେନ ଚ
ଏହିପରି ଅହଂକାରରେ ଭରିଥିବା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ହେଲେ, ହେ ମହାମୁନି; ପୂର୍ବେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଜୟ ଓ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରଵିଶନ୍ତୀଂ ଵିଭୋର୍ଦ୍ଵାରଂ ଦତ୍ତଵା ଭକ୍ତାଯ ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ନିଵାରିତା ସା ଦ୍ଵାରାଚ୍ଚ ତେନ ଦୌଵାରିକେଣ ଵୈ
ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ସେଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ରୋକିଦେଲେ।