ଏକପାଚ୍ଚ କଲୌ ସୋଽପି କଲେରନ୍ତେ ପୁନଃ କ୍ଷଯଃ । ଷୋଡଶାଂଶୋଽତିକ୍ଲିଷ୍ଟଶ୍ଚ ସସ୍ମାର ଚନଣଂ ଵିଭୋଃ
କଳିଯୁଗରେ ସେ ଏକ ପାଦ ରହିଗଲେ। କଳିର ଶେଷରେ ପୁଣି କ୍ଷୟ ହେଲେ। ଷୋଳ ଅଂଶ ଥିଲେ, କଷ୍ଟ ନ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତଦା ସତ୍ଯଯୁଗାରମ୍ଭେ ପରିପୂର୍ଣୋଽଭଵତ୍ପୁନଃ । ପୁନର୍ଯୁଗାନୁରୋଧେନ କ୍ରମେଣ ଚ ପୁନଃ କ୍ଷଯଃ
ସତ୍ୟଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ପୁଣି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପରେ ଯୁଗ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମେ କ୍ଷୟ ହେଉଥିଲେ।
ଯମୋ ମାଣ୍ଡଵଶାପେନ ଶୂଦ୍ରଯୋନିମଵାପ ହ । ତଦା ପୁନଃ ଶତାବ୍ଦାନ୍ତେ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ବଭୂଵ ହ
ଯମ, ମାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶାପରେ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ପୁଣି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ସାମ୍ବୋ ଵିମାତୃଶାପେନ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠୀ ବଭୂଵ ସଃ । ତଦା ସୂର୍ଯଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସାମ୍ବ, ଦୁଇତୀ ମାଆଙ୍କ ଶାପରେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଇଥିଲେ; ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବ୍ରତ କରି ସେ ପୁଣି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଦର୍ପମଦେନୈଵ ଜହାର ଚ ଗୁରୋଃ ପ୍ରିଯାମ୍ । ବଭୂଵ ଦର୍ପଭଙ୍ଗୋଽସ୍ଯ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ରସ୍ତୋ ବଭୂଵ ସଃ
ଚନ୍ଦ୍ର, ଅହଂକାରରେ ମତାଲି ହୋଇ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ହରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରେ ପଡ଼ିଲେ।
ସୂର୍ଯୋ ଦର୍ପାତ୍ତେଜସଶ୍ଚ ହନ୍ତୁଂ ଶଂକରକିଂକରମ୍ । ସୁମାଲୀତ୍ଯଭିଧଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଜଗାମାଽଽଶୁ ଗିରିଂ ପ୍ରତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଭିମାନ ଓ ତେଜରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ଦାସ ସୁମାଳୀ ନାମକ ଦାନବକୁ ମାରିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗିରିକୁ ଗଲେ।
ଅହର୍ନିଶଂ ଦୀପ୍ତିକରଂ କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଵିଷଯଂ ରଵେଃ । ସୂର୍ଯେଣ ଭୀତୋ ଦୈତ୍ଯଶ୍ଚ ଶଂକରଂ ଶରଣଂ ଯଯୌ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିନ ରାତି ଦେଶକୁ ତାପିତ କରୁଥିବାରୁ, ଦାନବ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ସୂର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଂକରଶ୍ଚ ଜଗ୍ରାହ ଶୂଲମେଵ ଚ । ଭୀତୋ ଦୁଦ୍ରାଵ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ଶୂଲିନଂ ମୁନେ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଶିବ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ; ଏହା ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ମୁନି।
ଜଘାନ କାଶ୍ଯାଂ ଶୂଲେନ ଶୂଲୀକାଶୀଶ୍ଵରୋ ରଵିମ୍ । ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଶୂଲେନ ଦର୍ପଂଭଙ୍ଗୋ ବଭୂଵ ହ
କାଶୀରେ, କାଶୀଶ୍ୱର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ତାହାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଚେତନ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ସାନ୍ଦ୍ରାନ୍ଧକାରଃ ସହସା ଜଗ୍ରାହ ପୃଥିଵୀତଲମ୍ । ଆଶୁତୋଷୋ ମହାଦେଵୋ ଜୀଵଯାମାସ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ଘନ ଅନ୍ଧାର ପୃଥିବୀକୁ ଢାକିଲା; ମହାଦେବ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନ ଦେଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ଶଂକରଂ ସୂର୍ଯୋ ଲଜ୍ଜିତୋଽପି ଭଯେନ ଚ । କୃତ୍ଵା ତମାଶିଷଂ ତୁଷ୍ଟୋ ଯଯୌ ଗେହଂ କୃପାନିଧିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସେ କୃପାମୟ ଆନନ୍ଦରେ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଵିଭୁର୍ଗରୁତ୍ମତୋ ଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ଲୀଲଯା ପୁରା । ନିଃଶ୍ଵାସୈଃ ପ୍ରେରିତସ୍ଯାପି ଶିଵସ୍ଯ ଵୃଷଭସ୍ଯ ଚ
ଭଗବାନ ଏକଥର ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ବୃଷଭଙ୍କ ଶ୍ୱାସରେ ଚଳିତ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଖେଳେଇ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପୃଷ୍ଠେ କୃତ୍ଵା ଶିଵଂ ପୁରା । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମାଗତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପରମ୍
ଏକଥର ଶିବଙ୍କୁ ପଛେ ରଖି, ସେ ଭକ୍ତିରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।
ଵହ୍ନିର୍ଦପୀଂ ଭୃଗୋଃ ଶାପାତ୍ସର୍ଵଭକ୍ଷୋ ବଭୂଵ ହ । ଗୁରୋଃ ସ୍ଵଭାର୍ଯାହିରଣାଦ୍ଦର୍ପଶ୍ଚୂର୍ଣୋ ବଭୂଵ ହ
ଅଗ୍ନି, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ସବୁକିଛି ଜଳାଇଦେଉଥିବା ହେଲେ; ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହିରଣ୍ୟଧାର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଦୁର୍ଵାସସୋ ଦର୍ପଭଙ୍ଗୋ ବଭୂଵ ହ୍ଯମ୍ବରୀଷତଃ । ସୁଦର୍ଶନେନ ଚକ୍ରେଣ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦୁର୍ଵିଷହେଣ ଚ
ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଯାହାକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେନି, ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଜଯସ୍ଯ ଵିଜଯସ୍ଯାପି ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାର ସଃ । ଵୈକୁଣ୍ଠାତ୍ପତିତସ୍ଯାପି ବ୍ରହ୍ମଶାପଚ୍ଛଲେନ ଚ
ଜୟ ଓ ବିଜୟଙ୍କ ଅଭିମାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପର ଉପଲକ୍ଷେ ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ପଡ଼ିଥିଲେ।
ନୃସିଂହେଣ ହତଃ ସୋଽପି ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଯଥା । ସୂକରେଣ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ଲୀଲଯା ଚ ରସାତଲେ
ନୃସିଂହ ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ବରାହ ରୂପେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ରସାତଳରେ ସହଜରେ ଦଳନ କଲେ।
ରାଵଣଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ନିହତୌ ରାମବାଣତଃ । ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଚ ଲଙ୍କାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ଯ ଚ
ରାବଣ ଓ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ବଧ ହେଲେ; ପରଜନ୍ମରେ ଲଙ୍କାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ।
ଶିଶୁପାଲୋ ହି ନିହତଃ କୃଷ୍ଣବାଣେନ ଲୀଲଯା । ଦନ୍ତଵକ୍ରଶ୍ଚ ସହସା ପରିପୂର୍ଣେଽତ୍ର ଜନ୍ମନି
ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ଖେଳେଇ ବଧ ହେଲେ; ଏହି ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ଦନ୍ତବକ୍ର ମଧ୍ୟ ହଠାତ୍ ବଧ ହେଲେ।
ସୁରାଣାଂ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ ଦୈତ୍ଯଦ୍ଵାରା ଚକାର ହ । ଅସୁରାଣାଂ ସୁରଦ୍ଵାରା ଵିରୋଧେନ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ।
ଵିଧିଦ୍ଵାରା ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଭଵତଶ୍ଚ ଚକାର ସଃ । ଭଵାନାସୀନ୍ନାରଦଶ୍ଚ ପୁରା ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତେଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ତୁମର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଓ ନାରଦ ଦୁହେଁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଶ୍ଚ ପିତୁଃ ଶାପାଚ୍ଛୂଦ୍ରୀପୁତ୍ରସ୍ତତଃ କ୍ରମାତ୍ । ତତଃ ପୁନର୍ନାରଦଶ୍ଚ ପ୍ରସାଦାଦଧୁନା ଵିଭୋଃ
ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଗନ୍ଧର୍ବ ହେଲେ, ପରେ ଶୂଦ୍ରୀର ପୁଅ ହେଲେ; ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ପୁନି ନାରଦ ହେଇଲେ।
ମମ ସାଧ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵମିତି କାମଦର୍ପୋ ବଭୂଵ ହ । ତଂ ପ୍ରମତଂ ହରଦ୍ଵାରା ଭସ୍ମସାଚ୍ଚ ଚକାର ସଃ
‘ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ କରିପାରିବି’ ଭାବି, ସେ ଇଚ୍ଛାର ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହେଇଥିଲେ; ଶିବ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉପାୟରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।
ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରସାଦଂ ତଂ ଜୀଵଯାମାସ ଲୀଲଯା । ଐକାନ୍ତିକଂ ଚ ତଦ୍ଭକ୍ତଂ ସ ଚ ନାସ୍ତ୍ରଂ କରୋତି ହି
ପୁନି ତାଙ୍କୁ କୃପା କରି, ଶିବ ଖେଳରେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ; ସେ ଭକ୍ତ ଏବେ ଏକମାତ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଲଗି ରହିଲେ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଲେ ନାହିଁ।
ଚକାର ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ ଦର୍ପିଣୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ଚ । ରଣେ ଶଂକରଶୂଲେନ ରାଵଣପ୍ରେରିତେନ ଚ
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ପୁନସ୍ତଂ ଜୀଵଯାମାସ ରାମସ୍ଯ ସ୍ତଵନେନ ଚ । ସ୍ଵଯଂ ଵିସ୍ମୃତଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଶାପେନ ନାରଦ
ପୁନି ରାମଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ନାରଦ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ।
ଚକାର ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚ କାର୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ । ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଶସ୍ତ୍ରେଣାମୋଘେନ ପର୍ଶୁନା ପୁରା
ପୁରୁଣା କାଳରେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଅମୋଘ କୁଠାର ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ଵିପ୍ରପୁତ୍ରସ୍ଯ ମରଣେ ହରଣେ କୃଷ୍ଣଯୋଷିତାମ୍ । କର୍ଣେନ ସାର୍ଧଂ ସମରେ ପାର୍ଥଦର୍ପଂ ବଭଞ୍ଜ ସଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ହରାଯିବାବେଳେ, କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ବାଣସ୍ଯ ଚୋଷାହରଣେ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ଭୁଜାନ୍ଵିଭୁଃ । ଭୃଗୋଶ୍ଚ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ଚ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ଚକାର ସଃ
ବାଣାସୁର ଉଷାଙ୍କୁ ହରିବାବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ବାଣାଙ୍କ ହସ୍ତ କାଟିଦେଲେ; ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।
ପର୍ଶୁରାମସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ଵିଵାହୋ ପଥି ଗଚ୍ଛତଃ । ବଭଞ୍ଜ ଦର୍ପଂ ସମରେ ରାମଦ୍ଵାରା ପୁରା ଵିଭୁଃ
ପରଶୁରାମ ଓ ରାମଙ୍କ ବିବାହ ପଥରେ, ପ୍ରଭୁ ପୁରୁଣା କାଳରେ ରାମଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।