ଵାସୁକିସ୍ତତ୍ସମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନତିକୋପତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବାସୁକି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ।
ସର୍ପସେନାଗ୍ରଣୀନାଂ ଚ ମୁଖ୍ଯାନ୍ପଞ୍ଚ ଵିଶାରଦାନ୍
ସେ ସର୍ପସେନାର ପାଞ୍ଚଜଣ ପ୍ରଧାନ ଓ ଦକ୍ଷ ନେତାମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ସର୍ଵେ ନାଗାଃ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ଯତ୍ର ଧନ୍ଵନ୍ତରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ 4.51.
ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଆସି ଯୋଗ ଦେଲେ।
ନାଗନିଶ୍ଵାସଵାତେନ ସର୍ଵେ ଶିଷ୍ଯା ମୃତା ଇଵ
ନାଗମାନଙ୍କର ଶ୍ୱାସର ବାତାସରେ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟମାନେ ମୃତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରିଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ପୀଯୂଷଵର୍ଷଣେନ ଚ
ଭଗବାନ୍ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ ବର୍ଷା କରି,
ଚେତନାଂ କାରଯିତ୍ଵା ଚ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ଚ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଜଗତ୍ର ଗୁରୁ ଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁର୍ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟା ଜୃଂଭିତାସ୍ତେ ମୃତା ଇଵ
ତଥାପି ସମସ୍ତେ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ମୃତ ଭଳି ରହିଗଲେ।
ଵାସୁକିର୍ବୁବୁଧେ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵସଂକଟମ୍
ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ବାସୁକି ସମସ୍ତ ଅପଦ୍ରବକୁ ବୁଝିପାରିଲେ।
ଵାସୁକିରୁଵାଚ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ମହାଭାଗେ ପୂଜା ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ବାସୁକି କହିଲେ, 'ତିନି ଭୁବନରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍, ତୁମର ପୂଜା ହେବ।'
ଵାସୁକେର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯୋଵାଚ କନ୍ଯକା
ବାସୁକିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ କନ୍ୟା ହସି କହିଲେ।
ମନସୋଵାଚ ଭଦ୍ରାଭଦ୍ରଂ ଦୈଵସାଧ୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥୋଚିତମ୍
ମନେ ଭାବିଲେ, 'ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯାହା ଭାଗ୍ୟରେ ଲେଖା, ସେହିଠାରେ ମୁଁ କରିଦେବି।'
ତଂ ଶତ୍ରୁଂ ସଂହରିଷ୍ଯାମି ଲୀଲଯା ସମରସ୍ଥଲେ
'ସେଇ ଶତ୍ରୁକୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଜରେ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।'
ଯଦି ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵାଃ ସମାଯାନ୍ତି ରଣସ୍ଥଲେ 4.51.
'ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ—'
ଗୁରୁର୍ମେ ଭଗଵାଞ୍ଛେଷଃ ସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଦତ୍ତଵାନ୍
'ମୋର ଗୁରୁ ଭଗବାନ୍ ଶେଷ, ସେ ମୋତେ ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି।'
ବିଭର୍ମି କଵଚଂ କଣ୍ଠେ ପରଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଙ୍ଗଲମ୍
'ମୁଁ ମୋର କଣ୍ଠରେ ଏକ ରକ୍ଷା କବଚ ପିନ୍ଧିଛି, ଯାହା ତିନି ଭୁବନ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳକାମନା।'
ଶିଷ୍ଯାଽହଂ ମଂତ୍ରଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଶଂଭୋର୍ଭଗଵତଃ ପୁରା
'ମୁଁ ପୁରୁଣା କାଳରୁ ଭଗବାନ୍ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରର ଶିଷ୍ୟ।'
ଶଂଭୋଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯୋ ଗରୁଡୋ ଗଣଯାମି ନ ତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
'ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିଷ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଗରୁଡ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଗଣନା କରେନି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଜଗାମୈକା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନାଗଗଣାନ୍ରୁଷା
ଏପରି କହି ସେ କନ୍ୟା କ୍ରୋଧରେ ନାଗମାନେକୁ ଛାଡି ଏକାକି ଚାଲିଗଲେ।
ଯତ୍ର ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଦେଵଃ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନେକ୍ଷଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଦୟାଳୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ,
ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଜୀଵଯାମାସ ସୁନ୍ଦରୀ
ସେ ମାତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ପୁନିଥରେ ଜୀବନ ପାଇଲେ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରିସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ମନ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନ୍ଵଂତରିଂ ଦେଵୀ ପ୍ରହସ୍ଯୋଵାଚ ସତ୍ଵରମ୍
ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବୀ ହସିଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ,
ମନସୋଵାଚ ଵଦ ଜାନାସି କିଂ ସିଦ୍ଧ ଶିଷ୍ଯୋଽସି ଗରୁଡସ୍ଯ ଚ ।। 4.51.
ମନରେ କହିଲେ: କୁହ, ତୁମେ ଜାଣିଛ କି? ତୁମେ କି ସିଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ଗରୁଡଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ?
ଅହଂ ଚ ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯୌ ଶଂଭୋଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରୁତୌ
ମୁଁ ଏବଂ ବେନତେୟ ଦୁହେଁ ଶିବଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସରସଃ ପଦ୍ମଂ ସମାନୀଯ ଜଗତ୍ପ୍ରସୂଃ
ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଆ ଝିଲିକୁ ଗିରି ଏକ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଆଣିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଽଗତଂ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପଂ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମମ୍
ସେ ଆଣିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲଟିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତଚ୍ଚ ଧନ୍ଵତରିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମଂତ୍ରରେଣୁମୁଷ୍ଟିନା
ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଏହାକୁ ଦେଖି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏକ ମୁଠିରେ ଧରିଲେ।
ଦେଵୀ ଜଗ୍ରାହ ଶକ୍ତିଂ ଚ ଗ୍ରୀଷ୍ମସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାମ୍
ଦେବୀ ଏକ ଶକ୍ତି ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନାଂ ତାଂ ଶକ୍ତିଂ ଧନ୍ଵତରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ନିଜେ,
ତାଂ ଚ ଶକ୍ତିଂ ଵୃଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରୀ ରୁଷା
ସେ ଶକ୍ତିକୁ କାମହୀନ ଦେଖି, ଦେବୀ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲେ।