ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ମୁଦାଯୁକ୍ତସ୍ତଦାଜ୍ଞଯା
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ଅଥ ଵହ୍ନେରୁପାଖ୍ଯାନଂ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ଏବେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ କଥାଟିକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭସ୍ମସାତ୍କର୍ତୁମେକଦାଽଗ୍ନିଃ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ଏକଥର, ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ଭସ୍ମ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ ।
କ୍ଷୁଭିତଃ କୁପିତଶ୍ଚୈଵ ଭୃଗୋଃ ଶାପସ୍ଯ କାରଣାତ୍
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପର କାରଣରୁ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇଥିଲେ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଵିଷ୍ଣୁରାଜଗାମାଵଲୀଲଯା
ଏହି ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଖେଳିମିଳି ଆସିଲେ ।
ମାଯଯା ଶିଶୁରୂପୀ ଚ ତମୁଵାଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ମାୟାରେ ଶିଶୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଶିଶୁରୁଵାଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭସ୍ମସାତ୍କର୍ତୁମୁଦ୍ଯତୋଽସି ନିରର୍ଥକମ୍
ଶିଶୁ କହିଲେ: “ତୁମେ ତିନି ଲୋକକୁ ଭସ୍ମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ଏହା ବେଫଳ ହେବ ।”
ତ୍ଵମେଵ ଭୃଗୁଣା ଶପ୍ତୋ ଭୃଗୋଶ୍ଚ ଦମନଂ କୁରୁ
“ତୁମେ ନିଜେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ; ଏହି ଶାପକୁ ଶାନ୍ତ କର ।”
ଵିଶ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯ ପାତା ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ
“ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ତାହାର ରକ୍ଷାକାରୀ ହେଲେ ହରି ।”
ତତ୍କଥଂ ଭସ୍ମସାତ୍କର୍ତୁମୀଶ୍ଵରେ ଶଂକରେ ସ୍ଥିତେ 4.49.
“ଏପରି ଭାବେ, ଈଶ୍ୱର ଶଙ୍କର ଥିବାବେଳେ କିପରି ତୁମେ ଏହାକୁ ଭସ୍ମ କରିପାରିବ?”
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣବଟୁଃ ଶରପତ୍ରଂ ପୁରଃ ସ୍ଥିତମ୍
ଏପରି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ରଖିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୁଷ୍କେନ୍ଧନୋ ଵହ୍ନିର୍ଲେଲିହାନୋ ଭଯାନକଃ
ଶୁଖିଲା କାଠି ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଜ୍ୱାଳାରେ ଲେଲିହା କରି ଚାହିଲେ ।
ନ ଚ ଦଗ୍ଧଂ ଶୁଷ୍କପତ୍ରଂ ଲୋମୈକଂ ଚ ଶିଶୋସ୍ତଥା
ତଥାପି ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଜଳିଲାନି, ଏବଂ ଶିଶୁର ଏକଟି କେଶ ମଧ୍ୟ ଖତି ହେଲାନି ।
କୃତ୍ଵା ଵହ୍ନେର୍ଦର୍ପଭଙ୍ଗମନ୍ତର୍ଧାନଂ ଚକାର ସଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରି, ସେ ଦୃଷ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ।
ଉକ୍ତୋ ଵହ୍ନେର୍ଦର୍ପଭଙ୍ଗଃ ପରଂ ଵୈ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ମୁଁ ଆଗ୍ନିର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ଘଟଣା କହିସାରିଛି; ଏବେ ତୁମେ ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ଶ୍ରୀରାଧିକୋଵାଚ କଥାପୀଯୂଷଧାରାଂତେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୃପ୍ଯେତ କୋ ଭୁଵି
ଶ୍ରୀରାଧିକା କହିଲେ: ଏମିତି ଅମୃତ ଝରଣା ପରି କଥା ଶୁଣିଲା ପରେ, ଏଇ ପୃଥିବୀରେ କିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ?
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ କଥାଂ କଥିତୁମାରେଭେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରମ୍ଯାଂ ପୁରାତନୀମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଶୁଣି, ସେ ପୁରୁଣା ଓ ମଧୁର କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡେ ନାରାଯଣନାରଦସଂଵାଦେ ଅଗ୍ନିଦର୍ପମୋଚନଂ ନାମୈକୋନପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ଖଣ୍ଡରେ, ନାରାୟଣ ଓ ନାରଦଙ୍କର ସଂବାଦରେ, 'ଅଗ୍ନିର ଅହଂକାର ମୋଚନ' ନାମକ ଉନଅଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦୁର୍ଵାସସୋ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ କଥଯାମି ଶୃଣୁ ପ୍ରିଯେ
ଏବେ ମୁଁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କଥା କହିବି; ପ୍ରିୟେ, ଶୁଣ।
ଏକଦା ଚାମ୍ବରୀଷଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଚ ଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
ଏକଥର ଅମ୍ବରୀଷ ରାଜା ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଚାଜଗାମ ମୁନିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ସମୟରେ, ସେଠାକୁ ସେଇ ମୁନି ନିଜେ ଆସିପହଁଚିଲେ।
ମାଂ ଭୋଜଯ ମହାଭାଗେତ୍ଯେଵଂ ସ ନୃପମୁକ୍ତଵାନ୍
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ମହାଭାଗ, ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ।'
ସକେଶଂ ପାଯସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜାନଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପାୟସ ଦେଖି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ଜଟାମଧ୍ଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମଃ
ତାଙ୍କର ଜଟା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଦେବତା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଶିଖା ପରି, ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସ ରାଜାନଂ କୋପେନ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ, କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ସସ୍ମାର ଚ ମହାଭୀତୋ ରାଜା ମମ ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ରାଜା ଭୟରେ ବହୁତ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ମୋର ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଚକ୍ରଂ ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ଆଵିର୍ବଭୂଵ ସହସା ସଭାମଧ୍ଯେ ଚ ଘୂର୍ଣିତମ୍ 4.50.
ସେ ଚକ୍ର ହଠାତ୍ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଇ ଦେଖାଦେଲା।
ସଶୈଲ ସାଗରାଂ ପୃଥ୍ଵୀଂ କାଞ୍ଚନୀଂ ଭୂମିମୁତ୍ତମାମ୍
ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ସୁନାର ଭୂମି—
ଧାଵନ୍ତଂ ମୁକ୍ତକେଶଂ ତଂ ଭୀତଂ କାତରମାତୁରମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ମୁନି ଖୋଲା କେଶରେ, ଭୟରେ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି, ଅତି ଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର।