ଶ୍ରୁତଂ ଯଶଃ ଶୂଲଭୃତୋ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଶ୍ଚ ଦୈଵତଃ
ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଯଶ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ହରେର୍ହରେ
ଏବେ ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ହେ ହରି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ କର୍ଣପୀଯୂଷମତୁଲଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କାନରେ ଅମୃତ ସମ, ଅପୂର୍ବ ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ପୁରା ଶତମଖୋ ଦର୍ପାତ୍କୃତ୍ଵା ଶତମଖାନ୍ମୁଦା
ପୁରୁଣା କଥା, ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ବରେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ଶତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଦିନେଦିନେ ତଦୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତପସାଂ ଫଲାତ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର ଶାସନ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଉଥିଲା।
ସ ଜଜାପ ମହାମନ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍କରେ ଶତଵତ୍ସରମ୍
ସେ ପୁଷ୍କରରେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ମହାମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ସଂପନ୍ମୂଢୋ ନ ମନ୍ଯତେ ।।4.47.
ସେ ମୁହଁ ହୋଇ ପଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏକଦା ପ୍ରକୃତେଃ ଶାପାଦ୍ଧତବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଵସଂସଦି
ଏକଦିନ ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ଶାପରେ, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନଶ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ୱ ଶଭାରେ—
ବୃହସ୍ପତିସ୍ତତଃ କୋପାନ୍ନୋଵାସ ଗୃହମାଯଯୌ
ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉଵାଚ ମନସା ଦୀନୋ ଯାତୁ ସଂପଦ୍ଧରେରିତି
ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ କହିଲେ, 'ସେ ସମ୍ପଦ ହରିଙ୍କୁ ଯାଉ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵେଗତଃ ପୀଠାଜ୍ଜଗାମ ତାରକାନ୍ତିକମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ତୁରନ୍ତ ଆପଣ ଆସନରୁ ଉଠି ତାରକାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ସର୍ଵଂ ନିଵେଦନଂ କୃତ୍ଵା ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈର୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହି ସେ ପୁନିପୁନି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଵତ୍ସ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ନୈଵ ଗୁରୁଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ବେଟା, ଘରକୁ ଯାଅ; ଏବେ ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ।
ଅଧୁନା କର୍ମଣାଂ ଭୋଗଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ମୂଢ ଦୁରାଶଯ
ଏବେ, ମୂଢ଼ ଓ ଅସାର ଆଶା ଧରିଥିବା, ତୁମ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର।
ସୁଦିନଂ ଦୁର୍ଦିନଂ ଶକ୍ର କାରଣଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
ହେ ଶକ୍ର, ଭଲ ଦିନ ଓ ଖରାପ ଦିନ ହେଉଛି ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର କାରଣ।
ଜଗାମ ଶକ୍ରଃ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ସ୍ଵର୍ଣଦୀଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ଶକ୍ର ସୁନ୍ଦର ସୁଵର୍ଣ୍ଣ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ସସ୍ମିତାଂ ସକଟାକ୍ଷାଂ ତାମହଲ୍ଯାଂ ଗୌତମପ୍ରିଯାମ୍ 4.47.
ସେଠାରେ ସେ ହସୁଥିବା ଓ ଚାଉଣି ଦେଉଥିବା ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରଃ ସଂପଶ୍ଯନ୍ମୁମୋହ କାମମୋହିତଃ
ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମନାରେ ମତିହରା ହେଲେ।
ମୂର୍ତିଂ ଵିଧାଯ ତଦ୍ଭର୍ତୁସ୍ତତ୍ସମୀପଂ ଜଗାମ ହ
ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଚକାର ଵିଵିଧଂ ତତ୍ର ଶୃଂଗାରଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେଠାରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପ୍ରେମ କ୍ରିୟା କଲେ।
ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟା ସୁଖସଂଭୋଗାନ୍ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟସ୍ତ୍ରିଦଶାଧିପଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରହିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଗେହେ ମିଥୁନଂ ମୈଥୁନେ ଚ ରତିପ୍ରିଯେ
ସେ ଘରେ ଏକ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମିଳନରେ ଲିନ ଦେଖିଲେ।
ଵିଜ୍ଞାନେନାତିରୋଷେଣ ବଭଞ୍ଜ ସୁରତିକ୍ଷଣମ୍
ଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସେ ସେଇ ଆନନ୍ଦ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ।
କାଲସ୍ଵରୂପଂ ତ୍ରାସେନ ଦଧାର ଚରଣାମ୍ବୁଜମ୍ ଉଵାଚ ନୀତିଵଚନଂ ଗୌତମଃ ଶରଣାଗତମ୍
ଭୟରେ ସେ କାଳର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଚରଣକମଳ ଧରିଲେ; ଗୌତମ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ନୀତିର କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରପୌତ୍ର ଜଗତାଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁର୍ବୁଦ୍ଧିସ୍ତେ କଥମୀଦୃଶୀ
ହେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ପ୍ରପୌତ୍ର, ତୁମ ମନ କିପରି ଏପରି ହେଲା?
କର୍ମସାଧ୍ଯଃ ସ୍ଵଭାଵଶ୍ଚ କୁଲଧର୍ମଂ ପ୍ରବାଧତେ 4.47.
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ସ୍ୱଭାବ ପରିବାରର ନୀତିକୁ ଅଟଳ ଭାବେ ଦମନ କରେ।
ଯୋନୀନାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ତଵ ଗାତ୍ରେ ଭଵତ୍ଵିହ
ତୋର ଦେହରେ ଏଠାରେ ହଜାରଟି ଗର୍ଭ ଦେଖାଯିବ।
ତତଃ ସୂର୍ଯଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଯୋନିଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ, ତୋର ଗର୍ଭ ଚକ୍ଷୁ ହେବ।
ମଚ୍ଛାପେନ ଗୁରୋଃ କୋପାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ରୀର୍ଭଵ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ମୋ ଆଦେଶ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ରୋଷରେ, ଏବେ ତୁମେ ଶ୍ରୀହୀନ ହେଲୁ।
ତେଜସ୍ଵିନୋଽତିବନ୍ଧୋର୍ମେ ବଂଧୁଭେଦଭିଯା ସୁର
ମୋର ଅତି ତେଜ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଭୟରୁ, ହେ ଦେବତା—