ଅତୀଵ ନିର୍ଜନଂ ରମ୍ଯଂ ଵାଯୁନା ସୁରଭୀକୃତମ୍
ସେଠା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଜନ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା, ପବନର ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ପୁଷ୍ପତଲ୍ପସମାକୀର୍ଣେ ପରପୁଷ୍ଟରୁତଶ୍ରୁତେ
ସେଠି ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
କୃଷ୍ଣସଂଭୋଗମାତ୍ରେଣ ସୁଖସଂମୂର୍ଚ୍ଛିତା ଚ ସା
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଳନ ମାତ୍ରରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଥତୁସ୍ତତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତୌ ରାଧାରାସେଶ୍ଵରୌ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ସେଠି ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣ, ରାସ ନୃତ୍ୟର ସ୍ୱାମୀମାନେ, ଏକାସାଥିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ମଙ୍ଗଲଂ କର୍ମ ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାହିତଃ
ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣେ—
ମହାଶୋକାର୍ଣଵେ ମଗ୍ନୋ ଭେଦେ ପୁତ୍ରକଲତ୍ରଯୋଃ
ସେ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀରୁ ବିୟୋଗ ହୋଇ ଯଦି ବଡ଼ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ବି ଡୁବିଯାଇଥାଏ—
ସୂତ ଉଵାଚ ପୁନଃ ସଂପ୍ରଷ୍ଟୁମାରେଭେ ଦେଵର୍ଷିଃ କୌତୁକାନ୍ଵିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ପୁଣି, ଦେବଋଷି ଉତ୍ସୁକତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ କାଂ କଥାଂ କଥଯାମାସ କଥ୍ଯତାଂ କରୁଣାନିଧେ
ନାରଦ କହିଲେ: ସେ କେଉଁ କଥା କହିଥିଲେ? ଦୟାର ସାଗର, ଦୟାକରି ଏହା କୁହ।
ଉଵାସ ମଲଯଦ୍ରୋଣୀଂ ଵଟମୂଲେ ମନୋହରେ
ସେ ମଲୟ ପାହାଡ଼ର ମନୋହର ଉପତ୍ୟକାରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସିଥିଲେ।
ରାଧା ତଂ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ସସ୍ମିତଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସୁନ୍ଦର ରାଧା ମୃଦୁ ହସରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ ଯଶଃ ଶୂଲଭୃତୋ ଦର୍ପଭଙ୍ଗଶ୍ଚ ଦୈଵତଃ
ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଯଶ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦର୍ପଭଙ୍ଗଂ ହରେର୍ହରେ
ଏବେ ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ହେ ହରି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ କର୍ଣପୀଯୂଷମତୁଲଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କାନରେ ଅମୃତ ସମ, ଅପୂର୍ବ ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ପୁରା ଶତମଖୋ ଦର୍ପାତ୍କୃତ୍ଵା ଶତମଖାନ୍ମୁଦା
ପୁରୁଣା କଥା, ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ବରେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ଶତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଦିନେଦିନେ ତଦୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତପସାଂ ଫଲାତ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର ଶାସନ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଉଥିଲା।
ସ ଜଜାପ ମହାମନ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍କରେ ଶତଵତ୍ସରମ୍
ସେ ପୁଷ୍କରରେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ମହାମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ସଂପନ୍ମୂଢୋ ନ ମନ୍ଯତେ ।।4.47.
ସେ ମୁହଁ ହୋଇ ପଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏକଦା ପ୍ରକୃତେଃ ଶାପାଦ୍ଧତବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଵସଂସଦି
ଏକଦିନ ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ଶାପରେ, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନଶ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ୱ ଶଭାରେ—
ବୃହସ୍ପତିସ୍ତତଃ କୋପାନ୍ନୋଵାସ ଗୃହମାଯଯୌ
ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉଵାଚ ମନସା ଦୀନୋ ଯାତୁ ସଂପଦ୍ଧରେରିତି
ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ କହିଲେ, 'ସେ ସମ୍ପଦ ହରିଙ୍କୁ ଯାଉ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵେଗତଃ ପୀଠାଜ୍ଜଗାମ ତାରକାନ୍ତିକମ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ତୁରନ୍ତ ଆପଣ ଆସନରୁ ଉଠି ତାରକାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ସର୍ଵଂ ନିଵେଦନଂ କୃତ୍ଵା ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈର୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହି ସେ ପୁନିପୁନି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଵତ୍ସ ଗଚ୍ଛ ଗୃହଂ ନୈଵ ଗୁରୁଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ବେଟା, ଘରକୁ ଯାଅ; ଏବେ ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ।
ଅଧୁନା କର୍ମଣାଂ ଭୋଗଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ମୂଢ ଦୁରାଶଯ
ଏବେ, ମୂଢ଼ ଓ ଅସାର ଆଶା ଧରିଥିବା, ତୁମ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର।
ସୁଦିନଂ ଦୁର୍ଦିନଂ ଶକ୍ର କାରଣଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
ହେ ଶକ୍ର, ଭଲ ଦିନ ଓ ଖରାପ ଦିନ ହେଉଛି ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର କାରଣ।
ଜଗାମ ଶକ୍ରଃ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ସ୍ଵର୍ଣଦୀଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ଶକ୍ର ସୁନ୍ଦର ସୁଵର୍ଣ୍ଣ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ସସ୍ମିତାଂ ସକଟାକ୍ଷାଂ ତାମହଲ୍ଯାଂ ଗୌତମପ୍ରିଯାମ୍ 4.47.
ସେଠାରେ ସେ ହସୁଥିବା ଓ ଚାଉଣି ଦେଉଥିବା ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରଃ ସଂପଶ୍ଯନ୍ମୁମୋହ କାମମୋହିତଃ
ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମନାରେ ମତିହରା ହେଲେ।
ମୂର୍ତିଂ ଵିଧାଯ ତଦ୍ଭର୍ତୁସ୍ତତ୍ସମୀପଂ ଜଗାମ ହ
ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଚକାର ଵିଵିଧଂ ତତ୍ର ଶୃଂଗାରଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେଠାରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପ୍ରେମ କ୍ରିୟା କଲେ।