ତୁଲସ୍ଯୁଵାଚ କଥଂ ତଦା ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପ୍ରଭୋ ପ୍ରସ୍ଥାପିତୋଽଧୁନା
ତୁଲସୀ କହିଲେ: 'ପ୍ରଭୁ, ସେ ସମୟରେ ବସିଷ୍ଠ କିପରି ପଠାଯାଇଥିଲେ?'
ସ୍ଵାହୋଵାଚ ଵିଵାହେ ଵ୍ଯଵହାରୋଽସ୍ତି ପୁରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରଗଲ୍ଭତା
ସ୍ୱାହା କହିଲେ: 'ବିବାହରେ ଏକ ପ୍ରଥା ଅଛି, ପୁରୁଣା ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।'
ରୋହିଣ୍ଯୁଵାଚ କୁରୁ ପାରଂ ସ୍ଵଯଂ କାମୀ କାମିନାଂ କାମସାଗରମ୍
ରୋହିଣୀ କହିଲେ: ହେ ଆସକ୍ତିଶୀଳ, ତୁମେ ନିଜେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଚାହାଣାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ଵସୁଂଧରୋଵାଚ ଯେନ ତୁଷ୍ଟିର୍ଭଵେଚ୍ଛଂଭୋ ତତ୍କର୍ତୁମୁଚିତଂ ସ୍ତ୍ରିଯା
ବସୁନ୍ଧରା କହିଲେ: ଯାହା କି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ, ସେଇ କାମଟି ଜଣେ ନାରୀ ପାଇଁ ଉଚିତ।
ସଂଜ୍ଞୋଵାଚ ନ ଚ ସ୍ଵସ୍ଵାମିନଂ ଶଂଭୋ ସତୀ ଜାନାତି ସଂଗତମ୍
ସଂଜ୍ଞା କହିଲେ: ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଜଣେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କେବେ ତାଙ୍କର ପତି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ସହ ସଂଗମ ଜାଣିନଥାଏ।
ଶତରୂପୋଵାଚ ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଂ ତାଂବୂଲଂ ତଲ୍ପଂ ନିର୍ମାଯ ନିର୍ଜନେ ।। 4.45.
ଶତରୂପା କହିଲେ: ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରତ୍ନର ଦୀପ, ପାନ, ଓ ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ନିର୍ଵିକାରୀ ଚ ଭଗଵାନ୍ଯୋଗୀଂଦ୍ରାଣାଂ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଭଗବାନ ଅଚଳ, ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶଂକର ଉଵାଚ ଜଗତାଂ ମାତରଃ ସାଧ୍ଵ୍ଯଃ ପୁତ୍ରେ ଚପଲତା କଥମ୍
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଥବା ପୁଅ ମଧ୍ୟ କିପରି ଅସ୍ଥିରତା ଆସିପାରିବ?
ଶଂକରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲଜ୍ଜିତାଃ ସୁରଯୋଷିତଃ
ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଦେବୀମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମିଷ୍ଟାନି ଭଗଵାନାଚମ୍ଯ ଚ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ଭଗବାନ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ପାନୀୟ ଜଳ ସେବନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହେଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନେ ଶଂଭୁର୍ମେନାଦତ୍ତେ ମନୋହରେ ୪୫ ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଶତକୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭି ର୍ଜ୍ଵଲିତଂ ଶ୍ରିଯା
ରତ୍ନମଣିର ସିଂହାସନରେ ମନୋହର ଶମ୍ଭୁ ବସିଥିଲେ, ଶତଶଃ ରତ୍ନଦୀପର ଆଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ରତ୍ନଦର୍ପଣଶୋଭାଢ୍ଯଂ ମଂଡିତଂ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ
ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ରତ୍ନ ଦର୍ପଣର ଚମକରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରାଢଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
କୁତ୍ରଚିତ୍ସୁରନିର୍ମାଣଵୈକୁଂଠସୁମନୋହରମ୍
କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଭଳି ଭୈକୁଣ୍ଠ ପରି ମନୋହର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କୈଲାସଂ ଚ କୁତ୍ରଚନ କୁତ୍ରଚିଦିଂଦ୍ରମଂଦିରମ୍ 4.45.
କେଉଁଠି କେଉଁଠି କୈଳାସ ପରି, ଆଉ କେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରର ମହଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ପ୍ରଭାତକାଲଶ୍ଚ ବଭୂଵ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭେ
ଏହିପରେ, ହେ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟ ଆସିଗଲା।
ସର୍ଵେ ସୁରାଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁଃ ସଜ୍ଜୀଭୂତାଃ ସସଂଭ୍ରମାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉଠି, ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
ଵାସଗେହଂ ସମାଗତ୍ଯ ଧର୍ମୋ ନାରାଯଣାଜ୍ଞଯା
ସମସ୍ତେ ବାସ ଘରକୁ ଆସି, ଧର୍ମ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ—
ଧର୍ମ ଉଵାଚ ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହ ମାହେଂଦ୍ରେ ଯାତ୍ରାଂ କୁରୁ ହରିଂ ସ୍ମରନ୍
ଧର୍ମ କହିଲେ: ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ମିଳି, ହେ ମହେନ୍ଦ୍ର, ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଯାତ୍ରା କର।
ଇତ୍ଥଂ ଧର୍ମଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହ ଶଂକରଃ
ଏଭଳି ଧର୍ମଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ଶଙ୍କର—
ଯାତ୍ରାଂ କୁର୍ଵତି ଦେଵେଶେ ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହ ଶଂକରେ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଶିବ, ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଯାତ୍ରାକୁ ନିକଳିଲେ,
ମେନୋଵାଚ ସହସ୍ରଦୋଷାନ୍ଭଗଵାନାଶୁତୋଷଃ କ୍ଷମିଷ୍ଯସି
ମେନା କହିଲେ: ଭଗବାନ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛ, ଏହି ହଜାର ଦୋଷକୁ ମାଫ କରିଦେବ।
ତ୍ଵତ୍ପଦାଂବୁଜଭକ୍ତୈଷା ମଦ୍ଵତ୍ସା ଜନ୍ମ ଜନ୍ମନି
ମୋ ପୁଅଟିଏ, ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ରଖିଛି, ସେ ଜଣେ ମୋର ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ ମାନେ ପୁଅ ଭଳି ହେବ।
ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରୁତିମାତ୍ରେଣ ହର୍ଷାଶ୍ରୁପୁଲକାନ୍ଵିତା
ତୁମର ଭକ୍ତି ବିଷୟରେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ, ସେ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଝରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗା ରୁଆ ଦଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ମେନକା ଶୀଘ୍ରଂ ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ହିମାଲଯଃ 4.45.
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମେନା ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ହିମାଳୟ ମଧ୍ୟ ଆସିଗଲେ।
କ୍ଵ ଯାସି ଵତ୍ସେତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଶୂନ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ହିମାଲଯମ୍
‘କେଉଁଠି ଯାଉଛୁ, ମୋ ପୁଅ?’ ବୋଲି ଡାକି, ହିମାଳୟକୁ ଖାଲି କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଃ ସମର୍ପ୍ଯ ଚ ଶିଵାଂ ଶିଵେ
ଏପରି କହି ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ଶିବାଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କଲେ ।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ ଭଗଵାନଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯଯା ସ୍ଵଯମ୍
ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ନିଜେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝିଲେ ।
ନନାମ ପାର୍ଵତୀ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାତରଂ ପିତରଂ ଗୁରୁମ୍
ପାର୍ବତୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଜ ମାଆ, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ପାର୍ଵତୀରୋଦନେନୈଵ ରୁରୁଦୁଃ ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ପାର୍ବତୀ ରୋଦନ କରିବାରୁ ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦିଲେ ।