ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ତଦାଚମ୍ଯ ସକର୍ପୂରଂ ତାଂବୂଲଂ ଦେହି ଭକ୍ତିତଃ
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ ମୁଖ ଧୋଇ, କର୍ପୂର ଦିଆ ତାମ୍ବୁଳ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।'
ଜାହ୍ନଵ୍ଯୁଵାଚ କାମିନ୍ଯାଃ ସ୍ଵାମିସୌଭାଗ୍ଯଂ ସୁଖଂ ନାତଃ ପରଂ ଭଵେତ୍
ଜାହ୍ନବୀ କହିଲେ: 'କାମିନୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀର ଭାଗ୍ୟରୁ ଉପରେ ଆଉ କିଛି ସୁଖ ନାହିଁ।'
ରତିରୁଵାଚ କଥଂ ମମ ପ୍ରାଣନାଥୋ ନିଃସ୍ଵାର୍ଥ ଭସ୍ମସାତ୍କୃତଃ
ରତି କହିଲେ: 'ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀ ନିଷ୍ଵାର୍ଥ ହୋଇ, କିପରି ଭସ୍ମ ହେଇଗଲେ?'
ଜୀଵଯସି ଵିଭୋ କାମଂ କାମଵ୍ଯାପାରମାତ୍ମନି
'ହେ ବିଭୁ, ତୁମେ କାମ ଓ ତାଙ୍କର କାମକ୍ରିୟାକୁ ଆପଣ ମଧ୍ୟରେ ପুনର୍ଜୀବିତ କରୁଛ।'
ଦମ୍ପତୀଵିରହକ୍ଲେଶଂ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦଯାନିଧେ
ଦମ୍ପତିଙ୍କ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଦୁଃଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣି, ଦୟାର ସାଗର ତୁମେ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାମଭସ୍ମାଥ ଦଦୌ ସା ଗ୍ରନ୍ଥିବଂଧିତମ୍ 4.45.
ଏପରି କହି, ସେ କାମର ଭସ୍ମକୁ ଗଠିଆ ଗାଠରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଲେ।
ହରିସ୍ତଦ୍ରୋଦନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣାମଯସାଗରଃ
ହରି, ଦୟାର ସାଗର, ସେ ଶୋକର କଥା ଶୁଣି—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଧର୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ସୁରାନପି
ନାରାୟଣ, ଧର୍ମ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶଂକରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମୁଵାଚ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ହରି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଊଚୁର୍ଦେଵ୍ଯୋ ବହୁତରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵିନଯପୂର୍ଵକମ୍
ଦେବୀମାନେ ବହୁ କଥା ବଡ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମଂ ରତିସ୍ତଂ ଚ ପ୍ରଣନାମ ମହେଶ୍ଵରମ୍
କାମ ଓ ରତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶଂକରଂ କାମଃ ସ୍ତୁତିଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଗମମ୍
ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କାମ ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
କାମଂ ସଂଭାଷ୍ଯ ଦେଵାଶ୍ଚ ଯୁଯୁଜୁଶ୍ଚ ତମାଶିଷମ୍
କାମ ସହ କଥା ହେବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଅଥ ଶୈଲଃ ସୁରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ନାରାଯଣପୁରୋଗମାନ୍
ତାପରେ ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ—
ଅଥ ଶଂଭୁର୍ଵାସଗୃହେ ଵାମେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପାର୍ଵତୀମ୍
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ଗୃହରେ, ବାମପାଶେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ବସାଇଲେ।
ଭୁକ୍ତଵଂତଂ ଶିଵଂ ତତ୍ର ଦେଵମାତାଽଦିତିଃ ସ୍ଵଯମ୍ 4.45.
ଶିବ ତାଁଠାରେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ, ଦେବମାତା ଅଦିତି ସ୍ୱୟଂ—
ଅଦିତିରୁଵାଚ ଦେହି ଶୀଘ୍ରଂ ମମ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦଂପତ୍ଯୋଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
ଅଦିତି କହିଲେ: 'ମୋର ପ୍ରୀତି ପାଇଁ, ଦମ୍ପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଦେ।'
ଶଚ୍ଯୁଵାଚ ଯୋ ବଭ୍ରାମ ଭୁଵଂ ମୋହାତ୍କାଲେନ ପ୍ରାପ ତାଂ ସତୀମ୍
ଶଚୀ କହିଲେ: 'ଯିଏ ଭୂମିରେ ମୋହରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, ସମୟରେ ସେ ସତୀକୁ ପାଇଲେ।'
ଅରୁଂଧତ୍ଯୁଵାଚ ଵିଵିଧଂ ବୋଧଯିତ୍ଵେମାଂ ରତିଂ ଚ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଅରୁନ୍ଧତୀ କହିଲେ: 'ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଇ, ରତି ସହ ମିଶିବା ଉଚିତ।'
ଅହଲ୍ଯୋଵାଚ ତେନ ମେନା ତୁ ମେନେ ତ୍ଵାଂ ସୁତାମର୍ପିତୁମୀଶ୍ଵର
ଅହଳ୍ୟା କହିଲେ: 'ତେଣୁ ମେନା ତୁମକୁ, ଈଶ୍ୱର, ତାଙ୍କର ଜୀଅକୁ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିଲେ।'
ତୁଲସ୍ଯୁଵାଚ କଥଂ ତଦା ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପ୍ରଭୋ ପ୍ରସ୍ଥାପିତୋଽଧୁନା
ତୁଲସୀ କହିଲେ: 'ପ୍ରଭୁ, ସେ ସମୟରେ ବସିଷ୍ଠ କିପରି ପଠାଯାଇଥିଲେ?'
ସ୍ଵାହୋଵାଚ ଵିଵାହେ ଵ୍ଯଵହାରୋଽସ୍ତି ପୁରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରଗଲ୍ଭତା
ସ୍ୱାହା କହିଲେ: 'ବିବାହରେ ଏକ ପ୍ରଥା ଅଛି, ପୁରୁଣା ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।'
ରୋହିଣ୍ଯୁଵାଚ କୁରୁ ପାରଂ ସ୍ଵଯଂ କାମୀ କାମିନାଂ କାମସାଗରମ୍
ରୋହିଣୀ କହିଲେ: ହେ ଆସକ୍ତିଶୀଳ, ତୁମେ ନିଜେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଚାହାଣାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ଵସୁଂଧରୋଵାଚ ଯେନ ତୁଷ୍ଟିର୍ଭଵେଚ୍ଛଂଭୋ ତତ୍କର୍ତୁମୁଚିତଂ ସ୍ତ୍ରିଯା
ବସୁନ୍ଧରା କହିଲେ: ଯାହା କି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ, ସେଇ କାମଟି ଜଣେ ନାରୀ ପାଇଁ ଉଚିତ।
ସଂଜ୍ଞୋଵାଚ ନ ଚ ସ୍ଵସ୍ଵାମିନଂ ଶଂଭୋ ସତୀ ଜାନାତି ସଂଗତମ୍
ସଂଜ୍ଞା କହିଲେ: ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଜଣେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କେବେ ତାଙ୍କର ପତି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ସହ ସଂଗମ ଜାଣିନଥାଏ।
ଶତରୂପୋଵାଚ ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଂ ତାଂବୂଲଂ ତଲ୍ପଂ ନିର୍ମାଯ ନିର୍ଜନେ ।। 4.45.
ଶତରୂପା କହିଲେ: ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରତ୍ନର ଦୀପ, ପାନ, ଓ ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ନିର୍ଵିକାରୀ ଚ ଭଗଵାନ୍ଯୋଗୀଂଦ୍ରାଣାଂ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଭଗବାନ ଅଚଳ, ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶଂକର ଉଵାଚ ଜଗତାଂ ମାତରଃ ସାଧ୍ଵ୍ଯଃ ପୁତ୍ରେ ଚପଲତା କଥମ୍
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ହେ ସାଧ୍ବୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଥବା ପୁଅ ମଧ୍ୟ କିପରି ଅସ୍ଥିରତା ଆସିପାରିବ?
ଶଂକରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲଜ୍ଜିତାଃ ସୁରଯୋଷିତଃ
ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଦେବୀମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମିଷ୍ଟାନି ଭଗଵାନାଚମ୍ଯ ଚ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ଭଗବାନ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ପାନୀୟ ଜଳ ସେବନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହେଲେ।