ପ୍ରଲଯପ୍ରଲଯାଦ୍ଯୈକଭଵପ୍ରଲଯକାରଣ
ପ୍ରଳୟର କାରଣ, ପ୍ରଳୟର ଆରମ୍ଭ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟର ଏକମାତ୍ର କାରଣ।
ସଂହାରକାଲେ ଘୋରେ ଚ ସୃଷ୍ଟିସଂହାରକାରଣ
ଭୟଙ୍କର ସଂହାର ସମୟରେ, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାରର କାରଣ।
କାଲସ୍ଵରୂପ କାଲେଶ କାଲେ ଚ ଫଲଦାଯକ
କାଳର ସ୍ୱରୂପ, କାଳର ନାଥ, ସମୟରେ ଫଳ ଦେଇଥିବା।
ଶିଵସ୍ଵରୂପ ଶିଵଦ ଶିଵବୀଜ ଶିଵାଶ୍ରଯ
ଶିବର ସ୍ୱରୂପ, ଶୁଭ ଦେଇଥିବା, ଶିବର ବୀଜ, ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ସ୍ତଵନଂ କୃତ୍ଵା ଵିରରାମ ହିମାଲଯଃ 4.44.
ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ହିମାଲୟ ଚୁପ ହେଲେ।
ହିମାଲଯକୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସଂଯତୋ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିୟମ ରେ ହିମାଲୟଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିଥାଏ—
ଅଥ ଵେଦଵିଧାନେନ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵହ୍ନିମୀଶ୍ଵରଃ
ଏହିପରେ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଈଶ୍ୱର ଉତ୍ସବାଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ନିଵୃତ୍ତେ ଵିଧିଵଦ୍ଯଜ୍ଞେ ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦୌ
ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ମତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ସେ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।
ଅଥ ପ୍ରଦୀପମାନୀଯ ଶୈଲେଂଦ୍ରନଗରସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଏହିପରେ, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନଗରର ମହିଳାମାନେ ଦୀପ ନେଇ ଆସିଲେ।
କୃତ୍ଵା ଜଯଧ୍ଵନିଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଶୁଭନିର୍ମଞ୍ଛନାଦିକମ୍
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଜୟଧ୍ୱନି କରି, ଶୁଭ ପବିତ୍ରତା ଦିଆଯିବା କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଵାସଗେହଂ ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ କାମିନୀଗଣାଃ
ବାସଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଆଶା ପ୍ରେମିକାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକସ୍ତୂରୀକୁଂକୁମାଂଚିତଵିଗ୍ରହମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କସ୍ତୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଅପୂର୍ଵସୂକ୍ଷ୍ମଵେଷାଢ୍ଯଂ ସିଂଦୂରବିଂଦୁଭୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ନରମ ପୋଶାକ ଥିଲା, ଶିରେ ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ ଲାଗିଥିଲା।
ନଵୀନଯୌଵନସ୍ଥଂ ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଚିତ୍ତମୋହନମ୍
ସେ ନବୀନ ଯୌବନରେ ଥିଲେ, ମୁନିମାନଙ୍କର ମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ।
ଅଦିତିଂ ଚ ଶଚୀଂ ଚୈଵ ଲୋପାମୁଦ୍ରାମରୁଂଧତୀମ୍
ଅଦିତି, ଶଚୀ, ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଥିଲେ।
ଶତରୂପାଂ ଚ ସଂଜ୍ଞାଂ ଚ ସତୀସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ଷୋଡଶ 4.45.
ଶତରୂପା, ସଞ୍ଜ୍ଞା ଓ ଅନ୍ୟ ଷୋଳ ଶୁଭା ନାରୀମାନେ ଥିଲେ।
ଯା ଯାଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତତ୍ର ତାସାଂ ସଂଖ୍ଯାଂ କର୍ତୁଂ ଚ କଃ କ୍ଷମଃ ତମୂଚୁଃ କ୍ରମଶୋ ଦେଵ୍ଯୋ ମଧୁରୋକ୍ତିଂ ସୁଧାମିଵ
ଏଠାରେ ଯେତେ ନାରୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ କେତେ ଥିଲେ ଗଣନା କରିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ? ଦେବୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ମଧୁର ଭାବରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ, ମନ୍ତ୍ରଣା ମଧୁ ଭଳି ଲାଗିଲା।
ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିଯାସ୍ଯଂ ଚଂଦ୍ରାଭଂ ସଂତାପଂ ତ୍ଯଜ କାମୁକ
ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: 'ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖ ଦେଖି, ହେ କାମୁକ, ତୁମ ଦୁଃଖ ଛାଡିଦିଅ।'
କାଲଂ ଗମଯ କାଲେଶ ସଦା ସଂଶ୍ଲେଷପୂର୍ଵକମ୍
'ହେ କାଳେଶ୍ୱର, ସମୟକୁ ସଂଗୀନୀ ସହିତ ଏକତାରେ କାଟ।'
ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁଵାଚ ତିଷ୍ଠ ସଂପ୍ରତି କା ଲଜ୍ଜା ପ୍ରାଣା ଯାଂତି ଯଯା ଵିନା
ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ: 'ଏବେ ରୁହ, ଲଜ୍ଜା କାହିଁକି? ସେ ନଥିଲେ ଜୀବନ ରହିପାରେନି।'
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ତଦାଚମ୍ଯ ସକର୍ପୂରଂ ତାଂବୂଲଂ ଦେହି ଭକ୍ତିତଃ
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ ମୁଖ ଧୋଇ, କର୍ପୂର ଦିଆ ତାମ୍ବୁଳ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।'
ଜାହ୍ନଵ୍ଯୁଵାଚ କାମିନ୍ଯାଃ ସ୍ଵାମିସୌଭାଗ୍ଯଂ ସୁଖଂ ନାତଃ ପରଂ ଭଵେତ୍
ଜାହ୍ନବୀ କହିଲେ: 'କାମିନୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀର ଭାଗ୍ୟରୁ ଉପରେ ଆଉ କିଛି ସୁଖ ନାହିଁ।'
ରତିରୁଵାଚ କଥଂ ମମ ପ୍ରାଣନାଥୋ ନିଃସ୍ଵାର୍ଥ ଭସ୍ମସାତ୍କୃତଃ
ରତି କହିଲେ: 'ମୋ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀ ନିଷ୍ଵାର୍ଥ ହୋଇ, କିପରି ଭସ୍ମ ହେଇଗଲେ?'
ଜୀଵଯସି ଵିଭୋ କାମଂ କାମଵ୍ଯାପାରମାତ୍ମନି
'ହେ ବିଭୁ, ତୁମେ କାମ ଓ ତାଙ୍କର କାମକ୍ରିୟାକୁ ଆପଣ ମଧ୍ୟରେ ପুনର୍ଜୀବିତ କରୁଛ।'
ଦମ୍ପତୀଵିରହକ୍ଲେଶଂ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦଯାନିଧେ
ଦମ୍ପତିଙ୍କ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଦୁଃଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣି, ଦୟାର ସାଗର ତୁମେ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କାମଭସ୍ମାଥ ଦଦୌ ସା ଗ୍ରନ୍ଥିବଂଧିତମ୍ 4.45.
ଏପରି କହି, ସେ କାମର ଭସ୍ମକୁ ଗଠିଆ ଗାଠରେ ବାନ୍ଧି ଦେଇଲେ।
ହରିସ୍ତଦ୍ରୋଦନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣାମଯସାଗରଃ
ହରି, ଦୟାର ସାଗର, ସେ ଶୋକର କଥା ଶୁଣି—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଧର୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ସୁରାନପି
ନାରାୟଣ, ଧର୍ମ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶଂକରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମୁଵାଚ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ହରି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଊଚୁର୍ଦେଵ୍ଯୋ ବହୁତରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵିନଯପୂର୍ଵକମ୍
ଦେବୀମାନେ ବହୁ କଥା ବଡ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ।