ହିତମଧ୍ଯାତ୍ମସାରଂ ଚ ଦୁଃଖଶୋକନିକୃନ୍ତନମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପକାରୀ, ଆତ୍ମାର ସାର, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ କାଟିଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ଦେବି।
ତଥାପି ବୋଧଯାମି ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଵେଧସୋ ଵିଧିମ୍
ତଥାପି, ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତୁମକୁ ମୁଁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି।
ଵ୍ଯଵହାରୋଽସ୍ତି ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵପରସ୍ପରମ୍ .
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ବ୍ୟବହାର ଅଛି।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ବଲଵତୀ ଗୁଣଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରବାଧତେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗୁଣଧର୍ମ ସହିତ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପି ରଖେ।
ତତ୍ରାତୀତେ କୁତସ୍ତାନି ସୁଦିନେ ଚ ସମାଗତେ
ଅତୀତରେ ସେ ସମସ୍ତ କଥା କେଉଁଠି ଗଲା, ଓ ଭଲ ଦିନ ଆସିଲେ କଣ ହୁଏ?
ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ଗଣ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ଵପ୍ନାନୀଵ ଵିପଶ୍ଚିତଃ 4.43.
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ପରି ଗଣନା କରନ୍ତି।
ଚେତନାଂ କୁରୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସତୀଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମ ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଗ୍ରତ କର, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତୀକୁ ପୁନି ପାଇବ।
ତେଜଃ ସୂର୍ଯଂ ମହୀଂ ଗନ୍ଧୋ ତଥା ତ୍ଵାଂ ଚ ସତୀ ଶିଵ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ, ଧରିତ୍ରୀ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ତୁମେ, ହେ ଶିବ, ସତୀ।
ନେତ୍ରାଣ୍ଯୁନ୍ମୀଲନଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ଶ୍ରୂଯତାମିତି କସ୍ତ୍ଵଂ ତେଜଃସ୍ଵରୂପୋଽସି କ ଇମେ ତଵ ସନ୍ନିଧୌ
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ସେ କହିଲେ: 'ଶୁଣ, ତୁମେ କିଏ, ତୁମ ତେଜ ରୂପ କଣ? ଏମାନେ କିଏ, ତୁମ ସାଙ୍ଗରେ କିଏମାନେ?'
କିନ୍ନାମ ଭଵତଶ୍ଚୈଷାଂ କାନି ନାମାନି କା ସତୀ
ତୁମ ଓ ଏମାନଙ୍କ ନାମ କ’ଣ? ସତୀ କିଏ?
କ୍ଵ ଯାସ୍ଯସି କ୍ଵ ଯାସ୍ଯାମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛନ୍ତ ଇମେ ଵଦ
ତୁମେ କେଉଁଠି ଯିବ, ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, ଏହି ଅନ୍ୟମାନେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି, ମୋତେ କହ।
ନେତ୍ରନୀରୈସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ତଂ ରୁଦନ୍ତଂ ପ୍ରସିଷେଚ ସଃ
ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁରୁ ଝରୁଥିବା ଲୁହରେ, ସେ ଅଶୁପାତ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଦେଲେ।
ବଭୂଵ ସରସାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତୀର୍ଥଂ ଭୁଵନପାଵନମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ରଦ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ସ୍ଥଲଂ ବଭୂଵ ତପସାଂ ମୁକ୍ତିବୀଜଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ସେଠି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିର ବୀଜ ହେଲା।
ଶୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ମୁନୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ ଶୃଣୁ ଶଂକର ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜ୍ଞାନାନଂଦ ସନାତନ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଉଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ମୁନିମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସନାତନତା ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ।
ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନନିଧେ ଶୋକାଦ୍ଵିସ୍ମୃତୋଽସି ପରାତ୍ପର 4.43.
ହେ ଜ୍ଞାନର ଧନ, ତୁମେ ଶୋକରେ ପଡି ନିଜ ଜ୍ଞାନକୁ ଭୁଲିଯାଇଛ, ତୁମେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାକୃତାନାଂ ଚ ତେ ବୀଜେ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳରେ ତୁମ ପାଇଁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ରାଗ ଐଶ୍ଵର୍ଯକାମଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଵେଷଶ୍ଚ ନିରନ୍ତରମ୍
ମୋହ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ନିରନ୍ତର ଦ୍ୱେଷ —
ହତାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ହତେ ବୀଜେ ମହେଶ୍ଵର
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମୂଳ ନାଶ ହେଲେ, ଏ ସବୁ ନାଶ ହୁଏ।
ତତ୍କର୍ମ ତପସା ସାଧ୍ଯଂ କର୍ମଣା ଚ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସାଧ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଦୁହିଁ ସଫଳ ହୁଏ।
ସଂସର୍ଗସାଧ୍ଯୋ ଽଧ୍ଯାସଶ୍ଚ ସଂସର୍ଗଃ ପୁଣ୍ଯତୋ ଭଵେତ୍
ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନିବେଶ ହୁଏ, ଏବଂ ସଙ୍ଗ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ମନଃ ଶଂଭୋ ମମାଂଶଶ୍ଚ ସର୍ଵେଂଦ୍ରିଯପୁରଃସରମ୍
ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମନ ମୋର ଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତାହା ସହ ଅଗ୍ରଗାମୀ।
ବ୍ରହ୍ରୈକଂ ମୂର୍ତିଭେଦସ୍ତୁ ଗୁଣଭେଦେନ ସଂତତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଏକ, ତାହାର ରୂପ ଭିନ୍ନତା ଗୁଣ ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଭିତରେ ବ୍ୟାପିଛି।
ମାଯାଶ୍ରିତୋ ଯଃ ସଗୁଣୋ ମାଯାଽତୀତଶ୍ଚ ନିର୍ଗୁଣଃ
ଯିଏ ମାୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ସେ ଗୁଣମୟ; ମାୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ସେ ନିର୍ଗୁଣ।
ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତିର୍ନିତ୍ଯା ସର୍ଵପ୍ରସୂଃ ସଦା
ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରକୃତି ଚିରକାଳ ରହିଥାଏ, ସେମାନେ ସବୁ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ।
କେଚିଦ୍ଵଦନ୍ତି ଦ୍ଵିଵିଧଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକୃତିପୂର୍ଵକମ୍ 4.43.
କେହି କହନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା ଦୁଇପ୍ରକାର, ପ୍ରକୃତି ପୂର୍ବକ।
ତସ୍ମାଦ୍ଭଵତି ତୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵକାରଣମ୍
ସେଥିରୁ ସେ ଦୁଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ କାରଣ।
ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତିଃ ସର୍ଵଶକ୍ତିପ୍ରସୂଃ .ସଦା
ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରକୃତି ସବୁ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ହେଉଛି, ସଦା।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵସାକ୍ଷୀ ସର୍ଵତ୍ରାସ୍ତି ଫଲପ୍ରଦଃ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶୀ, ସବୁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନିତ୍ଯଂ ଵିନାଶରହିତଂ ନଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାକୃତଂ ସଦା
ସେ ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ନଶ୍ୱର ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଗଠିତ।