ପୂର୍ଣମବ୍ଦଂ ମହାଯୋଗୀ ଵିରହାତୁରମାନସଃ
ପୂରା ବର୍ଷ ଧରି, ମହାଯୋଗୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ମନ ଭରି ରହିଲେ।
ବଭୂଵ ସିଦ୍ଧପୀଠାନାଂ ସମୂହୋ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦଃ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧପୀଠମାନଙ୍କ ଏକ ମହାସଭା ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଅସ୍ଥିମାଲାଂ ଵିନିର୍ମାଯ ଚକାର କଣ୍ଠଭୂଷଣମ୍
ସେ ଅସ୍ଥିର ମାଳା ତିଆରି କରି, ନିଜ ଗଳାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ।
ସତି ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ ସଃ
‘ସତୀ, ପ୍ରାଣର ମହିଳା’ ବୋଲି କହି, ସେ ପୁଣିଥରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ସ୍ଵାତ୍ମାରାମଃ ପୂର୍ଣକାମୋ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଵିରହଜ୍ଵରାତ୍
ନିଜ ମନରେ ଲୀନ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିରହର ଜ୍ୱରରେ ଅଚଳ ହେଇ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଃ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ଵିସ୍ମିତାଃ ଶିଵସନ୍ନିଧିମ୍ 4.43.
ଏହା ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଆସିଗଲେ।
ରତ୍ନଯାନେନାଜଗାମ ପଦ୍ମାର୍ଚିତପଦାମ୍ବୁଜଃ
ଏକ ମଣିମୟ ରଥରେ, ପଦ୍ମାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ପୂଜିତ, ସେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ
ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ହଳୁକ ହସର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିଲା, ଓ ସେ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସମୂଷୁରୀଶସଦସି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତେ ରୁଦନ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ଜ୍ଞାନୀଶୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଗୁରୁମ୍
ପ୍ରଭୁମାନେ ବସିଥିବା ସଭାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜ୍ଞାନର ମାଲିକ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ, କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଶାନ୍ତବନା ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ:
ହିତମଧ୍ଯାତ୍ମସାରଂ ଚ ଦୁଃଖଶୋକନିକୃନ୍ତନମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପକାରୀ, ଆତ୍ମାର ସାର, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ କାଟିଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ଦେବି।
ତଥାପି ବୋଧଯାମି ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଵେଧସୋ ଵିଧିମ୍
ତଥାପି, ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତୁମକୁ ମୁଁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି।
ଵ୍ଯଵହାରୋଽସ୍ତି ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵପରସ୍ପରମ୍ .
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ବ୍ୟବହାର ଅଛି।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ବଲଵତୀ ଗୁଣଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରବାଧତେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗୁଣଧର୍ମ ସହିତ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପି ରଖେ।
ତତ୍ରାତୀତେ କୁତସ୍ତାନି ସୁଦିନେ ଚ ସମାଗତେ
ଅତୀତରେ ସେ ସମସ୍ତ କଥା କେଉଁଠି ଗଲା, ଓ ଭଲ ଦିନ ଆସିଲେ କଣ ହୁଏ?
ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ଗଣ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ଵପ୍ନାନୀଵ ଵିପଶ୍ଚିତଃ 4.43.
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ପରି ଗଣନା କରନ୍ତି।
ଚେତନାଂ କୁରୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସତୀଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମ ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଗ୍ରତ କର, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତୀକୁ ପୁନି ପାଇବ।
ତେଜଃ ସୂର୍ଯଂ ମହୀଂ ଗନ୍ଧୋ ତଥା ତ୍ଵାଂ ଚ ସତୀ ଶିଵ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ, ଧରିତ୍ରୀ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ତୁମେ, ହେ ଶିବ, ସତୀ।
ନେତ୍ରାଣ୍ଯୁନ୍ମୀଲନଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ଶ୍ରୂଯତାମିତି କସ୍ତ୍ଵଂ ତେଜଃସ୍ଵରୂପୋଽସି କ ଇମେ ତଵ ସନ୍ନିଧୌ
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ସେ କହିଲେ: 'ଶୁଣ, ତୁମେ କିଏ, ତୁମ ତେଜ ରୂପ କଣ? ଏମାନେ କିଏ, ତୁମ ସାଙ୍ଗରେ କିଏମାନେ?'
କିନ୍ନାମ ଭଵତଶ୍ଚୈଷାଂ କାନି ନାମାନି କା ସତୀ
ତୁମ ଓ ଏମାନଙ୍କ ନାମ କ’ଣ? ସତୀ କିଏ?
କ୍ଵ ଯାସ୍ଯସି କ୍ଵ ଯାସ୍ଯାମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛନ୍ତ ଇମେ ଵଦ
ତୁମେ କେଉଁଠି ଯିବ, ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, ଏହି ଅନ୍ୟମାନେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି, ମୋତେ କହ।
ନେତ୍ରନୀରୈସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ତଂ ରୁଦନ୍ତଂ ପ୍ରସିଷେଚ ସଃ
ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁରୁ ଝରୁଥିବା ଲୁହରେ, ସେ ଅଶୁପାତ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଦେଲେ।
ବଭୂଵ ସରସାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତୀର୍ଥଂ ଭୁଵନପାଵନମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ରଦ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ସ୍ଥଲଂ ବଭୂଵ ତପସାଂ ମୁକ୍ତିବୀଜଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ସେଠି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିର ବୀଜ ହେଲା।
ଶୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ମୁନୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ ଶୃଣୁ ଶଂକର ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜ୍ଞାନାନଂଦ ସନାତନ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଉଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ମୁନିମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସନାତନତା ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ।
ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନନିଧେ ଶୋକାଦ୍ଵିସ୍ମୃତୋଽସି ପରାତ୍ପର 4.43.
ହେ ଜ୍ଞାନର ଧନ, ତୁମେ ଶୋକରେ ପଡି ନିଜ ଜ୍ଞାନକୁ ଭୁଲିଯାଇଛ, ତୁମେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାକୃତାନାଂ ଚ ତେ ବୀଜେ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳରେ ତୁମ ପାଇଁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ରାଗ ଐଶ୍ଵର୍ଯକାମଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଵେଷଶ୍ଚ ନିରନ୍ତରମ୍
ମୋହ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ନିରନ୍ତର ଦ୍ୱେଷ —
ହତାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ହତେ ବୀଜେ ମହେଶ୍ଵର
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମୂଳ ନାଶ ହେଲେ, ଏ ସବୁ ନାଶ ହୁଏ।
ତତ୍କର୍ମ ତପସା ସାଧ୍ଯଂ କର୍ମଣା ଚ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସାଧ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଦୁହିଁ ସଫଳ ହୁଏ।