କ୍ଷଣେନ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତାମୁଵାଚ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚେତନା ଫେରିଲା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରୋଽତିଦୀନଶ୍ଚ ଦୀନାନାଂ ଶରଣପ୍ରଦଃ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂରିଗଲା, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଯିଏ ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଶଂକର ଉଵାଚ ଶଙ୍କରୋଽହଂ ତଵ ସ୍ଵାମୀ ପଶ୍ଯ ମାଂ ନିକଟାଗତମ୍
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ମୁଁ ଶଙ୍କର, ତୁମର ସ୍ୱାମୀ; ଦେଖ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଆସିଛି।
ଶିଵଂ ଶିଵପ୍ରଦଂ ସର୍ଵସଂପଦ୍ରୂପଂ ଚ ସିଦ୍ଧିଦମ୍
ମୁଁ ଶିବ, ଶିବତ୍ୱ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିର ଆକାର, ଏବଂ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା।
ଶକ୍ତୋଽହଂ ଚ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପଯା
ମୁଁ ତୁମ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛ, ସମସ୍ତ କାମ କରିପାରିବି।
ଯଶ୍ଚ ଶକ୍ତିଂ ନ ଜାନାତି ଜ୍ଞାନହୀନଶ୍ଚ ନିନ୍ଦତି 4.43.
ଯିଏ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି—
ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସାଧ୍ଯଭୂତା ଵଯଂ ତଵ
ଆମେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମା, ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଆମେ ଅଛୁ।
ମଧୁରାଭାସଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ମାଂ ଦଗ୍ଧଂ ସେଚନଂ କୁରୁ
ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଦୟା କର, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ପୁଡ଼ୁଛି।
କଥମଦ୍ଯାପି ରୁଷ୍ଟେଵ ଵିଲପନ୍ତଂ ନ ଭାଷସେ
ମୁଁ କାନ୍ଦୁଛି, ତୁମେ ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ସହ କଥା କହୁନାହାଁ, କାହିଁକି ଏପରି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଚୁପ୍ ଅଛ।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଚ ନଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଗନ୍ତୁଂ ନାର୍ହସି ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଆମ ପ୍ରାଣକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପତିଵ୍ରତେ ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠ କଥଂ ମାଂ ନାଦ୍ଯ ସେଵସେ
ପତିବ୍ରତା, ଉଠ, ଆଜି କାହିଁକି ମୋ ସେବା କରୁନାହୁଁ?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମୃତଦେହଂ ଚ ପ୍ରିଯାଯା ଵିରହାତୁରଃ
ଏପରି କହି, ପ୍ରିୟାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ନିର୍ଜୀବ ଦେହ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଧରେ ଚାଧରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵକ୍ଷୋ ଵକ୍ଷସି ଶଙ୍କରଃ
ଶଙ୍କର ତାଙ୍କ ଅଠିକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଅଠିରେ ରଖିଲେ, ଓ ଚାତିକୁ ଚାତିରେ ରଖିଲେ।
ପୁନଃ ସ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵେଗାଦୁତ୍ଥାଯ ଶୋକତଃ
ପୁଣି ସେ ହୁଷ୍ ହୋଇ, ଶୋକରେ ଦ୍ରୁତ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପସପ୍ତସିନ୍ଧୁଂ ଲୋକାଲୋକଂ ଚ କାଞ୍ଚନମ୍
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ ଓ ସୁନାର ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ,
ଶତଶୃଙ୍ଗଗିରେଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପେ ଚ ଭାରତେ 4.43.
ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଭାରତରେ,
ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ସତି ସାଧ୍ଵୀତ୍ଯୁଦୀର୍ଯ ଚ
ସେ ନିଜେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି, 'ସତୀ! ହେ ସାଧ୍ବୀ!' ବୋଲି ଡାକିଲେ।
ତନ୍ନେତ୍ରଂ ଚ ସରୋ ନାମ ମୁନୀନାଂ ତପସଃ ସ୍ଥଲମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ସରୋବର ହେଲା, ଯାହାକୁ 'ସରୋ' ବୋଲାଯାଏ, ମୁନିମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସ୍ଥଳ।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନରାଣାଂ ନ ଭଵେଦ୍ଗିରେ
ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ, ହେ ପାହାଡ଼।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ମାନଵୀଂ ମୂର୍ତିଂ ନରା ଯାନ୍ତି ହରେଃ ପଦମ୍
ସେ ମାନବ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ଲୋକେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ପୂର୍ଣମବ୍ଦଂ ମହାଯୋଗୀ ଵିରହାତୁରମାନସଃ
ପୂରା ବର୍ଷ ଧରି, ମହାଯୋଗୀ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ମନ ଭରି ରହିଲେ।
ବଭୂଵ ସିଦ୍ଧପୀଠାନାଂ ସମୂହୋ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦଃ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧପୀଠମାନଙ୍କ ଏକ ମହାସଭା ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଅସ୍ଥିମାଲାଂ ଵିନିର୍ମାଯ ଚକାର କଣ୍ଠଭୂଷଣମ୍
ସେ ଅସ୍ଥିର ମାଳା ତିଆରି କରି, ନିଜ ଗଳାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲେ।
ସତି ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ ସଃ
‘ସତୀ, ପ୍ରାଣର ମହିଳା’ ବୋଲି କହି, ସେ ପୁଣିଥରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ସ୍ଵାତ୍ମାରାମଃ ପୂର୍ଣକାମୋ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଵିରହଜ୍ଵରାତ୍
ନିଜ ମନରେ ଲୀନ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିରହର ଜ୍ୱରରେ ଅଚଳ ହେଇ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଃ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ଵିସ୍ମିତାଃ ଶିଵସନ୍ନିଧିମ୍ 4.43.
ଏହା ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଆସିଗଲେ।
ରତ୍ନଯାନେନାଜଗାମ ପଦ୍ମାର୍ଚିତପଦାମ୍ବୁଜଃ
ଏକ ମଣିମୟ ରଥରେ, ପଦ୍ମାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ପୂଜିତ, ସେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ
ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ହଳୁକ ହସର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିଲା, ଓ ସେ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସମୂଷୁରୀଶସଦସି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତେ ରୁଦନ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ଜ୍ଞାନୀଶୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଗୁରୁମ୍
ପ୍ରଭୁମାନେ ବସିଥିବା ସଭାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜ୍ଞାନର ମାଲିକ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ, କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଶାନ୍ତବନା ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: