ସାମ୍ପ୍ରତଂ ବାଲକସ୍ତସ୍ଥୌ ଧ୍ଯାନସ୍ଥସ୍ତତ୍ର ଶୌନକ
ସେ ସମୟରେ, ଶୌନକ, ଶିଶୁ ଏଠାରେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲା।
ଶକ୍ତିମାନ୍ପରିପୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ରପ୍ରଭାଵତ
ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପୁଷ୍ଟିତ ହୋଇଥିଲା।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଂ ଚ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍
ରତ୍ନର ସିଂହାସନରେ ବସି, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥିଲା।
ଗୋପୈର୍ଗୋପାଙ୍ଗନାଭିଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତଂ ପୀତଵାସସମ୍
ଗୋପ ଓ ଗୋପାଙ୍ଗନାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ସ୍ତୂଯମାନଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚରୁ ଉପର।
ଵିରରାମ ଚ ଶୋକାର୍ତୋ ଯଦା ତଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମକ୍ଷମଃ 1.21.
ସେ ଦୁଃଖରେ ଭାଗି, ଏହାକୁ ଦେଖିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା।
ବଭୂଵାକାଶଵାଣୀତି ରୁଦନ୍ତଂ ବାଲକଂ ପ୍ରତି
ଆକାଶରୁ ଏକ ଶବ୍ଦ ହେଲା, କାନ୍ଦୁଥିବା ଶିଶୁକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି।
ସକୃଦ୍ଯଦ୍ଦର୍ଶିତଂ ରୂପଂ ତଦେଵ ନାଧୁନା ପୁନଃ
ଏକଥାରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ରୂପ, ଏବେ ପୁନି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ନାହିଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ଵିଗ୍ରହେଽତୀତେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵ୍ଯଵିଗ୍ରହେ
ସେ ରୂପ ଅନ୍ତ ହେଲାପରେ, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବାଲକଶ୍ଚ ଵିରରାମ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ଏହା ଶୁଣି ଶିଶୁ ଖୁସିରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା।
ନେଦୁର୍ଦୁନ୍ଦୁଭଯଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ବଭୂଵ ହ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦ ହେଲା ନାହିଁ; ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ତନୁଂ ତ୍ଵକ୍ଵା ସ ଜୀଵଶ୍ଚ ଵିଲୀନୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଗ୍ରହେ
ତାଙ୍କର ଦେହ, ଚର୍ମ ଓ ଜୀବ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା।
ଆଵିର୍ଭାଵସ୍ତିରୋଭାଵଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ନିତ୍ଯଦେହିନାମ୍
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଦେହ ସଦା ଅବିନାଶୀ, ସେମାନେ ଚାହିଲେ ଦେହର ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ ହେବା କରିପାରନ୍ତି।
ସୌତିରୁଵାଚ ମରୀଚିମିଶ୍ରୈମୁନିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ କଣ୍ଠାଦ୍ବଭୂଵ ସଃ
ସୌତି କହିଲେ: ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ, ସେ ଗଳାରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଵିଧେର୍ନାରଦନାମ୍ନଶ୍ଚ କଣ୍ଠଦେଶାଦ୍ବଭୂଵ ସଃ
ବିଧିଙ୍କର ଗଳାଠାରୁ ନାରଦ ନାମକ ଋଷି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଯଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚେତସୋ ଧାତୁର୍ବଭୂଵ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ଧାତୃଙ୍କର ଚିନ୍ତାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ।
ବଭୂଵ ଧାତୁର୍ଯଃ ପୁତ୍ରଃ ସହସା ଦକ୍ଷପାର୍ଶ୍ଵତଃ
ଧାତୃଙ୍କର ପୁଅ ଡକ୍ଷଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ହଠାତ୍ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଵେଦେଷୁ କର୍ଦମଃ ଶବ୍ଦଶ୍ଛାଯାଯାଂ ଵର୍ତ୍ତତେ ସ୍ଫୁଟଃ
ବେଦରେ କର୍ଦ୍ଦମ ନାମ ଚାୟାର ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ତେଜୋଭେଦେ ମରୀଚିଶ୍ଚ ଵେଦେଷୁ ଵର୍ତ୍ତତେ ସ୍ଫୁଟମ୍
ତେଜର ବିଭାଗ ଭାବରେ ମରୀଚିଙ୍କ ନାମ ବେଦରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କ୍ରତୁସଂଘଶ୍ଚ ବାଲେନ କୃତୋ ଜନ୍ମାନ୍ତରେଽଧୁନା
ଏକ ଯଜ୍ଞ ଦଳ ବାଲାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଏବେ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଧାନାଙ୍ଗମୁଖଂ ଧାତୁସ୍ତତୋ ଜାତଶ୍ଚ ବାଲକଃ
ଧାତୃଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଅଂଗରୁ ଏକ ଶିଶୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅତିତେଜସ୍ଵିନି ଭୃଗୁର୍ଵର୍ତ୍ତତେ ନାଗ୍ନି ଶୌନକ
ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଭୃଗୁ ଅଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ନୁହେଁ, ଶୌନକ।
ବାଲୋଽପ୍ଯରୁଣଵର୍ଣଶ୍ଚ ଜାତଃ ସଦ୍ଯୋଽତିତେଜସା 1.22.
ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଥିଲେ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ଏକାକି ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ହଂସା ଆତ୍ମଵଶା ଯସ୍ଯ ଯୋଗେନ ଯୋଗିନୋ ଧୁଵମ୍
ହଂସମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗୀମାନେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।
ଵଶୀଭୂତଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ଜାତଃ ସଦ୍ଯୋ ହି ବାଲକଃ
ଶିଶୁ ଏକାକି ଜନ୍ମିଥିଲେ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ହେଲେ।
ସନ୍ତତଂ ଯସ୍ଯ ଯତ୍ନଂ ଚ ତପଃସୁ ବାଲକସ୍ଯ ଚ ପୁଲସ୍ତପଃସୁ ଵେଦେଷୁ ଵର୍ତ୍ତତେଽହଃ ସ୍ଫୁଟେଽପି ଚ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଶିଶୁର ଅବିରତ ପ୍ରୟାସ ଓ ତପସ୍ୟା ବେଦରେ ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସ୍ଫୁଟସ୍ତପଃସମୂହଶ୍ଚ ପୁଲହସ୍ତେନ ବାଲକଃ ତପଃସଂଘସ୍ଵରୂପଶ୍ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ତେନ ବାଲକଃ
ପୁଲହା ଓ ଶିଶୁ ମିଶି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା ଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ; ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ଶିଶୁ ମିଶି ତପସ୍ୟା ଦଳର ରୂପ ନେଇଥିଲେ।
ତ୍ରିଗୁଣାଯାଂ ପ୍ରକୃତ୍ଯାଂ ତ୍ରିର୍ଵିଷ୍ଣାଵଶ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ତିନି ପ୍ରକୃତି ଗୁଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ତିନି ରୂପରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm ଅତ୍ରି ଶବ୍ଦୋପରି ଟିପ୍ପଣୀ] ଜଟା ଵହ୍ନିଶିଖାରୂପାଃ ପଞ୍ଚ ସନ୍ତି ଚ ମସ୍ତକେ
ମୁଣ୍ଡରେ ପାଞ୍ଚଟି ଜଟା ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅପାନ୍ତରତମେ ଦେଶେ ତପସ୍ତେପେଽନ୍ଯଜନ୍ମନି
ଅତି ଗୁପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।