ମହିଷୀଂ ଚ ନୃପସୁତାନ୍କନ୍ଯକାନୀତିମୁତ୍ତମାମ୍
ରାଣୀ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ରାଜକନ୍ୟାମାନେ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣର।
ସୁତାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନଯେ ରକ୍ଷସ୍ଵ ସର୍ଵସଂପଦମ୍ 4.41.
ପୁଅକୁ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଇ, ସେ କହିଲେ—‘ତୁମେ ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ଶ୍ରୀକୁ ରକ୍ଷା କର।’
ରାଜା ସର୍ଵାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମ ତପସେ ଶୁଚା
ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡି, ଦୁଃଖରେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗୋଲୋକନାଥଂ ସଂସେଵ୍ଯ ଗୋଲୋକଂ ଚ ଜଗାମ ହ ପୁତ୍ରଵତ୍ପାଲଯାମାସ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ମହୀତଲେ
ଗୋଲୋକନାଥଙ୍କୁ ସେବା କରି, ସେ ଗୋଲୋକକୁ ଗଲେ; ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନାରାଯଣଂ ଯଥା
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ।
ଏକଦା ସ୍ଵର୍ଣଦୀଂ ସ୍ନାତୁଂ ଗଚ୍ଛଂତୀଂ ସସ୍ମିତାଂ ସତୀମ୍
ଏକଦିନ, ଶୁଭ ଓ ହସୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ଚାରୁରତ୍ନରଥସ୍ଥଶ୍ଚ ରତ୍ନାଲଂକାରଭୂଷିତଃ
ସେ ଚମତ୍କାର ରତ୍ନରଥରେ ବସିଥିଲେ, ଯାହା ରତ୍ନ ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ସୁନ୍ଦରୀଂ ରମ୍ଯାମୁଵାଚ ମାଯଯା ଵିଭୁଃ
ସେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମନୋହର ଯୁବତୀକୁ ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରେ କଥା କହିଲେ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ ଅତୀଵ ଯୌଵନସ୍ଥେ ଚ କାମିନି ସ୍ଥିରଯୌଵନେ
ଧର୍ମ କହିଲେ—‘ତୁମେ ଯୁବତାର ଶିଖରରେ ଅଛ, ଯୁବତା ରୂପରେ ସ୍ଥିର ଅଛ।’
ଜରାତୁରସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ସମୀପେ ତ୍ଵଂ ନ ରାଜସେ
ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜରା ଲୋକଙ୍କ ସମୀପରେ ତୁମେ ରୂପରେ ଚମକି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଵିପ୍ରଂ ତପଃସୁ ନିରତଂ ସତ୍ଯଜ୍ଞଂ ମରଣୋନ୍ମୁଖମ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁନ୍ଦରଂ ପୁଣ୍ଯାତ୍ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ପୂର୍ଵଜନ୍ମତଃ
ପୂର୍ବଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟରୁ ଲୋକ ରୂପ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ସହସ୍ରସୁନ୍ଦରୀକାନ୍ତଂ କାମଶାସ୍ତ୍ର ଵିଶାରଦମ୍
ସେ ଏକ ଲୋକ, ଯିଏ ହଜାର ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାଇବେ, କାମଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ନିର୍ଜଲେ ନିର୍ଜନେ ରମ୍ଯେ ଶୈଲେଶୈଲେ ନଦେନଦେ 4.42.
ପାଣି ନଥିବା, ଜନଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀପାରେ।
ମଲଯେ ଚନ୍ଦନାରଣ୍ଯେ ଚାରୁଚନ୍ଦନଵାଯୁନା
ମଲୟ ପାହାଡ଼ର ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲରେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ହାଉଁ ହାଉଁ ପବନ ବହୁଥିଲା।
କାମଜ୍ଵରେଣ ଦଗ୍ଧାଯାଃ ଶାଂତିଂ କର୍ତୁମହଂ କ୍ଷମଃ
କାମ ଜ୍ୱରରେ ପିଡିତ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତଵଂତଂ ତଂ ସ୍ଵରଥାଦଵରୁହ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କହି, ସେ ନିଜ ରଥରୁ ତଳକୁ ଅସିଲେ।
ପଦ୍ମୋଵାଚ ମାଂ ଚେତ୍ପଶ୍ଯସି କାମେନ ସଦ୍ଯୋ ଭସ୍ମ ଭଵିଷ୍ଯସି
ପଦ୍ମା କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ କାମ ଭାବରେ ଦେଖିବା, ତୁରନ୍ତ ତୁମେ ଭସ୍ମ ହେଇଯିବ।
ପିପ୍ପଲାଦଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତପସା ପୂତଵିଗ୍ରହମ୍
ପିପ୍ପଳାଦ ମୁନି, ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ସ୍ତ୍ରୀଜିତସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ମହିଳାଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ ମାତ୍ର, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମାଂ ମାତରଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଭାଵଂ କୃତ୍ଵା ଯେନ ବ୍ରଵୀଷି ଚ
ତୁମେ ମହିଳା ଭାବ ନେଇ, ମୋତେ 'ମା' ଭାବରେ ଡାକୁଛ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମଃ ସତୀଶାପଂ ନୃପମୂର୍ତିଂ ଵିହାଯ ଚ
ସତୀଙ୍କ ଶାପ ଶୁଣି, ଧର୍ମ ରାଜା ଭାବକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଧର୍ମ ଉଵାଚ ପରସ୍ତ୍ରୀମାତୃବୁଦ୍ଧିଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତଂ ସଂତତଂ ସତି
ଧର୍ମ କହିଲେ: ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ୟର ଜୀବନସାଥୀଙ୍କୁ ମା ଭାବରେ ଦେଖେ—
ଅହଂ ତଵାଂତର୍ଵିଜ୍ଞାତୁମାଗତସ୍ତଵ ସନ୍ନିଧିମ୍ 4.42.
ମୁଁ ତୁମର ମନର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବ ବୁଝିବାକୁ ତୁମ ସମ୍ନିଧିକୁ ଆସିଛି।
କୃତଂ ମେ ଦମନଂ ସାଧ୍ଵି ନ ଵିରୁଦ୍ଧଂ ଯଥୋଚିତମ୍
ଓ ସାଧ୍ବୀ, ମୋର ଦମନ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଏହା ଯଥାଯଥିକ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ।
ଧର୍ମଂ ସ୍ଵଧର୍ମଂ ଵିଜ୍ଞାତୁଂ କାଲଂ କଲଯିତୁଂ କ୍ଷମଃ
ସେ ଧର୍ମ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଯଥାସମୟ ବୁଝିବାକୁ ସମର୍ଥ।
ସଂହର୍ତୁଂ ଯଃ କ୍ଷମଃ କାଲେ ସଂହର୍ତାରଂ ଭଵଂ ଵିଭୁଃ
ଯିଏ ଯଥାସମୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିପାରିବ, ସେ ହିଁ ସତ୍ୟ ବିନାଶକର୍ତ୍ତା, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଶତ୍ରୁଂ ଵିଧାତୁଂ ମିତ୍ରଂ ଚ ସୁପ୍ରୀତିଂ କଲହଂ କ୍ଷମଃ
ସେ ଶତ୍ରୁ, ମିତ୍ର, ଗଭୀର ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ।
ଶାପଂ ପ୍ରଦାତୁଂ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ସୁଖଦୁଃଖଵରାନ୍କ୍ଷମଃ
ସେ ଶାପ ଦେଇପାରିବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବ।
ପ୍ରକୃତିର୍ନିର୍ମିତା ଯେନ ମହାଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ନିର୍ମିତଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମହାବିଷ୍ଣୁ ଗଠିତ।