ନ ଵିଶେଷଂ ସମାସଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ନ ଵ୍ଯାସମୀପ୍ସିତମ୍
ମୁଁ ଭିନ୍ନତା, ସାରଂଶ କିମ୍ବା ବ୍ୟାସଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଶୁଣିନଥିଲି।
କିଂ କିଂ ତପଃ କଠୋରଂ ଚ ଚକାର ପାର୍ଵତୀ ସ୍ଵଯମ୍
ପାର୍ବତୀ ନିଜେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି କେତେ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ?
ରତିଃ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ଜୀଵଯାମାସ ମନ୍ମଥମ୍
ରତି କେମିତି ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଲେ?
ତଯୋ ରହସି ସଂଭୋଗଂ ପାପିନାଂ ପାପମୋଚନମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ସଂଯୋଗ ଅପରାଧୀମାନେର ପାପ ଦୂର କରେ।
ଦମ୍ପତୀଵିରହୋକ୍ତିଶ୍ଚ କର୍ଣଜ୍ଵାଲା ଚ ଯୋଷିତଃ
ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ବିଚ୍ଛେଦର କଥା ଓ ଜନାନୀମାନେର କାନର ଜ୍ୱାଳା—
ଅଗ୍ନିଜ୍ଵାଲା ଵିଷଜ୍ଵାଲା କ୍ଷମା ସୋଢୁଂ ଚ ଯୋଷିତଃ
ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା, ବିଷର ଜ୍ୱାଳା—ଏହା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କିପରି ସହିପାରନ୍ତି?
ରାଧିକାଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚକିତାନନଃ
ରାଧିକାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନ୍ଦୋଳିତ ମୁହଁ କରିଲେ।
ଦମ୍ପତୀଵିରହୋକ୍ତିଂ ଚ ଯାଂ ରାଧା ଶ୍ରୋତୁମକ୍ଷମା
ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ବିଚ୍ଛେଦର କଥା, ଯାହା ରାଧା ଶୁଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ମାନସେ କୃତ୍ଵା ମାଯେଶୋ ମାଯଯାଽନ୍ଵିତଃ 4.40.
ଏଭଳି ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ମାୟାଙ୍କ ନାଥ, ମାୟା ସହିତ ଏଗିଅସିଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପ୍ରାଣାଧିଦେଵି ପ୍ରାଣେଶି ପ୍ରାଣାଧାରେ ମନୋହରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଓ ପ୍ରାଣର ଦେବୀ, ପ୍ରାଣର ମା, ପ୍ରାଣର ଆଧାର, ମନମୋହିନୀ,
ଵଟମୂଲାଦ୍ଗତେ ରୁଦ୍ରେ ପାର୍ଵତୀ ତପସେ ଯଯୌ
ବଟବୃକ୍ଷ ତଳରୁ ରୁଦ୍ର ଚାଲିଗଲେ, ପାର୍ବତୀ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଇଲେ।
ଗତ୍ଵା ସା ସ୍ଵର୍ଣଦୀତୀରଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ତ୍ରିଷଵଣଂ ମୁଦା
ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ କୂଳକୁ ଯାଇ, ଦିନେ ତିନିଥର ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ଵର୍ଷମେକଂ ଚ ସଂପୂର୍ଣମନାହାରା ସ୍ଵଭକ୍ତିତଃ
ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡି, ନିଜ ଭକ୍ତିରେ ଲଗି ରହିଲେ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ଚ ପରିତୋ ଵହ୍ନିଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଦିଵାନିଶମ୍ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତସ୍ଥୌ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ସଂତତଂ ଜପତୀ ମନୁମ୍
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ, ସେ ଚାରିପଟେ ଦିନରାତି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ତାହା ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରହି, ନିରନ୍ତର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ।
ଶଶ୍ଵତ୍ସ୍ମଶାନେ ଵର୍ଷାସୁ କୃତ୍ଵା ଯୋଗାସନଂ ଶିଵା
ବର୍ଷାକାଳରେ, ଶିବା ସଦା ସ୍ମଶାନରେ ଯୋଗାସନ ନେଇଥିଲେ।
ଶୀତେ ଜଲାନ୍ତରେ ଶଶ୍ଵତ୍ପ୍ରତସ୍ଥୌ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଶୀତକାଳରେ, ସେ ସଦା ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦଢ଼ି ରହୁଥିଲେ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ପରଂ ଵର୍ଷମପ୍ରାପ୍ଯ ଶଂକରଂ ସତୀ
ଏଭଳି ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ସତୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତାମଗ୍ନିକୁଣ୍ଡଂ ଵିଶତୀଂ ତପସାଽତିକୃଶାଂ ସତୀମ୍
ତପସ୍ୟାରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ସତୀ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—
ଅତୀଵ ଵାମନୋ ବାଲୋ ଵିପ୍ରରୂପୀ ସ୍ଵତେଜସା 4.40.
ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବହୁତ ଛୋଟ ଏବଂ କୁମାର ଦେଖାଯାଇଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଶୁକ୍ଲଯଜ୍ଞୋପଵୀତୀ ଚ ଶୁକ୍ଲଵାସାଶ୍ଚ ସସ୍ମିତଃ
ସେ ଧଳା ଉପବୀତ ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମୁହଁରେ ହସ ଥିଲା।
ନିର୍ଜନେ ବାଲକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ନିଗ୍ଧା ସାପି ଜଗାଦ ହ
ସେ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଛୁଆକୁ ଦେଖି, ସେ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କୋ ଭଵାନିତି ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ଶିଶୁଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଛୁଆଟିଏ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିବାକୁ ଦେଖି, 'ତୁମେ କିଏ?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୈଲସୁତା ପ୍ରଶ୍ନଂ ପ୍ରହସ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାର ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ପରମେଶ୍ୱର ହସିଲେ।
ଶଂକର ଉଵାଚ କା ତ୍ଵଂ କାନ୍ତାଽତିକାନ୍ତାରେ ତପଶ୍ଚରସି ସୁନ୍ଦରି
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ଏତେ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ, ତୁମେ କିଏ, ସୁନ୍ଦରୀ, ଏଭଳି ତପସ୍ୟା କରୁଛ?
ଵଦ କସ୍ଯ କୁଲେ ଜାତା କସ୍ଯ କନ୍ଯା ଚ କାଽଭିଧା
କହ, କେଉଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ? କାହାର କନ୍ୟା? ତୁମର ନାଁ କଣ?
ଅହୋ ଵା ତପସାଂ ରାଶିଃ ସ୍ଵଯଂ ମୂର୍ତିମତୀ ସତୀ
ହାଁ, କେତେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା! ସତୀ ନିଜେ ମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରି ଆଗରେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଯଂ ତେଜଃସ୍ଵରୂପା ଵା ମୂଲପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ
ତୁମେ କି ସ୍ୱୟଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆକାର ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତି ମହିଳା?
କିଂ ଵା ତ୍ରିଲୋକେ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତ୍ଵଂ ସଂପଦ୍ରୂପା ସନାତନୀ
ନାହିଁ କି, ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ ଶ୍ରୀ, ଚିରକାଳର ସମୃଦ୍ଧିର ଆକାର?
କିଂ ଵାମ୍ବିକା ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାଂ ସ୍ଵଯଂ ମୂର୍ତିମତୀ ସତୀ 4.40.
ନାହିଁ କି, ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆମ୍ବିକା, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ସତୀ?
ରାଗାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଵା ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାତ୍ସରସ୍ଵତୀ
ନାହିଁ କି, ତୁମେ ରାଗ ଓ ଭାବନାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ସରସ୍ୱତୀ?