ପୁତ୍ରମାହ୍ଵଯତେ ମାତା ପ୍ରାତରାଶାଯ ଚେନ୍ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଯଦି ଗୋଟିଏ ମାଆ ସକାଳ ବେଳେ ପୁଅକୁ ଖାଇବାକୁ ଡାକନ୍ତି,
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଵ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯା ସଂଜ୍ଞଯା ଵାଽପି ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଶୌନକ କହିଲେ: ଏହାର ଅର୍ଥ ବା ନାମର ମୂଳ କଥା ଆପଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ସୌତିରୁଵାଚ ନାରଂ ଦଦୌ ଜନ୍ମକାଲେ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ଜଳ ଦେଇନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦଦାତି ନାରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ବାଲକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ବାଲକଃ
ସେ ଜଳ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଶିଶୁ ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ଵୀର୍ଯେଣ ନାରଦସ୍ଯୈଵ ବଭୂଵ ବାଲକୋ ମୁନେ
ନାରଦଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ହେ ମୁନି।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କଥଂ ନାମ ନାରଦଶ୍ଚେତି ମଂଗଲମ୍ ।। 1.21.
ଶୌନକ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ଶୁଭ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି?
ସୌତିରୁଵାଚ ଦଦୌ ପୁତ୍ର କଶ୍ଯପାଯ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ପୁଅକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଶୂଦ୍ରଯୋନୌ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ କଥଂ ସ ନାରଦାଭିଧଃ
ଶୌନକ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଯେଉଁଠି ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ କିପରି 'ନାରଦ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ?
ସୌତିରୁଵାଚ ନରାନ୍ଦଦୌ ତତ୍କଣ୍ଠଂ ଚ ତେନ ତନ୍ନାରଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠକୁ ଜଳ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତୋ ବଭୂଵ ବାଲଶ୍ଚ ନାରଦାତ୍କଣ୍ଠଦେଶତଃ
ତାପରେ ନାରଦଙ୍କର କଣ୍ଠରୁ ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଶିଶୁଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ଏବେ ଏହି ଶିଶୁର ଶୈଶବ କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ।
ଵଵୃଧେ ଗୋପିକାବାଲୋ ଵିପ୍ରଗେହେ ଦିନେଦିନେ
ଗୋପିକା ଶିଶୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଵିପ୍ରା ଆଯଯୁର୍ଵିପ୍ରମନ୍ଦିରମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ହୃତଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାହ୍ନଭାସ୍କରମ୍
ସେମାନେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଆସି, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ।
ଫଲମୂଲାଦିକଂ କାଲେ ଚତ୍ଵାରୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚାରିଜଣ ମହାମୁନି ଫଳ ଓ ମୂଳ ଆଣିଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଥକୋ ମୁନିସ୍ତସ୍ମୈ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରଂ ଦଦୌ ମୁଦା 1.21.
ଚତୁର୍ଥ ମୁନି ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ।
ଏକଦା ଶିଶୁମାତା ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ନିଶି ଵର୍ତ୍ମନି
ଏକ ଦିନ ରାତିରେ ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଶିଶୁର ମାଆ
ସଦ୍ଯୋ ଜଗାମ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଵିଷ୍ଣୁଯାନେନ ସା ସତୀ
ସେ ସତୀ ମହିଳା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେବୀୟ ରଥରେ ବସି ସତ୍ୱର ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇଥିଲେ
ପ୍ରାତର୍ବାଲୋ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଯଯୌ ଵିପ୍ରମନ୍ଦିରାତ୍
ପ୍ରଭାତରେ, ଶିଶୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲା
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଃ ଶିଶୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଯଯୁଃ କିଲ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶିଶୁକୁ ଛାଡି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିପ୍ରଦତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ରଂ ଜଜାପ ସଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦିଆ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲା
ମହାରଣ୍ଯେ ଚ ଘୋରେ ଚ ଅଶ୍ଵତ୍ଥମୂଲସନ୍ନିଧୌ
ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ତଳେ
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଦତ୍ତଂ ପରଂ ଶ୍ରୀଂହରେଶ୍ଚ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁ ମର୍ହତି
ଶୌନକ କହିଲେ: ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦିଆ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ, ଆପଣ ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ
ସୌତିରୁଵାଚ ଦ୍ଵାଵିଂଶତ୍ଯକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ଵେଦେଷୁ ଚ ସୁଦୁର୍ଲଭଃ
ସୌତି କହିଲେ: ବେଦରେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ବାଇଶି ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର
ତଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଦଦୌ ଭକ୍ତ୍ଯା କୁମାରାଯ ଚ ଧୀମତେ
ବ୍ରହ୍ମା ଭକ୍ତି ସହିତ ଜ୍ଞାନୀ କୁମାରକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ରାସ ମଣ୍ଡଲେଶ୍ଵରାଯ 1.21.
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ନମୋ ଭଗବତେ ରାସ ମଣ୍ଡଳେଶ୍ୱରାୟ
ମହାପୁରୁଷସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ପୂର୍ଵୋକ୍ତଂ କଵଚଂ ଚ ଯତ୍
ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ମହାପୁରୁଷ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ କବଚ
ତେଜୋମଣ୍ଡଲରୂପେ ଚ ସୂର୍ଯ୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦଶ ଲକ୍ଷ ପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତେଜ ମଣ୍ଡଳ ଆକାରରେ
ଧ୍ଯାଯନ୍ତେ ଵୈଷ୍ଣଵା ରୂପଂ ତଦଭ୍ଯନ୍ତରସନ୍ନିଧୌ
ବୈଷ୍ଣବମାନେ ତାହାର ଆନ୍ତରିକ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି
ନଵୀନଜଲଦଶ୍ଯାମଂ ଶରତ୍ପଙ୍କଜଲୋଚନମ୍
ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗ, ଶରତ ପଙ୍କଜ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ