ଉଵାଚ ତଂ ଜଗନ୍ମାତା ନୀତିସାରଂ ପରଂ ଵଚଃ
ଜଗତ୍ଜନନୀ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚତମ ନୀତି ଓ ଜ୍ଞାନର କଥା କହିଲେ।
ଅହୋ ତପଃପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ତେଜସଶ୍ଚ ନ ଜୀଵିନାମ୍
ବସ୍ତବରେ, ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜସ୍ୱୀତାର ଶକ୍ତି ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଵକ୍ତା ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଜନକଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ଵିଭୁଃ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ସେ ଚାରିଟି ବେଦ ପାଠ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱୟଂ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି।
ମୁକ୍ତିପ୍ରଦାତା ଭକ୍ତାନାଂ ଦାତା ଚ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍ 4.37.
ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି।
ସଦା ତେ ପରିପାଲ୍ଯାଽହଂ ପୋଷ୍ଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ କିଂକରୀ
ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ପୋଷଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହିଁ।
କିଂଚିଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂ ହିରଣ୍ଯେନ କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ଚ ଵାଯୁନା
କିଛି ଜିନିଷ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, କିଛି ଜିନିଷ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିଵେଦିତାନ୍ନେନ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନିଵେଦ୍ଯମଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯମୁଦରେ ହରେଃ
ଯାହା ଅର୍ପିତ ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଭୋଜନଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ହରିଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅମୃତଂ ସର୍ଵଵସ୍ତୂନାମିଷ୍ଟସାରଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷର ସାର, ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ହନ୍ତ୍ଯକାଲିକମୃତ୍ଯୁଂ ତଦମୃତଂ ମୂଢରଂଜନମ୍
ଏହି ଅମୃତ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ମୂଢ଼ମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ତଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସାଧୁସଂଗତଃ
ଯେଉଁଠି ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟକୁ ଅନାପେକ୍ଷାରେ ଖାଏ—
ଯୋ ନିଵେଦ୍ଯ ହରିଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭକ୍ତଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ଯିଏ ଏହାକୁ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଖାଏ ଏବଂ ସଦା ଭକ୍ତ ରହେ—
ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ତ୍ଵନ୍ମୁଖତଃ ପୁଷ୍କରେ ମୁନିସଂସଦି
ପୂର୍ବେ ପୁଷ୍କରରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭାରେ ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି।
ସୁଚିରଂ ଚ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ମଯା ଲବ୍ଧସ୍ତ୍ଵମୀଶ୍ଵରଃ 4.37.
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପାଇଛି, ହେ ଈଶ୍ୱର।
ଯତୋ ନ ଦତ୍ତଂ ନୈଵଦ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାଽଧୁନା
ଏବେ ତୁମେ ନ ମୋତେ, ନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିନାହାଁ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଯେ ଲୋକା ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭୁଞ୍ଜତେ ତଵ
ଆଜିଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ନୈବେଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପାର୍ଵତୀ ମାତା ରୁରୋଦ ପୁରତୋ ଵିଭୋଃ
ଏପରି କହି ମା ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତଦା ଶିଵଃ ଶିଵାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ସାଦରମ୍
ତାପରେ ଶିବ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବାଙ୍କୁ ଆଦରରେ ନିଜ ଛାତି ଉପରେ ରଖିଲେ।
କରେଣ ଚକ୍ଷୁଷୋର୍ନୀରଂ ସଂମୃଜ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ସେ ନିଜ ହାତରେ ପୁନିପୁନି ଶିବାଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ମାଛିଲେ।
ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ସା ଦେଵୀ ଭର୍ତାରଂ ସମୁଵାଚ ହ
ସେ ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ବିଭର୍ତି ଦେହଂ ସତତଂ ତଵ ସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ସେ ସଦା ଏମିତି ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।
ଅପୂର୍ଵଂ ତଵ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାହରମ୍
ତୁମ ନୈବେଦ୍ୟ ଅପୂର୍ବ, ଏହା ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରେ।
ଲିଙ୍ଗୋପରି ଚ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦେଵାଗ୍ରାହ୍ଯମୀଶ୍ଵର
ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଯାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣୀୟ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଦେଵୀ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତା 4.37.
ଏପରି କହି ସେ ଦେବୀ ଦେହ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଶଂକର ଉଵାଚ ମମାପରାଧମଖିଲଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ସୁନ୍ଦରି
ଶଙ୍କର କହିଲେ: ମୋର ସମସ୍ତ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କର, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ମାଂ ଭୃତ୍ଯଂ ତପସା କ୍ରୀତଂ କୃପାଂ କୁରୁ ମମୋପରି
ମୁଁ ତୁମ ଦାସ, ତୁମ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ମୋ ଉପରେ କୃପା କର।
ଅହୋ ଗୋଲୋକନାଥସ୍ଥ ଗୁଣାତୀତସ୍ଯ ନିର୍ଗୁଣେ
ହାୟ, ଗୋଲୋକର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସେ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ଗୁଣର ଅତିତ।
ସାକାରେ ଚ ନିରାକାରେ ନିତ୍ଯେ ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯେ ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରିୟେ, ସେ ଦେହ ଥିବା ଓ ଦେହ ନଥିବା, ଦୁହିଁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସଦା ଅବିନାଶୀ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାମ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵବୀଜସ୍ଵରୂପେ ଚ ମହାମାଯେ ମନୋହରେ ୪୫ ଇଚ୍ଛୈଵ ଶ୍ରୀହରେଃ ସାକ୍ଷାନ୍ନାହଂ ଦାତୁମପି କ୍ଷମଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୀଜ ସ୍ୱରୂପ ଓ ମହାମାୟା, ମନମୋହିନୀ ତୁମେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ସକ୍ଷାତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପୁରତସ୍ତସ୍ଥୌ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଃ
ଏଭଳି କହି ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।