ଭୁ୍କ୍ତ୍ଵା ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଵସ୍ତୁ ନନର୍ତ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଜିନିଷ ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ପ୍ରେମରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ଗାଯନ୍ମମ ଗୁଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସୁକଣ୍ଠଃ ପଂଚଵକ୍ତ୍ରତଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋର ଗୁଣଗାନ କରି, ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖରୁ ସୁମଧୁର ସ୍ୱର ଝଙ୍କାରିଲା।
ପପାତ ଡମରୁର୍ହସ୍ତାଚ୍ଛୃଙ୍ଗଂ ଚ ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମ ଚ
ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଡମରୁ, ଶୃଙ୍ଗ ଓ ବାଘ ଚର୍ମ ଖସି ପଡ଼ିଲା।
ଅତୀଵ କମନୀଯଂ ତଦ୍ରୂପଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵୈକମାନମଃ 4.37.
ସେ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵୀ ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ
ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଃଖ ନାଶିନୀ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ରୁଦନ୍ତଂ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିପତନ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ତିତଃ
ସେ ଭକ୍ତିରେ କାନ୍ଦୁଥିବା, ମୂର୍ଛିତ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି,
ସର୍ଵଂ ତାଂ କଥଯାମାସ କୁମାରଃ ସଂପୁଟାଞ୍ଜଲିଃ
କୁମାର, ହାତ ଯୋଡି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ତାଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଂ ଦେଵୀମୁତ୍ଥାଯ ଚ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଦେବୀ ଶାପ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ତିନି ଆଖିଅଳି ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନୋହରଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନ ଶଶାପ ଶିଵଂ ଶିଵା
ମନୋହର ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ଶିବା ଶିବଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ ନାହିଁ।
ନ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ତପଃସୌଭାଗ୍ଯତେଜସାମ୍
ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ତେଜସ୍ୱୀତାର ଶକ୍ତିଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।
ଉଵାଚ ତଂ ଜଗନ୍ମାତା ନୀତିସାରଂ ପରଂ ଵଚଃ
ଜଗତ୍ଜନନୀ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚତମ ନୀତି ଓ ଜ୍ଞାନର କଥା କହିଲେ।
ଅହୋ ତପଃପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ତେଜସଶ୍ଚ ନ ଜୀଵିନାମ୍
ବସ୍ତବରେ, ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜସ୍ୱୀତାର ଶକ୍ତି ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ।
ପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଵକ୍ତା ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଜନକଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ଵିଭୁଃ
ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ସେ ଚାରିଟି ବେଦ ପାଠ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱୟଂ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି।
ମୁକ୍ତିପ୍ରଦାତା ଭକ୍ତାନାଂ ଦାତା ଚ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍ 4.37.
ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି।
ସଦା ତେ ପରିପାଲ୍ଯାଽହଂ ପୋଷ୍ଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ କିଂକରୀ
ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ପୋଷଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହିଁ।
କିଂଚିଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂ ହିରଣ୍ଯେନ କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ଚ ଵାଯୁନା
କିଛି ଜିନିଷ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, କିଛି ଜିନିଷ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିଵେଦିତାନ୍ନେନ ଯଷ୍ଟଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନିଵେଦ୍ଯମଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯମୁଦରେ ହରେଃ
ଯାହା ଅର୍ପିତ ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଭୋଜନଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ହରିଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅମୃତଂ ସର୍ଵଵସ୍ତୂନାମିଷ୍ଟସାରଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷର ସାର, ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ହନ୍ତ୍ଯକାଲିକମୃତ୍ଯୁଂ ତଦମୃତଂ ମୂଢରଂଜନମ୍
ଏହି ଅମୃତ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ମୂଢ଼ମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ତଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସାଧୁସଂଗତଃ
ଯେଉଁଠି ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟକୁ ଅନାପେକ୍ଷାରେ ଖାଏ—
ଯୋ ନିଵେଦ୍ଯ ହରିଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭକ୍ତଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ଯିଏ ଏହାକୁ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଖାଏ ଏବଂ ସଦା ଭକ୍ତ ରହେ—
ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ତ୍ଵନ୍ମୁଖତଃ ପୁଷ୍କରେ ମୁନିସଂସଦି
ପୂର୍ବେ ପୁଷ୍କରରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭାରେ ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି।
ସୁଚିରଂ ଚ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ମଯା ଲବ୍ଧସ୍ତ୍ଵମୀଶ୍ଵରଃ 4.37.
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପାଇଛି, ହେ ଈଶ୍ୱର।
ଯତୋ ନ ଦତ୍ତଂ ନୈଵଦ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାଽଧୁନା
ଏବେ ତୁମେ ନ ମୋତେ, ନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିନାହାଁ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଯେ ଲୋକା ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭୁଞ୍ଜତେ ତଵ
ଆଜିଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ନୈବେଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପାର୍ଵତୀ ମାତା ରୁରୋଦ ପୁରତୋ ଵିଭୋଃ
ଏପରି କହି ମା ପାର୍ବତୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତଦା ଶିଵଃ ଶିଵାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ସାଦରମ୍
ତାପରେ ଶିବ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବାଙ୍କୁ ଆଦରରେ ନିଜ ଛାତି ଉପରେ ରଖିଲେ।
କରେଣ ଚକ୍ଷୁଷୋର୍ନୀରଂ ସଂମୃଜ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ସେ ନିଜ ହାତରେ ପୁନିପୁନି ଶିବାଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ମାଛିଲେ।
ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ସା ଦେଵୀ ଭର୍ତାରଂ ସମୁଵାଚ ହ
ସେ ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।