ସା ଵିପ୍ରଗେହେ ସାଧ୍ଵୀ ଚ ସୁଷାଵ ତନଯଂ ଵରମ୍
ସେ ସତୀ ନାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥା ଯୋଷିତଃ ସର୍ଵା ଦଦୃଶୁର୍ବାଲକଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ ସେ ଶୁଭ ପିଲାକୁ ଦେଖିଲେ।
କାମଦେଵାଧିକଂ ରୂପେ ଚନ୍ଦ୍ରାଧିକଶୁଭାନନମ୍
ସେ ରୂପରେ କାମଦେବଠାରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।
ହସ୍ତପାଦାଦିଵଲିତଂ ସୁକପୋଲଂ ମନୋହରମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ପାଉ ମନୋହର, ଗାଲ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ।
କରଯୁଗ୍ମଂ ଵାଽତୁଲଂ ଚ ରୁଦନ୍ତଂ ଚ ସ୍ତନାର୍ଥିନମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ମାଆଁର ଦୁଧ ପାଇଁ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ପୁପୋଷ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତାଂ ଚ ସପୁତ୍ରାଂ ଚ ଯଥା ସୁତାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ଜଣେ ଜଣେ ମା ଓ ପୁଅଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପରି ଦେଖିବା କଲେ।
ସୌତିରୁଵାଚ ଜାତିସ୍ମରୋ ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତଃ ପୂର୍ଵମନ୍ତ୍ରସ୍ମୃତଃ ସଦା
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ର ସଦା ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ଗୀଯତେ ସତତଂ କୃଷ୍ଣଯଶୋନାମଗୁଣାଦିକମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯଶ, ନାମ ଓ ଗୁଣ ସଦା ଗାଯାଯାଏ।
କୃଷ୍ଣସମ୍ବନ୍ଧିନୀଂ ଗାଥାଂ ଶୃଣୋତି ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗାଥା ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠି ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ।
ଧୂଲିଧୂସରସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ଧୂଲିନୈଵେଦ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍
ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଧୂଳିରେ ଢାକିଯାଏ, ଏବଂ ସେ ଧୂଳିକୁ ନିବେଦନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ପୁତ୍ରମାହ୍ଵଯତେ ମାତା ପ୍ରାତରାଶାଯ ଚେନ୍ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଯଦି ଗୋଟିଏ ମାଆ ସକାଳ ବେଳେ ପୁଅକୁ ଖାଇବାକୁ ଡାକନ୍ତି,
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଵ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯା ସଂଜ୍ଞଯା ଵାଽପି ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଶୌନକ କହିଲେ: ଏହାର ଅର୍ଥ ବା ନାମର ମୂଳ କଥା ଆପଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ସୌତିରୁଵାଚ ନାରଂ ଦଦୌ ଜନ୍ମକାଲେ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ଜଳ ଦେଇନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦଦାତି ନାରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ବାଲକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ବାଲକଃ
ସେ ଜଳ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଶିଶୁ ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ଵୀର୍ଯେଣ ନାରଦସ୍ଯୈଵ ବଭୂଵ ବାଲକୋ ମୁନେ
ନାରଦଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ହେ ମୁନି।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କଥଂ ନାମ ନାରଦଶ୍ଚେତି ମଂଗଲମ୍ ।। 1.21.
ଶୌନକ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ଶୁଭ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି?
ସୌତିରୁଵାଚ ଦଦୌ ପୁତ୍ର କଶ୍ଯପାଯ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ପୁଅକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଶୂଦ୍ରଯୋନୌ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ କଥଂ ସ ନାରଦାଭିଧଃ
ଶୌନକ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଯେଉଁଠି ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ କିପରି 'ନାରଦ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ?
ସୌତିରୁଵାଚ ନରାନ୍ଦଦୌ ତତ୍କଣ୍ଠଂ ଚ ତେନ ତନ୍ନାରଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠକୁ ଜଳ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତୋ ବଭୂଵ ବାଲଶ୍ଚ ନାରଦାତ୍କଣ୍ଠଦେଶତଃ
ତାପରେ ନାରଦଙ୍କର କଣ୍ଠରୁ ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଶିଶୁଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ଏବେ ଏହି ଶିଶୁର ଶୈଶବ କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ।
ଵଵୃଧେ ଗୋପିକାବାଲୋ ଵିପ୍ରଗେହେ ଦିନେଦିନେ
ଗୋପିକା ଶିଶୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଵିପ୍ରା ଆଯଯୁର୍ଵିପ୍ରମନ୍ଦିରମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ହୃତଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାହ୍ନଭାସ୍କରମ୍
ସେମାନେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଆସି, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ।
ଫଲମୂଲାଦିକଂ କାଲେ ଚତ୍ଵାରୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚାରିଜଣ ମହାମୁନି ଫଳ ଓ ମୂଳ ଆଣିଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଥକୋ ମୁନିସ୍ତସ୍ମୈ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରଂ ଦଦୌ ମୁଦା 1.21.
ଚତୁର୍ଥ ମୁନି ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ।
ଏକଦା ଶିଶୁମାତା ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ନିଶି ଵର୍ତ୍ମନି
ଏକ ଦିନ ରାତିରେ ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଶିଶୁର ମାଆ
ସଦ୍ଯୋ ଜଗାମ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଵିଷ୍ଣୁଯାନେନ ସା ସତୀ
ସେ ସତୀ ମହିଳା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେବୀୟ ରଥରେ ବସି ସତ୍ୱର ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇଥିଲେ
ପ୍ରାତର୍ବାଲୋ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଯଯୌ ଵିପ୍ରମନ୍ଦିରାତ୍
ପ୍ରଭାତରେ, ଶିଶୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲା
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଃ ଶିଶୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଯଯୁଃ କିଲ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶିଶୁକୁ ଛାଡି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ