ପାରାଵତାନାଂ ଲକ୍ଷଂ ଚ ଶୁକାନାଂ ଚ ଶତଂ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ସେ ଲକ୍ଷଟି ପରାବତ ଏବଂ ଶତଟି ଶୁଆ ଦାନ କଲେ।
ଗ୍ରାମାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ନଗରାଣାଂ ଶତଂ ଶତମ୍
ସେ ହଜାରଟି ଗାଁ ଏବଂ ଶତଶତ ନଗର ଦାନ କଲେ।
ଶତକୋଟିଂ ସୁଵର୍ଣାନାଂ ରତ୍ନାନାଂ ଚ ସହସ୍ରକମ୍
ସେ ଶତକୋଟି ସୁନା ଏବଂ ହଜାରଟି ମଣି ଦାନ କଲେ।
ଦଦୌ ତୈଜସପାତ୍ରାଣାଂ ଭୂଷଣାନାମସଂଖ୍ଯକମ୍
ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ସୁନାର ବାଟି ଓ ଭୂଷଣ ଦାନ କଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜୋଽପ୍ଯନ୍ତର୍ବାହ୍ଯେ ହରିଂ ସ୍ମରନ୍ ।। ଜଗାମ ବଦରୀଂ ଗୋପୋ ମନୋଗାମୀ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ସେ ରାଜ୍ୟ ଦାନ କରି, ମହାରାଜା ହେବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ ବାହାରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ମନ ଭରି, ଗୋପ ଭାବେ ବଦରୀକୁ ଗଲେ।
ତତ୍ର ମାସଂ ତପଃ କୃତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାତୀରେ ମନୋହରେ
ସେଠାରେ ମନୋହର ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଏକ ମାସ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ସ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଵିମାନେନ ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରନିର୍ମିତେନ ଚ
ପରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରତ୍ନମୟ ବିମାନରେ ଆକାଶକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତ୍ର ପ୍ରାପ ହରେର୍ଦାସ୍ଯଂ ହରିଦାସୋ ବଭୂଵ ସଃ
ସେଠାରେ ସେ ହରିଙ୍କ ସେବା ପାଇଲେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଦାସ ହେଲେ।
ଗତେ କଲାଵତୀ ନାଥେ ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଚ ପ୍ରରୁରୋଦ ହ
ତାଙ୍କର ପତି ଚାଲିଗଲେ, କଳାବତୀ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମାତରିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ 1.20.
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ 'ମା' ବୋଲି ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ନେଇଗଲେ।
ସା ଵିପ୍ରଗେହେ ସାଧ୍ଵୀ ଚ ସୁଷାଵ ତନଯଂ ଵରମ୍
ସେ ସତୀ ନାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥା ଯୋଷିତଃ ସର୍ଵା ଦଦୃଶୁର୍ବାଲକଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ ସେ ଶୁଭ ପିଲାକୁ ଦେଖିଲେ।
କାମଦେଵାଧିକଂ ରୂପେ ଚନ୍ଦ୍ରାଧିକଶୁଭାନନମ୍
ସେ ରୂପରେ କାମଦେବଠାରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।
ହସ୍ତପାଦାଦିଵଲିତଂ ସୁକପୋଲଂ ମନୋହରମ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ପାଉ ମନୋହର, ଗାଲ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ।
କରଯୁଗ୍ମଂ ଵାଽତୁଲଂ ଚ ରୁଦନ୍ତଂ ଚ ସ୍ତନାର୍ଥିନମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ମାଆଁର ଦୁଧ ପାଇଁ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ପୁପୋଷ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତାଂ ଚ ସପୁତ୍ରାଂ ଚ ଯଥା ସୁତାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ଜଣେ ଜଣେ ମା ଓ ପୁଅଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପରି ଦେଖିବା କଲେ।
ସୌତିରୁଵାଚ ଜାତିସ୍ମରୋ ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତଃ ପୂର୍ଵମନ୍ତ୍ରସ୍ମୃତଃ ସଦା
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ର ସଦା ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ଗୀଯତେ ସତତଂ କୃଷ୍ଣଯଶୋନାମଗୁଣାଦିକମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯଶ, ନାମ ଓ ଗୁଣ ସଦା ଗାଯାଯାଏ।
କୃଷ୍ଣସମ୍ବନ୍ଧିନୀଂ ଗାଥାଂ ଶୃଣୋତି ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗାଥା ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠି ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ।
ଧୂଲିଧୂସରସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ଧୂଲିନୈଵେଦ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍
ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଧୂଳିରେ ଢାକିଯାଏ, ଏବଂ ସେ ଧୂଳିକୁ ନିବେଦନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ପୁତ୍ରମାହ୍ଵଯତେ ମାତା ପ୍ରାତରାଶାଯ ଚେନ୍ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଯଦି ଗୋଟିଏ ମାଆ ସକାଳ ବେଳେ ପୁଅକୁ ଖାଇବାକୁ ଡାକନ୍ତି,
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଵ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯା ସଂଜ୍ଞଯା ଵାଽପି ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଶୌନକ କହିଲେ: ଏହାର ଅର୍ଥ ବା ନାମର ମୂଳ କଥା ଆପଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ସୌତିରୁଵାଚ ନାରଂ ଦଦୌ ଜନ୍ମକାଲେ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ଜଳ ଦେଇନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦଦାତି ନାରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ବାଲକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ବାଲକଃ
ସେ ଜଳ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଶିଶୁ ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ଵୀର୍ଯେଣ ନାରଦସ୍ଯୈଵ ବଭୂଵ ବାଲକୋ ମୁନେ
ନାରଦଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ହେ ମୁନି।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କଥଂ ନାମ ନାରଦଶ୍ଚେତି ମଂଗଲମ୍ ।। 1.21.
ଶୌନକ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ଶୁଭ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି?
ସୌତିରୁଵାଚ ଦଦୌ ପୁତ୍ର କଶ୍ଯପାଯ ତେନାଯଂ ନାରଦାଭିଧଃ
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ପୁଅକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଶୂଦ୍ରଯୋନୌ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ କଥଂ ସ ନାରଦାଭିଧଃ
ଶୌନକ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଯେଉଁଠି ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ କିପରି 'ନାରଦ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ?
ସୌତିରୁଵାଚ ନରାନ୍ଦଦୌ ତତ୍କଣ୍ଠଂ ଚ ତେନ ତନ୍ନାରଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସୌତି କହିଲେ: ସେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠକୁ ଜଳ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ନାରଦ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତୋ ବଭୂଵ ବାଲଶ୍ଚ ନାରଦାତ୍କଣ୍ଠଦେଶତଃ
ତାପରେ ନାରଦଙ୍କର କଣ୍ଠରୁ ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।