ଶରଚ୍ଛୀତାଂଶୁଵଦନାଂ ଶରତ୍ପଙ୍କଜଲୋଚନାମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶରତ୍କାଳର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଖି ଶରତ୍କାଳର ପଦ୍ମ ପରି ଥିଲା।
ମୁକ୍ତାପଙ୍କ୍ତିଵିନିନ୍ଦ୍ଯୈକଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିମନୋହରାମ୍ 4.35.
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତର ଶାରି ମୁକ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ଶାରି ଦାନ୍ତ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ରତ୍ନକୁଣ୍ଡଲଯୁଗ୍ମେନ କର୍ଣମୂଲଵିରାଜିତାମ୍
ତାଙ୍କର କାନର ତଳେ ରତ୍ନର କୁଣ୍ଡଳ ଯୁଗଳ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ନଵଯୌଵନାମ୍
ସେ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ନୂଆ ଥିଲା।
ଵୀଣାପୁସ୍ତକହସ୍ତାଂ ଚ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାମୁଦ୍ରାକରାଂ ଵରାମ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ବୀଣା ଏବଂ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମୁଦ୍ରା ଥିଲା, ସେ ବହୁତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୁରୀଂ ପ୍ରଵେଶଯାମାସୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭାରତୀଂ ମୁଦା
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭାରତୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁରୀକୁ ନେଇଯାଇଲେ।
ଅତୀଵ ସୁଖସଂଭୋଗେ ନିମଗ୍ନଃ ସତତଂ ମୁଦା
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖରେ ସଦା ବିଲୀନ ଥିଲେ।
ପ୍ରାଣେଶଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ପ୍ରାଣନାଥଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପରମେଶ୍ୱରୀ ହସିଲେ।
ଶ୍ରୀରାଧିକୋଵାଚ ନ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ ରହସି ଫଲଦାତା ଚ କର୍ମଣାମ୍
ଶ୍ରୀରାଧିକା କହିଲେ: 'କର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗୁପ୍ତରେ, କର୍ମର ଫଳ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଥିବା ଅଛନ୍ତି।'
ଉପସ୍ଥିତାଯାସ୍ତ୍ଯାଗେ ଚ ମହାନ୍ଦୋଷୋ ହି ଯୋଷିତଃ
ଏକ ମହିଳା ପାଖରେ ଥିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଲେ ବଡ଼ ଦୋଷ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଅକଥ୍ଯଂ ଗୋପନୀଯଂ ଚ ମହତାମଭିନିନ୍ଦିତମ୍ ।। 4.35.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ଏହି କଥା କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ବଡ଼ମାନେ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ।
ଏକଦା ଚ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵିଧାତା ପ୍ରେରିତୋ ମଯା
ଏକଥର ମୁଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲି, ତେଣୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ସନକଂ ଚ ସନନ୍ଦଂ ଚ ସନାତନମନୁତ୍ତମମ୍
ସନକ, ସନନ୍ଦ, ସନାତନ ଓ ଅପୂର୍ବ ସନତ୍କୁମାର,
ଅସିତଂ କପିଲଂ ସିଦ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ମମ କୁଲୋଦ୍ଭଵାନ୍
ଅସିତ, କପିଳ, ସିଦ୍ଧ — ଏମାନେ ମୋର ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରେରକଂ ଚ ଜନକଂ ତେଽଵମନ୍ଯ ଚ
ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପିତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ।
ତଦା ରୁଷ୍ଟୋ ଜଗଦ୍ଧାତା ପୁନଃ ପୁତ୍ରାନ୍ଵିନିର୍ମମେ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପୁଣିଥରେ ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ।
ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ତରସା ପୁନଃ ପୁତ୍ରାନ୍ଵିନିର୍ମମେ
ସେ ସମୟରେ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁଣିଥରେ ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ।
ଵସିଷ୍ଠଂ ପୁଲହଂ ଚୈଵ କ୍ରତୁମଙ୍ଗିରସଂ ତଥା
ବଶିଷ୍ଠ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ ମଧ୍ୟ,
ମରୀଚିଂ ଚ ଵିନିର୍ମାଯ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନିଯୁଜ୍ଯ ଚ
ମରୀଚିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କାମିନଃ ପୁତ୍ରଃ କାମଦେଵୋ ବଭୂଵ ହ
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହଶୀଳ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ କାମଦେବ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଉଵାଚ ପୁତ୍ରଂ ସ ଵିଧିଃ ସୁଦୀପ୍ତଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତମ୍ 4.35.
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ପୁଅଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି କହିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ହୃଷ୍ଟିଯୋଗେନ ସର୍ଵେଷାମଧିଷ୍ଠାନଂ କରିଷ୍ଯସି
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଆନନ୍ଦର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର କରିବ ।
ସଂମୋହନଂ ସମୁଦ୍ଵେଗଂ ବୀଜସ୍ତଂଭିତକାରଣମ୍
ତୁମେ ମୋହ, ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ବୀଜ ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯୈତାନ୍ମଯା ଦତ୍ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସଂମୋହନଂ କୁରୁ
ମୁଁ ଯାହା ଦେଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କର ।
ବାଣାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵୈଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଜଗଦ୍ଵିଧିଃ
ଏପରି କହି ବାଣ ଦେଇ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଖୁସି ହେଲେ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ କାମୋ ମନସାଽଽଲୋଚ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଣାମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, କାମ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି ଓ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଲେ ।
ମଂତ୍ରପୂତୈଶ୍ଚ ବାଣୈଶ୍ଚ ଦୁର୍ଵାର୍ଯୈଃ ସ୍ମରଣେନ ଚ
ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା, ସ୍ମରଣ କଲେ ଅପରାଜେୟ ଏମିତି ବାଣ ନେଇ,
କ୍ଷଣେନ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦଦର୍ଶାଗ୍ରେ ଚ କନ୍ଯକାମ୍
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହୁସ୍ତି ପାଇ, ସେ ଆଗରେ ଏକ ଜିଅକୁ ଦେଖିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ପିତରଂ ଧାଵନ୍ତଂ ହତଚେତନମ୍
ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି,
ତେ ତାଂ ସମୀପେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତମୂଚୁଃ ପିତରଂ କ୍ରୁଧା
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ରଖି, କ୍ରୋଧରେ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ,