ଧନାଯୁଃପ୍ରାଣଯଶସାଂ ନାଶିନୀ ଦୁଃଖଦାଯିନୀ
ଏହା ଧନ, ଆୟୁ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଯଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ନିଷ୍ଠୁରା ନଵଘାତିଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାପଦ୍ବୀଜରୂପିଣୀ
ଏହା କଠୋର, ନୂତନ ଘାଉଠାରୁ ଅଧିକ ଘାତକ, ସମସ୍ତ ଅପଦର ବୀଜ ଅଟେ।
ପରଦ୍ରୋହାଦ୍ଯଥା ସଂପତ୍କୁଲଟାପ୍ରେମ ତତ୍ସମମ୍
ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କଲେ ଯେପରି ଶୋଚନୀୟ ଅବସ୍ଥା ଆସେ, ତେଣୁ ଏକ ଚଞ୍ଚଳା ନାରୀ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
ଯୋ ଵିଶ୍ଵସେତ୍ତାଂ ସଂମୂଢୋ ଵିପତ୍ତସ୍ଯ ପଦେପଦେ
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଭରସା କରେ, ମୂଢ଼ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯୂନାଂ ସଂପତ୍ସ୍ଵରୂପା ଚ ଵିଷତୁଲ୍ଯା ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଆକୃତି ହେଉଛି; କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ଏହା ବିଷ ସମାନ।
ତଵୈଵ କର୍ମ ଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ଯୁଵାନଂ ପଶ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଯୁବକମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦଗ୍ଧାଯା ଵିଦଗ୍ଧେନ ସଂଗମୋ ଗୁଣଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଚତୁର୍ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ଚତୁର୍ ପୁରୁଷଙ୍କର ଏକତ୍ର ହେବା ଏକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ।
ଅସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଃ ପରାଧୀନଃ କା ରତିଃ ପୁଂଶ୍ଚଲୀଷୁ ମେ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନ ଅଛି, ତେବେ ଅଶୁଚି ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ କଣ ଆନନ୍ଦ ମୋ ପାଇଁ?
ନାତ୍ରାଽହଂ ଚ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ତସ୍ମାତ୍ତଵ ପିତା ସଦା 4.32.
ଏଠାରେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ; ତେଣୁ ସଦା ତୁମର ପିତା ହିଁ ତୁମର ନାଥ।
ସ୍ଵର୍ଵୈଦ୍ଯୌ ଚଂଦ୍ରତନଯଂ ଦିତିପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୁଂଦରାନ୍
ଦେବ ଚିକିତ୍ସକମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଓ ଦିତିଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁଅମାନେ—
ଯା ମାଂ ଯାସି ହି ତାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସା ଵିଦଗ୍ଧା ଚ କାମୁକୀ
ଯେଉଁ ନାରୀ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଥିବା ମନ୍ଦିରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ବାଛେ, ସେ ଚତୁର୍ ଓ କାମନାମୟ।
ସ୍ତ୍ରୀ ଚେତ୍ପ୍ରଯାତି ପୁରୁଷଂ ଵିପରୀତଂ ଵିଡମ୍ବନମ୍
ଯଦି ଜଣେ ନାରୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉଲ୍ଟା ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଏହା ଉପହାସ ସମାନ।
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ ସ୍ଵାମୀ ନ ତୁ ସ୍ଵାମିନମେଵ ଚ
ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଭଵେଦ୍ଦୂରଂ ସ୍ଵଲ୍ପମୂଲ୍ଯଂ ରତ୍ନଂ ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଯଦି ରତ୍ନ ନିଜେ ଆସି ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ହେବାକୁ ଧରାଯାଏ।
ଲୋକାଚାରେଷୁ ଵେଦେଷୁ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ଯାତି ପରପ୍ରିଯମ୍
ଲୋକର ଚଳିତ୍ର ଓ ବେଦରେ, ଜଣେ ନାରୀ କେବେ ଅନ୍ୟର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ନିଜେ ଯାଏନି।
ସ ପୂଜ୍ଯୋ ନ ଭଵେତ୍ପୂଜ୍ଯୋ ଯଦ୍ରତିଃ ପରଵସ୍ତୁଷୁ
ଯାହାର ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିରେ ଅଛି, ସେ ପୂଜ୍ୟ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ଶତ୍ରୁତା ଯନ୍ନିମିତ୍ତତଃ
ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁ; କାରଣ ଶତ୍ରୁତା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
କୃତେ ଵେଦଵିରୁଦ୍ଧେ ଚ ମିତ୍ରଂ ଶତ୍ରୁର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ।
ହରୌ ତୁଷ୍ଟେ ଜଗତ୍ତୁଷ୍ଟଂ ତସ୍ମିନ୍ରୁଷ୍ଟେ ଭଵୋ ରିପୁଃ 4.32.
ହରି ଖୁସି ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଖୁସି ହୁଏ; ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ଵକୀଯାଚରଣାତ୍ସର୍ଵଂ ଭଵେ ଭଵତି କର୍ମଣଃ
ନିଜ ଆଚରଣ ଓ କର୍ମରୁ ଏହି ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦୁଃଶୀଲା ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ନିନ୍ଦ୍ଯା ସୁଶୀଲା ଚ ପତିଵ୍ରତା
ଖରାପ ଚରିତ୍ରର ନାରୀ, ଅଶୁଚି ନାରୀ ନିନ୍ଦିତ; ଭଲ ଚରିତ୍ରର ନାରୀ ପତିପରାୟଣ।
ତାସାମେଵଂଵିଧା ନାସ୍ତି ସ୍ଵଯଂ ଯାତି ପରପ୍ରିଯମ୍
ଏପରି ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ନିଜେ ଅନ୍ୟର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯାଏନି।
ଭଵେ ରତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵେଷଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ତମ୍
ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ନିଜେ ତାକୁ ଦେଖି, ଆପଣେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।
ଵୈକୁଲ୍ଯାନ୍ନହି ତତ୍ସାଧ୍ଯଂ ସାମାନ୍ଯମେଵ କେଵଲମ୍ ଵକ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତା ସା ଚ କୋପପ୍ରସ୍ଫୁରିତାଧରା
ଭ୍ରମରେ ପଡିଲେ ସେହି କାମ୍ୟ କଥା ସଫଳ ହୁଏନି, ସାଧାରଣ ଫଳ ମାତ୍ର ମିଳେ; ଏବଂ ସେ, କ୍ରୋଧରେ ଠୁଣ୍ଠି କମ୍ପିଥିବା, କିଛି କହିବାକୁ ତୟାରି ହେଉଛି।
ମୋହିନ୍ଯୁଵାଚ
ମୋହିନୀ କହିଲେ—
ତ୍ଵଯା ନିବୋଧିତା ନୀତିର୍ମନୋ ମେ ନ ସ୍ଥିରଂ ଭଵେତ୍
ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଲ, ମୋ ମନ ଏବେ ଶାନ୍ତ ରହିପାରୁନାହିଁ।
ତ୍ଵଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵେ ଜାରାଶ୍ଚ ଵିସ୍ମୃତାଃ
ତୁମ ମୁହଁକୁ ଦେଖିବା ସହିତ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରେମିକମାନେକୁ ଭୁଲିଯାଇଛି।
ନିଷିଷେଧ ଚ ମାଂ ରମ୍ଭା ପ୍ରଦଦୌ ମନ୍ତ୍ରମୀଦୃଶମ୍
ରମ୍ଭା ମୋତେ ନିଷେଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ।
ସମଧୁସ୍ତଵ ଶାପେନ ସ ଜଗାମ ହତୋଦ୍ଯମଃ 4.32.
ତୁମ ଶାପରେ ସମଧୁର ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତି ହରାଇଗଲା।
ସର୍ଵାଙ୍ଗେଷ୍ଵେଵ ମେ ଜାଡ୍ଯଂ ବଭୂଵ ସାଂପ୍ରତଂ ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବେ ମୋ ସରିରର ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିଛି।