ମନ୍ତ୍ରପୂତଂ ମହାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ପିତରଂ ମୁଦା
ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରଟି ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ।
କ୍ଷଣଂ ନିରୀକ୍ଷଣଂ ଚକ୍ରେ ମୋହିନ୍ଯାସ୍ଯେ ପୁନଃପୁନଃ
ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ପୁନିପୁନି ମୋହିନୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ବୁବୁଧେ ମନସା ସର୍ଵଂ ଚରିତଂ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଚ
ସେ ମନରେ ସମସ୍ତ କାମଦେବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବୁଝି ପାରିଲେ।
ହେ କାମ ଯୌଵନୋନ୍ମତ୍ତ ମୂଢୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ଗର୍ଵିତ
ହେ କାମ, ତୁମେ ଯୁବତ୍ୱରେ ମତ୍ତ, ମୂଢ଼ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ—
ହତୋଦ୍ଯମୋ ଜଗାମାଶୁ ମନ୍ମଥୋ ମଧୁନା ସହ
କାମଦେବଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ସେ ମଧୁ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯୁଵାଚ ଜଗଦ୍ଧାତା ମୋହିନୀଂ ମଦନାତୁରାମ୍
ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୋହିନୀ, ଯିଏ ପ୍ରେମରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଜ୍ଞାତସ୍ତଵାଭିପ୍ରାଯଶ୍ଚ ନାହଂ ଯୋଗ୍ଯୋଽସ୍ଯ କର୍ମଣଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମର ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଵେଦେ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ତଦେଵ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ
ବେଦରେ ଯାହା ନିନ୍ଦିତ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ମୋତେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅକୀର୍ତିଂ ଵେଦଵକ୍ତୁଶ୍ଚ ନିନ୍ଦ୍ଯଂ ଚ କିମତଃ ପରମ୍ 4.32.
ବେଦର ବକ୍ତା ପାଇଁ କୁଖ୍ୟାତି ଏବଂ ନିନ୍ଦା ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ କ'ଣ ହେବ?
ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମିତି ତ୍ଯାଜ୍ଯା ସର୍ଵଦୈଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ତପସ୍ବୀମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଧନାଯୁଃପ୍ରାଣଯଶସାଂ ନାଶିନୀ ଦୁଃଖଦାଯିନୀ
ଏହା ଧନ, ଆୟୁ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଯଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ନିଷ୍ଠୁରା ନଵଘାତିଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାପଦ୍ବୀଜରୂପିଣୀ
ଏହା କଠୋର, ନୂତନ ଘାଉଠାରୁ ଅଧିକ ଘାତକ, ସମସ୍ତ ଅପଦର ବୀଜ ଅଟେ।
ପରଦ୍ରୋହାଦ୍ଯଥା ସଂପତ୍କୁଲଟାପ୍ରେମ ତତ୍ସମମ୍
ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କଲେ ଯେପରି ଶୋଚନୀୟ ଅବସ୍ଥା ଆସେ, ତେଣୁ ଏକ ଚଞ୍ଚଳା ନାରୀ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
ଯୋ ଵିଶ୍ଵସେତ୍ତାଂ ସଂମୂଢୋ ଵିପତ୍ତସ୍ଯ ପଦେପଦେ
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଭରସା କରେ, ମୂଢ଼ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯୂନାଂ ସଂପତ୍ସ୍ଵରୂପା ଚ ଵିଷତୁଲ୍ଯା ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଆକୃତି ହେଉଛି; କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ଏହା ବିଷ ସମାନ।
ତଵୈଵ କର୍ମ ଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ଯୁଵାନଂ ପଶ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଯୁବକମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦଗ୍ଧାଯା ଵିଦଗ୍ଧେନ ସଂଗମୋ ଗୁଣଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଚତୁର୍ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ଚତୁର୍ ପୁରୁଷଙ୍କର ଏକତ୍ର ହେବା ଏକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ।
ଅସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଃ ପରାଧୀନଃ କା ରତିଃ ପୁଂଶ୍ଚଲୀଷୁ ମେ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନ ଅଛି, ତେବେ ଅଶୁଚି ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ କଣ ଆନନ୍ଦ ମୋ ପାଇଁ?
ନାତ୍ରାଽହଂ ଚ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ତସ୍ମାତ୍ତଵ ପିତା ସଦା 4.32.
ଏଠାରେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ; ତେଣୁ ସଦା ତୁମର ପିତା ହିଁ ତୁମର ନାଥ।
ସ୍ଵର୍ଵୈଦ୍ଯୌ ଚଂଦ୍ରତନଯଂ ଦିତିପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୁଂଦରାନ୍
ଦେବ ଚିକିତ୍ସକମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଓ ଦିତିଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁଅମାନେ—
ଯା ମାଂ ଯାସି ହି ତାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସା ଵିଦଗ୍ଧା ଚ କାମୁକୀ
ଯେଉଁ ନାରୀ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଥିବା ମନ୍ଦିରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ବାଛେ, ସେ ଚତୁର୍ ଓ କାମନାମୟ।
ସ୍ତ୍ରୀ ଚେତ୍ପ୍ରଯାତି ପୁରୁଷଂ ଵିପରୀତଂ ଵିଡମ୍ବନମ୍
ଯଦି ଜଣେ ନାରୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉଲ୍ଟା ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଏହା ଉପହାସ ସମାନ।
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ ସ୍ଵାମୀ ନ ତୁ ସ୍ଵାମିନମେଵ ଚ
ସ୍ୱାମୀ ନିଜେ ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଭଵେଦ୍ଦୂରଂ ସ୍ଵଲ୍ପମୂଲ୍ଯଂ ରତ୍ନଂ ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଯଦି ରତ୍ନ ନିଜେ ଆସି ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ହେବାକୁ ଧରାଯାଏ।
ଲୋକାଚାରେଷୁ ଵେଦେଷୁ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ଯାତି ପରପ୍ରିଯମ୍
ଲୋକର ଚଳିତ୍ର ଓ ବେଦରେ, ଜଣେ ନାରୀ କେବେ ଅନ୍ୟର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ନିଜେ ଯାଏନି।
ସ ପୂଜ୍ଯୋ ନ ଭଵେତ୍ପୂଜ୍ଯୋ ଯଦ୍ରତିଃ ପରଵସ୍ତୁଷୁ
ଯାହାର ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିରେ ଅଛି, ସେ ପୂଜ୍ୟ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ଶତ୍ରୁତା ଯନ୍ନିମିତ୍ତତଃ
ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁ; କାରଣ ଶତ୍ରୁତା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
କୃତେ ଵେଦଵିରୁଦ୍ଧେ ଚ ମିତ୍ରଂ ଶତ୍ରୁର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ।
ହରୌ ତୁଷ୍ଟେ ଜଗତ୍ତୁଷ୍ଟଂ ତସ୍ମିନ୍ରୁଷ୍ଟେ ଭଵୋ ରିପୁଃ 4.32.
ହରି ଖୁସି ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଖୁସି ହୁଏ; ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ଵକୀଯାଚରଣାତ୍ସର୍ଵଂ ଭଵେ ଭଵତି କର୍ମଣଃ
ନିଜ ଆଚରଣ ଓ କର୍ମରୁ ଏହି ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।