ପତିସାଧ୍ଯକରାଶେଷରୂପାଧାର ଗୁଣାଶ୍ରଯ
ପତିମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାପାଳନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ଆଧାର, ଗୁଣମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।
ଶଶ୍ଵଦ୍ଯୋନିକୃତାଧାର ସ୍ତ୍ରୀସଂଦର୍ଶନଵର୍ଧନ
ସଦା ଜନ୍ମର ଆଧାର, ନାରୀଦର୍ଶନର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା।
ଅକୃପା ଯେଷୁ ତେଽନର୍ଥାସ୍ତେଷାଂ ଜ୍ଞାନଵିନାଶନମ୍
ଯେଉଁମାନଙ୍କରେ କୃପା ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅନର୍ଥରେ ପଡ଼ନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଜ୍ଞାନର ନାଶ।
ତପସ୍ଵିନାଂ ଚ ତପସାଂ ଵିଘ୍ନବୀଜାଵଲୀଲଯା
ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହା ବିଭିନ୍ନ ବିଘ୍ନର ମାଧ୍ୟମରେ ତପସ୍ୟାର ବିଘ୍ନର ବୀଜ ହୁଏ।
ତପଃସାଧ୍ଯାଶ୍ଚାରାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ସଦୈଵଂ ପାଞ୍ଚଭୌତିକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ସେମାନେ ସଦା ପଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ।
ମୋହିନୀତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମନସା ସା ଵିଧେଃ ପୁରଃ
ଏଭଳି ମୋହିନୀ ଭାବରେ କହି, ସେ ମନରେ ବିଧାତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ—
ଉକ୍ତଂ ମାଧ୍ଯଂଦିନେ କାନ୍ତେ ସ୍ତୋତ୍ରମେତନ୍ମନୋହରମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ଆକର୍ଷକ ସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ କୁହାଯାଇଛି।
ସ୍ତୋତ୍ରମେତନ୍ମହାପୁଣ୍ଯଂ କାମୀ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଦା ପଠେତ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଆଶାକୁରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି—
ଚେଷ୍ଟାଂ ନ କୁରୁତେ କାମଃ କଦାଚିଦପି ତଂ ପ୍ରିଯମ୍ ଵନିତାଂ ଲଭତେ ସାଧ୍ଵୀଂ ପତ୍ନୀଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମୋହିନୀମ୍
ତାଙ୍କର କାମନା କେବେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବିଘ୍ନ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଏକ ସତୀ ପତ୍ନୀକୁ ପାଇଥାଏ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଚକାର ଶରସଂଧାନମନ୍ତରିକ୍ଷେ ସ୍ଥିତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସେ ନିଜେ ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ବାଣ ଧନୁଷରେ ଚଢ଼ାଇଲେ।
ମନ୍ତ୍ରପୂତଂ ମହାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ପିତରଂ ମୁଦା
ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରଟି ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ।
କ୍ଷଣଂ ନିରୀକ୍ଷଣଂ ଚକ୍ରେ ମୋହିନ୍ଯାସ୍ଯେ ପୁନଃପୁନଃ
ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ପୁନିପୁନି ମୋହିନୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ବୁବୁଧେ ମନସା ସର୍ଵଂ ଚରିତଂ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଚ
ସେ ମନରେ ସମସ୍ତ କାମଦେବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବୁଝି ପାରିଲେ।
ହେ କାମ ଯୌଵନୋନ୍ମତ୍ତ ମୂଢୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ଗର୍ଵିତ
ହେ କାମ, ତୁମେ ଯୁବତ୍ୱରେ ମତ୍ତ, ମୂଢ଼ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ—
ହତୋଦ୍ଯମୋ ଜଗାମାଶୁ ମନ୍ମଥୋ ମଧୁନା ସହ
କାମଦେବଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ସେ ମଧୁ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯୁଵାଚ ଜଗଦ୍ଧାତା ମୋହିନୀଂ ମଦନାତୁରାମ୍
ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୋହିନୀ, ଯିଏ ପ୍ରେମରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଜ୍ଞାତସ୍ତଵାଭିପ୍ରାଯଶ୍ଚ ନାହଂ ଯୋଗ୍ଯୋଽସ୍ଯ କର୍ମଣଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମର ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଵେଦେ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ତଦେଵ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ
ବେଦରେ ଯାହା ନିନ୍ଦିତ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ମୋତେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅକୀର୍ତିଂ ଵେଦଵକ୍ତୁଶ୍ଚ ନିନ୍ଦ୍ଯଂ ଚ କିମତଃ ପରମ୍ 4.32.
ବେଦର ବକ୍ତା ପାଇଁ କୁଖ୍ୟାତି ଏବଂ ନିନ୍ଦା ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ କ'ଣ ହେବ?
ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମିତି ତ୍ଯାଜ୍ଯା ସର୍ଵଦୈଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ତପସ୍ବୀମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଧନାଯୁଃପ୍ରାଣଯଶସାଂ ନାଶିନୀ ଦୁଃଖଦାଯିନୀ
ଏହା ଧନ, ଆୟୁ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଯଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ନିଷ୍ଠୁରା ନଵଘାତିଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାପଦ୍ବୀଜରୂପିଣୀ
ଏହା କଠୋର, ନୂତନ ଘାଉଠାରୁ ଅଧିକ ଘାତକ, ସମସ୍ତ ଅପଦର ବୀଜ ଅଟେ।
ପରଦ୍ରୋହାଦ୍ଯଥା ସଂପତ୍କୁଲଟାପ୍ରେମ ତତ୍ସମମ୍
ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କଲେ ଯେପରି ଶୋଚନୀୟ ଅବସ୍ଥା ଆସେ, ତେଣୁ ଏକ ଚଞ୍ଚଳା ନାରୀ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
ଯୋ ଵିଶ୍ଵସେତ୍ତାଂ ସଂମୂଢୋ ଵିପତ୍ତସ୍ଯ ପଦେପଦେ
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଭରସା କରେ, ମୂଢ଼ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯୂନାଂ ସଂପତ୍ସ୍ଵରୂପା ଚ ଵିଷତୁଲ୍ଯା ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଆକୃତି ହେଉଛି; କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଇଁ ଏହା ବିଷ ସମାନ।
ତଵୈଵ କର୍ମ ଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ଯୁଵାନଂ ପଶ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଯୁବକମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦଗ୍ଧାଯା ଵିଦଗ୍ଧେନ ସଂଗମୋ ଗୁଣଵାନ୍ଭଵେତ୍
ଚତୁର୍ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ଚତୁର୍ ପୁରୁଷଙ୍କର ଏକତ୍ର ହେବା ଏକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ।
ଅସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଃ ପରାଧୀନଃ କା ରତିଃ ପୁଂଶ୍ଚଲୀଷୁ ମେ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନ ଅଛି, ତେବେ ଅଶୁଚି ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ କଣ ଆନନ୍ଦ ମୋ ପାଇଁ?
ନାତ୍ରାଽହଂ ଚ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ତସ୍ମାତ୍ତଵ ପିତା ସଦା 4.32.
ଏଠାରେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ; ତେଣୁ ସଦା ତୁମର ପିତା ହିଁ ତୁମର ନାଥ।
ସ୍ଵର୍ଵୈଦ୍ଯୌ ଚଂଦ୍ରତନଯଂ ଦିତିପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୁଂଦରାନ୍
ଦେବ ଚିକିତ୍ସକମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଓ ଦିତିଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁଅମାନେ—