ଶୌନକ ଉଵାଚ ଜାତଃ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଶୌନକ କହିଲେ—ସେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହା ଆମକୁ କହିବା ଉଚିତ।
ସୌତିରୁଵାଚ କଲାଵତୀ ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଵନ୍ଧ୍ଯା ଚାପି ପତିଵ୍ରତା
ସୂତ କହିଲେ—କଳାବତୀ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ସ୍ଵାମିଦୋଷେଣ ସା ଵନ୍ଧ୍ଯା କାଲେ ଚ ଭର୍ତୁରାଜ୍ଞଯା
ପତିଙ୍କ ଦୋଷରେ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେଲେ; ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ—
ଧ୍ଯାଯମାନଂ ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମତେଜସରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାହ୍ନମାର୍ତଣ୍ଡପ୍ରଭାତୁଲ୍ଯେନ ତେଜସା
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତି ପରି ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚହାରା ଥିଲା।
ଧ୍ଯାନାନ୍ତେ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପରଃ କୃଷ୍ଣପରାଯଣଃ
ଧ୍ୟାନ ଶେଷରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ଭଜୁଥିଲେ,
ଚାରୁଚମ୍ପକଵର୍ଣାଭାଂ ଶରତ୍ପଙ୍କଜଲୋଚନାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଚମ୍ପା ଫୁଲ ପରି ରଙ୍ଗ ଓ ଶରତ ଦିନର ପଦ୍ମ ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏକ ମହିଳା।
ବୃହନ୍ନିତମ୍ବଭାରାର୍ତ୍ତାଂ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରାମ୍
ତାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା କମର ଭାରି ଲାଗୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଉରୁ ଓ ଅସ୍ତନ ଭରି ଥିଲା।
ମୋହିତାଂ ମୁନିରୂପେଣ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତାମ୍
ସେ ମୁନିର ରୂପ ନେଇ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, କାମର ଅଗ୍ନିରେ ପିଡିତ ହେଉଥିଲେ।
ସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁଭୂଷାଢ୍ଯାଂ ସୁଚାରୁକଜ୍ଜଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍ 1.20.
ସିନ୍ଦୂରର ବିନ୍ଦୁ ଲଗାଇଥିଲେ, ଚମତ୍କାର କଜଳରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ମୁନିଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ କା ତ୍ଵଂ କାମିନି ନିର୍ଜନେ
ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ଅତି ରମଣୀ?"
ମୁନେଶ୍ଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କମ୍ପିତା ଚ କଲାଵତୀ
ମୁନିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କଳାବତୀ କମ୍ପିଉଥିଲେ।
କଲାଵତ୍ଯୁଵାଚ ପୁତ୍ରାର୍ଥିନୀ ଚାଗତାଽହଂ ତ୍ଵନ୍ମୂଲଂ ଭର୍ତୁରାଜ୍ଞଯା
କଳାବତୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଆସିଛି, ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପାଖରେ, ମୋ ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।"
ଵୀର୍ଯ୍ଯାଧାନଂ କୁରୁ ମଯି ସ୍ତ୍ରୀ ନୋପେକ୍ଷ୍ଯା ହ୍ଯୁପସ୍ଥିତା
"ମୋ ପାଖରେ ତୁମର ଶୁକ୍ର ଦିଅ; ଯେଉଁ ମହିଳା ଆସିଛି, ସେକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।"
ଵୃଷଲୀଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୁକୋପ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ସେ ନିମ୍ନ ଜାତିର ମହିଳାର କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
କାଶ୍ଯପ ଉଵାଚ ତଂ ସା ତ୍ଯଜତି ମୂଢଂ ଚ ଵେଦଵାଦ ଇତି ଧ୍ରୁଵମ୍
କାଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ ମୂଢ଼ କରିଦେଇଛି; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବେଦର ଉପଦେଶ।"
ନ ତ୍ଵଂ ଦ୍ରୁମିଲଭୋଗାର୍ହା ପୁନରେଵ ଭଵିଷ୍ଯସି
"ତୁମେ ଆଉ କେବେ ଡ୍ରୁମିଲାର ଭୋଗର ଯୋଗ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।"
ଯଃ ଶୂଦ୍ରପତ୍ନୀଂ ଗୃହ୍ଣାତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
"ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ଶୂଦ୍ରା ପତ୍ନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ—"
ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଚ ଯଜ୍ଞେ ଚ ଶିଲାସ୍ପର୍ଶେ ସୁରାର୍ଚନେ
"ପିତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଯଜ୍ଞ, ପଥର ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଦେବପୂଜାରେ—"
କୁମ୍ଭୀପାକଂ ସ୍ଵଯଂ ଯାତି ପାତଯିତ୍ଵା ଚ ପୂରୁଷାନ୍ 1.20.
"ସେ ନିଜେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ, ଅନ୍ୟମାନେକୁ ତାହାରେ ପକାଇ ଦେଇ।"
ତତ୍ତର୍ପଣଂ ମୂତ୍ରମେଵ ପିଣ୍ଡଂ ସଦ୍ଯଃ ପୁରୀଷକମ୍
"ସେ ତର୍ପଣ ମୁତ୍ର ହେଇଯାଏ, ପିଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ ପଖାନ୍ଦ ହେଇଯାଏ।"
ତଦିଷ୍ଟଦେଵୋ ଗୃହ୍ଣାତି ନ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ନ ତଜ୍ଜଲମ୍
"ତାହା ଇଷ୍ଟଦେବ ଗ୍ରହଣ କରେ, କିନ୍ତୁ ନ ନୈବେଦ୍ୟ, ନ ତାହାର ଜଳ।"
କୁମ୍ଭୀପାକେ ପଚ୍ଯତେ ସ ଶକ୍ରାନ୍ତଂ ଯାଵଦେଵ ହି
ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଯେତେ ଦିନ ରହେ, ସେତିକି ଦିନ ପକାଯାଉଛି।
ପତ୍ରୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଧମଃ
ଯେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଜନାନୀଙ୍କ ଛାଡ଼ା ଖାଇଥାଏ, ସେ ଶୂଦ୍ର ସମାନ ଅତି ନିମ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଶୂଦ୍ରୋ ଵା ଯଦି ଗୃହ୍ଣାତି ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଯଦି ଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ ଏକ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ,
ଅଷ୍ଟାଦଶେନ୍ଦ୍ରାଵଚ୍ଛିନ୍ନଂ କାଲଂ ଚ କାଲସୂତ୍ରକେ
ସେ କାଳାସୂତ୍ର ନରକରେ ଅଠାର ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟକି ରହିଥାଏ।
ତତଶ୍ଚଣ୍ଡାଲଯୋନୌ ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜନ୍ମ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିରରାମ ଚ ଶୌନକ
ଏଭଳି କହି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଶୌନକ ନିରବ ହେଇଗଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତେନ ପଥା ଯାତି ଚ ମେନକା
ଏହି ସମୟରେ, ମେନକା ସେଇ ପଥରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଋତୁସ୍ନାତା ଚ ଵୃଷଲୀ ପୀତ୍ଵା ତତ୍ର କ୍ଷଣଂ ମୁଦା 1.20.
ଋତୁସ୍ନାନ କରିଥିବା ବୃଷଳୀ ଏଠାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପିଇଲେ।