ହେମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ମାସି ଗୋପିକାଃ କାମମୋହିତାଃ
ହେମନ୍ତ ଋତୁର ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ଗୋପୀମାନେ କାମରେ ମୋହିତ ହେଇଥିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସୂର୍ଯସୁତାତୀରେ ପାର୍ଵତୀଂ ଵାଲୁକାମଯୀମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ନଦୀ କୂଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚୂଣ୍ଡା ମାଟିରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମୈଶ୍ଚ ମନୋହରୈଃ
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କଷ୍ଟୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଭଳି ମନୋହର ଦ୍ରବ୍ୟରେ,
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ନାନାଫଲୈର୍ମୁନେ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳରେ, ହେ ମୁନି,
ହେ ଦେଵି ଜଗତାଂ ମାତଃ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣି
ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାର କରିବାଳି,
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଦେଵେଶୀଂ ପରିହାରଂ ଵିଧାଯ ଚ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଚାର କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ,
ମନ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ସାମଵେଦୋକ୍ତୋଽଯାତଯାମଃ ସବୀଜକଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ସାମବେଦରେ ଉଚ୍ଚାରିତ, ଅଭିନ୍ନ ଏବଂ ବୀଜାକ୍ଷର ସହିତ।
ପୁଷ୍ପଂ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଧୂପଂ ଦୀପଂ ତଥା ଶୁଭମ୍
ଫୁଲ, ମାଳା, ଭୋଗ, ଧୂପ ଏବଂ ଶୁଭ ଦୀପ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଵାଲମାଲଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚେମଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ସହସ୍ରଧା 4.27.
ପ୍ରବାଳ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ହଜାର ଥର ପଠିବା ଦରକାର।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମାଙ୍ଗଲ୍ଯେ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦେ ଶିଵେ
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଶିବା, ତୁମେ ଶୁଭ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ନମସ୍କାରଂ କୃତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୋପାଙ୍ଗନାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତ ଗୋପାଙ୍ଗନାମାନେ ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଇଥିବାକୁ ପାଇଲେ।
ଜଗତ୍ଯେକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ରୁଦ୍ରସୂର୍ଯଵିଵର୍ଜିତେ
ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଭୟାନକ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।
ଦତ୍ତଂ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚ ହରିଣା ଜଲଶାଯିନା
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ହରି ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ନାଭିପଦ୍ମେ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ମଧୁନା କୈଟଭେନ ଚ
ନାଭିର ପଦ୍ମରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ସହିତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଜଯେ ମେ ମଙ୍ଗଲଂ ଦେହି ନମସ୍ତେ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୋତେ ଜୟ ଦିଅ, ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମଙ୍ଗଳକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଦୈତ୍ଯନାଶାର୍ଥଵଚନୋ ଦକାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
‘ଦ’ ଅକ୍ଷର ଦେଉତା ନାଶ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ।
ରେଫୋ ରୋଗଘ୍ନଵଚନୋ ଗଶ୍ଚ ପାପଘ୍ନଵାଚକଃ
‘ର’ ଅକ୍ଷର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ‘ଗ’ ଅକ୍ଷର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ।
ସ୍ମୃତ୍ଯୁକ୍ତି ସ୍ମରଣାଦ୍ଯସ୍ଯା ଏତେ ନଶ୍ଯନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ 4.27.
ତାଙ୍କର ନାମ ସ୍ମରଣ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଏସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଵିପତ୍ତିଵାଚକୋ ଦୁର୍ଗଶ୍ଚାକାରୋ ନାଶଵାଚକଃ
‘ଦୁ’ ଅକ୍ଷର ଅପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଏ, ‘ର୍ଗ’ ଅକ୍ଷର ବାଧା ନାଶକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ଦୁର୍ଗୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଵଚନୋଽପ୍ଯାକାରୋ ନାଶଵାଚକଃ
‘ଦୁର୍ଗା’ ଦେଉତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଅର୍ଥରେ, ଏବଂ ‘ଆ’ ଅକ୍ଷର ନାଶକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ଶଶ୍ଚ କଲ୍ଯାଣଵଚନ ଇକାରୋତ୍କୃଷ୍ଟଵାଚକଃ
‘ଶ’ ଅକ୍ଷର ଶୁଭତାକୁ ଦର୍ଶାଏ, ଏବଂ ‘ଈ’ ଅକ୍ଷର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ଶ୍ରେଯଃସଙ୍ଘୋତ୍କୃଷ୍ଟଦାତ୍ରୀ ଶିଵା ତେନ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରେୟସ୍ ଦେଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଶିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଶିଵୋ ହି ମୋକ୍ଷଵଚନଶ୍ଚାକାରୋ ଦାତୃଵାଚକଃ
‘ଶିବ’ ମୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ ଏବଂ ‘ଆ’ ଦାତାର ଅର୍ଥ ଦର୍ଶାଏ।
ଅଭଯୋ ଭଯନାଶୋକ୍ତଶ୍ଚାକାରୋ ଦାତୃଵାଚକଃ
ଅଭୟର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭୟହୀନତା, ଭୟନାଶ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭୟକୁ ଦୂର କରିବା, ଆକାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେଇବାର ଚିହ୍ନ।
ରାଜ୍ଯଶ୍ରୀଵଚନୋ ମାଶ୍ଚ ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରାପଣଵାଚକଃ
ରାଜ୍ୟଶ୍ରୀ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରାଜା ଭାଗ୍ୟ, ମା ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ନୁହେଁ', ଯା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେଇବାରା।
ମାଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷାର୍ଥଵଚନୋ ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରାପଣଵାଚକଃ
ମା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ପ୍ରୟୋଜନରେ, ଯା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେଇବାରା।
ନାରାଯଣାର୍ଧାଙ୍ଗଭୂତା ତେନ ତୁଲ୍ଯା ଚ ତେଜସା
ସେ ନାରାୟଣଙ୍କର ଅର୍ଧ ଶରୀର ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସମାନ।
ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଚ ନିତ୍ଯସ୍ଯ ଵାଚକଶ୍ଚ ସନାତନଃ 4.27.
ସେ ନିର୍ଗୁଣ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଅବସ୍ଥାର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି।
ଜଯଃ କଲ୍ଯାଣଵଚନୋ ଯାକାରୋ ଦାତୃଵାଚକଃ
ଜୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶୁଭ, ଯା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେଇବାରା।