ପ୍ରଣତଂ ପାଦପଦ୍ମେ ତେ ପଶ୍ଯ ମାଂ ଶରଣାଗତମ୍
ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ମୋତେ ଦୟାକରି ଦେଖ।
ଭକ୍ତିହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଵିଧିହୀନଂ ଚ ଵେଦତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ, ଏବଂ ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମ ନାହିଁ,
ଵେଦୋକ୍ତଵିହିତାଽଜ୍ଞାନାତ୍ସ୍ଵାଙ୍ଗହୀନେ ଚ କର୍ମଣି
ବେଦରେ ଯେଉଁପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି, ତାହା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଯଦି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ,
ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରି, ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ,
କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତୋପଵାସଂ ଚ ଯଦି ନିଦ୍ରାଂ ନିଷେଵତେ
ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ କରି, ପରେ ଯଦି ନିଦ୍ରାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ,
ଅନ୍ନଂ ହି ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରାଣା ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୁରା 4.26.
ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାରତେ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି ଭାବେ ଯେଉଁଠି ଭାରତରେ କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରେ,
ମାତରଂ ଭ୍ରାତରଂ ଚୈଵ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଂ ଚ ଶ୍ଵଶୁରଂ ସୁତାମ୍
ମାଆ, ଭାଇ, ଶ୍ୱଶୁରୀ, ଶ୍ୱଶୁର ଏବଂ କନ୍ୟା—
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡେ ନାରାଯଣନାରଦସଂଵାଦେ ଏକାଦଶୀଵ୍ରତନିରୂପଣଂ ନାମ ଷଡ୍ଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡରେ, ନାରାୟଣ ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା ନାମକ ଛବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଗୋପୀନାଂ ଵସ୍ତ୍ରହରଣଂ ଵରଦାନଂ ମନୀଷିତମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଗୋପୀମାନଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ହରଣ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଏହି ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମିଥିଲା।
ହେମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ମାସି ଗୋପିକାଃ କାମମୋହିତାଃ
ହେମନ୍ତ ଋତୁର ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ଗୋପୀମାନେ କାମରେ ମୋହିତ ହେଇଥିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସୂର୍ଯସୁତାତୀରେ ପାର୍ଵତୀଂ ଵାଲୁକାମଯୀମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ନଦୀ କୂଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚୂଣ୍ଡା ମାଟିରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମୈଶ୍ଚ ମନୋହରୈଃ
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କଷ୍ଟୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଭଳି ମନୋହର ଦ୍ରବ୍ୟରେ,
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ନାନାଫଲୈର୍ମୁନେ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳରେ, ହେ ମୁନି,
ହେ ଦେଵି ଜଗତାଂ ମାତଃ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣି
ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାର କରିବାଳି,
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଦେଵେଶୀଂ ପରିହାରଂ ଵିଧାଯ ଚ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଚାର କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ,
ମନ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ସାମଵେଦୋକ୍ତୋଽଯାତଯାମଃ ସବୀଜକଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ସାମବେଦରେ ଉଚ୍ଚାରିତ, ଅଭିନ୍ନ ଏବଂ ବୀଜାକ୍ଷର ସହିତ।
ପୁଷ୍ପଂ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଧୂପଂ ଦୀପଂ ତଥା ଶୁଭମ୍
ଫୁଲ, ମାଳା, ଭୋଗ, ଧୂପ ଏବଂ ଶୁଭ ଦୀପ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଵାଲମାଲଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚେମଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ସହସ୍ରଧା 4.27.
ପ୍ରବାଳ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ହଜାର ଥର ପଠିବା ଦରକାର।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମାଙ୍ଗଲ୍ଯେ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦେ ଶିଵେ
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଶିବା, ତୁମେ ଶୁଭ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ନମସ୍କାରଂ କୃତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୋପାଙ୍ଗନାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତ ଗୋପାଙ୍ଗନାମାନେ ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଇଥିବାକୁ ପାଇଲେ।
ଜଗତ୍ଯେକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ରୁଦ୍ରସୂର୍ଯଵିଵର୍ଜିତେ
ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଭୟାନକ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।
ଦତ୍ତଂ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚ ହରିଣା ଜଲଶାଯିନା
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ହରି ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ନାଭିପଦ୍ମେ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ମଧୁନା କୈଟଭେନ ଚ
ନାଭିର ପଦ୍ମରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ସହିତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଜଯେ ମେ ମଙ୍ଗଲଂ ଦେହି ନମସ୍ତେ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୋତେ ଜୟ ଦିଅ, ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମଙ୍ଗଳକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଦୈତ୍ଯନାଶାର୍ଥଵଚନୋ ଦକାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
‘ଦ’ ଅକ୍ଷର ଦେଉତା ନାଶ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ।
ରେଫୋ ରୋଗଘ୍ନଵଚନୋ ଗଶ୍ଚ ପାପଘ୍ନଵାଚକଃ
‘ର’ ଅକ୍ଷର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ‘ଗ’ ଅକ୍ଷର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ।
ସ୍ମୃତ୍ଯୁକ୍ତି ସ୍ମରଣାଦ୍ଯସ୍ଯା ଏତେ ନଶ୍ଯନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ 4.27.
ତାଙ୍କର ନାମ ସ୍ମରଣ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଏସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଵିପତ୍ତିଵାଚକୋ ଦୁର୍ଗଶ୍ଚାକାରୋ ନାଶଵାଚକଃ
‘ଦୁ’ ଅକ୍ଷର ଅପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଏ, ‘ର୍ଗ’ ଅକ୍ଷର ବାଧା ନାଶକୁ ଦର୍ଶାଏ।