ଯଥାଽମୃତଂ ଭକ୍ଷଣାନାଂ ଦାହକାନାଂ ଯଥାଽନଲଃ
ଯେପରି ଖାଦ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଓ ଦାହକ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି।
ପ୍ରଜେଶାନାଂ ଯଥା ବ୍ରହ୍ମା ସରିତାଂ ସାଗରୋ ଯଥା
ଯେପରି ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଗର ସର୍ବାଧିକ।
ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଚ ଯଥାଽଶ୍ଵତ୍ଥଃ ପୁଷ୍ପାଣାଂ ତୁଲସୀ ଯଥା
ଯେପରି ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଓ ଫୁଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳସୀ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ଯଥା ସୂର୍ଯୋ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଶଂକରୋ ଯଥା
ଯେପରି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଓ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର ସର୍ବୋପରି।
ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ଯଥା ତ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀଣାଂ ଯଥା ଭୃଗୁଃ
ଯେପରି ଦେବୃଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ, ଓ ବ୍ରହ୍ମୃଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୃଗୁ ସର୍ବାଧିକ।
ଯଥା ସନତ୍କୁମାରଶ୍ଚ ଯୋଗିନାଂ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଵରଃ
ଯେପରି ସନତ୍କୁମାର ଯୋଗୀମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଯଥା ହିମାଦ୍ରିଃ ଶୈଲାନାଂ ମଣୀନାଂ କୌସ୍ତୁଭୋ ଯଥା
ଯେପରି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମାଳୟ, ଓ ମଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌସ୍ତୁଭ ସର୍ବୋପରି।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚିତ୍ରରଥୋ ଯଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚ ନାରଦ
ଯେପରି ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓ ନାରଦ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଯଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଚ ନାରୀଣାଂ ଶତରୂପା ଵରା ପରା 4.26.
ଯେପରି ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତରୂପା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସର୍ବାଧିକ।
ସୁନ୍ଦରୀଣାଂ ଯଥା ରମ୍ଭା ଯଥା ମାଯା ଚ ମାଯିନାମ୍
ଯେପରି ସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମ୍ଭା, ଓ ମାୟାବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାୟା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ଚତୁର୍ଣାଂ ଚ ଵର୍ଣାନାଂ ନିତ୍ଯମେଵ ଚ
ଏଭଳି, ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଦା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ସତ୍ଯଂ ସର୍ଵାଣି ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନି ଚ
ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପାପମାନେ—
ଭୁକ୍ତ୍ଵୈତାନି ଚ ପାପାନି ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତତ୍ର ମନ୍ଦଧୀଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଭୋଗ କରିଥିବା ଏବଂ ସେଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଜଣେ ମୁଢ଼ ବୁଦ୍ଧିର।
ଏକାଦଶୀପ୍ରମାଣାନି ଯୁଗସଂଖ୍ଯାକୃତାନି ଚ
ଏକାଦଶୀର ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗର ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯୋ ଦୋଷସ୍ତତ୍ର ଭୋଜନେ
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦୋଷ ବିଷୟରେ କହିଦେଲି।
ଦଶମୀଲଙ୍ଘନେ ଦୋଷଂ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ଦଶମୀ ଦିନ ଅଲୋଚନା କରିବାର ଦୋଷ କଥା ଏବେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଇହ ତଦ୍ଵଂଶହାନିଶ୍ଚ ଯଶୋହାନିର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ 4.26.
ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଂଶ ଓ ମାନ୍ୟର ହାନି ହୁଏ।
ଦଶମ୍ଯେକାଦଶୀ ଵାପି ଦ୍ଵାଦଶୀ ଯତ୍ର ଵାସରେ
ଯେଉଁ ସମୟରେ ଦଶମୀ, ଏକାଦଶୀ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶୀ ପଡେ,
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଚ ପାରଣମ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂର୍ଣୈକାଦଶୀ ଯତ୍ର ପ୍ରଭାତେ କିଂଚିଦେଵ ସା
ଯେଉଁଠି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଦଶୀ ଥାଏ, ସେଠାରେ ସକାଳେ କିଛିଅଂଶ ମାତ୍ର ରହିଯାଏ।
ଷଷ୍ଟିଦଣ୍ଡାତ୍ମିକା ଯତ୍ର ପ୍ରଭାତେ ଚ ତିଥିତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁଠି ସକାଳେ ତିନି ତିଥି ମିଶି ଷଷ୍ଟି ଦଣ୍ଡ ସମୟ ହୁଏ,
ପରତ୍ରାନଶନଂ କୃତ୍ଵା ନିତ୍ଯକୃତ୍ଯଂ ସମାଚରେତ୍
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ପୂର୍ଵଦିଵସେ ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ରତେ କୃତ୍ଵା ପରେଽହନି
ପୂର୍ବ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ପରେ ଦିନ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଯତୀନାଂ ଚ ଵିଧଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହି ନିୟମ ବୈଷ୍ଣବ, ସନ୍ୟାସୀ ଓ ବିଧବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକରୂପ।
ଶୁକ୍ଲାମେଵ ତୁ କୁର୍ଵନ୍ତି ଗୃହିଣୋ ଵୈଷ୍ଣଵେତରାଃ
ଘରେ ରହୁଥିବା ଯେଉଁମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଉପବାସ କରନ୍ତି।
ଶଯନୀବୋଧିନୀମଧ୍ଯେ ଯା କୃଷ୍ଣୈକାଦଶୀ ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଶୟନୀ ଓ ବୋଧିନୀ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ ପଡେ,
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିର୍ଣଯୋଽଯଂ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତଃ 4.26.
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି।
କୃତ୍ଵା ହଵିଷ୍ଯଂ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ନ ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପୁନର୍ଜଲମ୍
ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ପୁନି ପାଣି ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ।
ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତେ ଚୋତ୍ଥାଯ ପ୍ରାତଃକୃତ୍ଯଂ ଵିଧାଯ ଚ
ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ସକାଳର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି,
ଵ୍ରତୋପଵାସଂ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ ନିଷ୍ଠା ନେଇ,