କାଲେ ତିଲୋତ୍ତମା ଭୂତ୍ଵା ଜଗାମ ସ୍ଵାଲଯଂ ପୁନଃ
ସମୟ ପରେ, ସେ ତିଲୋତ୍ତମା ହୋଇ, ପୁଣି ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍ 4.24.
ଏଭଳି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣିଲେ ।
ଵିଶେଷତସ୍ତଵ ମୁଖେ ହ୍ଯତୀଵ ସୁମନୋହରମ୍
ବିଶେଷ କରି, ତୁମର ମୁହଁ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ।
ମୃତାଯାଂ ମୁନିକନ୍ଯାଯାଂ ଶାପାଦ୍ଦୁର୍ଵାସସୋ ମୁନେଃ
ମୁନିଙ୍କ ଝିଅ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ତାହା ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ହେଇଥିଲା ।
ପପାତ ଧୌତମୂର୍ଧ୍ଵାଚ୍ଚ ଧାର୍ଯମାଣଂ ଚ ଵାଯୁନା
ପବନରେ ଉଠାଯାଇଥିବା, ପରିସ୍କୃତ ଓ ଧୋଇଦିଆ ଜାମା ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପତିତେ ଵସ୍ତ୍ରେ ତପସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମୁନୀଶ୍ଵରଃ
ଜେବେ ଜାମା ଭୂମିରେ ପଡିଲା, ସେବେ ମହାମୁନି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଛାଡିଦେଲେ।
ଜଗାମ ଶୋକାଵିଷ୍ଟୋଽପି ତୂର୍ଣଂ ଜାମାତୁରାଶ୍ରମମ୍
ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଜମାତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତ୍ଵାଽଽଲଯସମୀପଂ ଚ ଵିପ୍ରଃ କାତରମାନସଃ
ଘର ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମନ ଭୟରେ ଭରିଗଲା।
ଶ୍ଵଶରସ୍ଯ ସ୍ଵରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୁର୍ଵାସା ଭଯଵିହ୍ଵଲଃ
ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କର ସ୍ୱର ଚିହ୍ନି, ଦୁର୍ବାସା ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶ୍ଵଶୁରଂ ଶୋକାଦ୍ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ପୁନଃ
ସେ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ପୁଣିଥରେ ବିପୁଳ ଭାବେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ଶୁଚାଽଽଵିଷ୍ଟଃ ପପାତ ଧରଣୀତଲେ
ଖବର ଶୁଣି, ଶୋକରେ ଭରି, ସେ ଭୂମିରେ ଢଳିପଡିଲେ।
ମୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଦୁର୍ଵାସା ମୁନେ ମନସି ସଂକଟମ୍ 4.25.
ମୃତଦେହକୁ ଦେଖି, ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଭରିଗଲା।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଚେତନାଂ ଶୀଘ୍ରମୁଵାଚ ତଂ ପୁରଃ ସ୍ଥିତମ୍
ତୁରନ୍ତ ସ୍ଚେତନାକୁ ପାଇ, ସେ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଥିବାକୁ କହିଲେ।
ମହାଶୋକାଦଶ୍ରୁପୂର୍ଣଂ ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନମ୍
ମହାଶୋକରେ ତାଙ୍କ ଆଖି ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ଥିଲା।
ଔର୍ଵ ଉଵାଚ ସ୍ଵଲ୍ପଦୋଷେ ବହୁତରଃ କୃତୋ ଦଣ୍ଡସ୍ତ୍ଵଯା କଥମ୍
ଔର୍ବ କହିଲେ: ଅତି ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ ତୁମେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଶାସ୍ତି କାହିଁକି ଦେଲା? ଏହା କିପରି ଯୋଗ୍ୟ?
ତ୍ଵଜ୍ଜନ୍ମ ଶଂକରାଂଶେନ ଶିଷ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୋଃ
ତୁମର ଜନ୍ମ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶରୁ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତୁମେ ସେଇ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ।
ଅନସୂଯା ମହାସାଧ୍ଵୀ କମଲାଂଶା ତଵ ପ୍ରସୂଃ
ଅନସୂୟା, ମହାସାଧ୍ବୀ, କମଳାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ସେ ତୁମର ମାଆ।
ଗୁଣଵାଞ୍ଜନକୋ ଯସ୍ଯ ମାତା ଗୁଣଵତୀ ସତୀ
ଯାହାଙ୍କ ମାଆ ଗୁଣବତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା, ତାଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମମ ପ୍ରାଣାଧିକା କନ୍ଯା ମୁଦା ତ୍ଵଯି ସମର୍ପିତା
ମୋର କନ୍ୟା, ଯିଏ ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ, ସେକୁ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲି।
ଵାଗ୍ଦୁଷ୍ଟାଯାଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡୋ ହି ପରିତ୍ଯାଗଃ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜନୀର ଭାଷା ଖରାପ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶାସ୍ତି ଛାଡିଦେବା ବୋଲି ଶୁଣାଯାଇଛି।
ମଦପତ୍ଯଂ ସ୍ଵଲ୍ପଦୋଷେ ଯତୋ ଭସ୍ମୀକୃତଂ ତ୍ଵଯା
ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ, ତୁମେ ମୋ ପିଲାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା।
ମହତାଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୂନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଜୀଵିନାଂ ସଦା 4.25.
ବଡ଼ ହେଉଛନ୍ତୁ କି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ହେଉନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଲପ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ମହାମୁନି ବାରମ୍ବାର ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଗତେ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରେ ଦୁର୍ଵାସା ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ପୁନଃ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦୁର୍ବାସା ପୁଣି ଭଳି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଶୋକାନଲୋ ହି କାଲେନ ଵିଚ୍ଛିନ୍ନୋ ଜ୍ଞାନଭସ୍ମନା
ସମୟ କ୍ରମେ ଜ୍ଞାନର ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି ଶାନ୍ତ ହେଲା।
ସ୍ମାରଂସ୍ମାରଂ ପ୍ରିଯାଂ ତତ୍ର ଵିଲପ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମୁନେଃ ଶାପସ୍ଯ କାରଣମ୍
ଏଭଳି ମୁନିଙ୍କ ଶାପର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା କହାଯାଇଛି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ତେଜସ୍ଵୀ କୋ ମହାନେଵ ଚକାର ତତ୍ପରାଭଵମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: କିଏ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ମହାପୁରୁଷ ଭଳି, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପତନ କରାଇଥିଲା?
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରଣାମ୍ଭୋଜେ ତନ୍ମନାଃ ସଂତତଂ ମୁନେ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ମୁନି, ସେ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ।
* ନ ରାଜ୍ଯେଷୁ ନ ଭାର୍ଯାସୁ ନ ପୁତ୍ରେଷୁ ପ୍ରଜାସୁ ଚ
ସେ ରାଜ୍ୟ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ କିମ୍ବା ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ପାଉନଥିଲେ।