କାରାଗାରେ ଚ ସଂସାରେ ଦୁର୍ଵହଂ ନିଗଡଂ ପରମ୍
ଏହି ସଂସାରର କାରାଗାରରେ, ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶୃଙ୍ଖଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟକ।
ସଙ୍ଗିଚ୍ଛାଯାତିରିକ୍ତଂ ଚ କର୍ମଭୋଗାତ୍ପରାତ୍ପରମ୍
କାର୍ଯ୍ୟ ଭୋଗରୁ ଉପରେ, ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦେହଂ ସଙ୍ଗିନୀ ଛାଯା ଭୋଗାନ୍ତଂ ଭୋଗ ଏଵ ଚ 4.24.
ଦେହଟି ଏକ ସଙ୍ଗୀ ଛାୟା ପରି, ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।
ମତିଶ୍ଚୈଵାଵଶୀଲାନ୍ତା ସୁଖୀ ଜନ୍ମନିଜନ୍ମନି
ମନ ଯେଉଁଥିରେ ସୁଖ ମିଳେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଏହାର ସୀମା ଅଛି।
ଯାଵଚ୍ଚ ଜୀଵିନୋ ଜନ୍ମ ତାଵଦ୍ଭୋଗଃ ସୁଖାଵହଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ଚାଲିଥାଏ।
ଧ୍ଯାଯତଃ କୃଷ୍ଣପାଦାବ୍ଜଂ ମମ ଵିଘ୍ନୋ ବଭୂଵ ହ
ମୁଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାବେଳେ ମୋ ପାଖରେ ବାଧା ଆସିଲା।
ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯା ସହ ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ମନଃ
ଏକ ଦାନବ ଏକ ବେଶ୍ୟା ସହିତ ରତିରେ ଲିନ ହୋଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି।
କିଂ ତ୍ଵହଂ ତଵ କନ୍ଯାଯାଃ କଟୂକ୍ତିଶତକଂ ମୁନେ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମର କନ୍ୟାଙ୍କ ଠାରୁ ଶତଶତ କଠୋର କଥା ସହିଛି, ମୁନି।
ତଵାଜ୍ଞାଂ ମସ୍ତକେ କୃତ୍ଵା ଗ୍ରହୀଷ୍ଯାମି ସୁତାଂ ତଵ
ତୁମ ଆଦେଶକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ମୁଁ ତୁମ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
ରହସ୍ଯୁପସ୍ଥିତାଂ କାମାତ୍ପୁଂଶ୍ଚଲୀଂ ଚେଜ୍ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯଦି କେହି ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜିତିଥିବା ସତ୍ତା ଚୁପଚାପ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ବେଶ୍ୟା ସହିତ ମିଶିଯାଏ—
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁର୍ଵାସା ଵିରରାମ ମୁନେଃ ପୁରଃ
ଏଭଳି କହି, ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଚୁପ ହେଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ଯୁଵାଚ ଦୁର୍ଵାସା ମୁନିଶ୍ଚ ଯୌତୁକଂ ଦଦୌ 4.24.
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ, 'ସୁଭିତ୍ସିତୁ,' ଏବଂ ମୁନି ବିବାହ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉପହାର ଦେଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ ସ ମୁନିଃ ସ୍ଵକନ୍ଯାଵିରହାତୁରଃ
ନିଜ କନ୍ୟାର ବିୟୋଗରେ ମୁନି ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
କ୍ଷଣେନ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ବୋଧଯାମାସ କନ୍ଯକାମ୍
କିଛି ଖଣ୍ଡରେ ସ୍ଚେତନାକୁ ଫେରି, ସେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଜଗାଇଲେ।
ଔର୍ଵ ଉଵାଚ ହିତଂ ସତ୍ଯଂ ଚ ଵେଦୋକ୍ତଂ ପରିଣାମସୁଖାଵହମ୍
ଔର୍ବ କହିଲେ: ଯାହା ଉପକାରୀ, ସତ୍ୟ ଓ ବେଦରେ କହାଯାଇଛି, ସେଠାରୁ ଶେଷରେ ସୁଖ ମିଳେ।
ସ୍ଵକାନ୍ତଶ୍ଚ ପରୋ ବନ୍ଧୁରିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ନିଜ ପ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟର ବନ୍ଧୁ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵପୂଜା ଵ୍ରତଂ ଦାନଂ ତପଶ୍ଚାନଶନଂ ଜପଃ
ଦେବପୂଜା, ବ୍ରତ, ଦାନ, ତପ, ଉପବାସ ଓ ଜପ—
ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାତିଥିସେଵନମ୍
ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ସେବା—
କିମେତୈଃ ପତିଭକ୍ତାଯା ଅଭକ୍ତାଯାଶ୍ଚ ଭାରତେ ପତିସେଵା ପରୋ ଧର୍ମଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ପଠ୍ଯତେ
ଏହାଗୁଡ଼ିକ devoted କିମ୍ବା ଅଭକ୍ତା ନାରୀ ପାଇଁ କଣ ଉପକାରୀ, ହେ ଭାରତ? ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଇଛି, ପତିସେବା ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ।
ସ୍ଵପ୍ରଜ୍ଞାନେନ ସତତଂ କାନ୍ତଂ ନାରାଯଣାଧିକମ୍
ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହି ଭାବ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ପତିଙ୍କୁ ସେ କେବେ ନାରାୟଣଠାରୁ କମ୍ ଭାବିବେ ନାହିଁ।
ପରିହାସେନ କୋପେନ ଭ୍ରମେଣାଵଜ୍ଞଯା ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ହସିକି, କ୍ରୋଧରେ, ଭ୍ରମରେ କିମ୍ବା ଅବମାନ ସହିତ—
ସ୍ତ୍ରିଯା ଵାଗ୍ଯୋନିଦୁଷ୍ଟାଯାଃ କାମତୋ ଭାରତେ ଭୁଵି 4.24.
ଯଦି ଭାରତ ଭୂମିରେ କୌଣସି ମହିଳା, ଯାହାର କଥା କିମ୍ବା ସ୍ୱଭାବ ଅଶୁଦ୍ଧ, ଆକାଂକ୍ଷାବଶତଃ କଥା କହେ—
ସର୍ଵଧର୍ମପରୀତା ଯା କଟୂକ୍ତିଂ କୁରୁତେ ପତିମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବିହୀନ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହେ—
ଦତ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯାଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ଜଗାମ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
କନ୍ୟାକୁ ଦାନ ଦେଇ ଓ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସେ ମହାମୁନି ଚାଲିଗଲେ।
ସମ୍ଭୋଗେଚ୍ଛାଵୃତେ ଚିତ୍ତେ କାମୀ ସଂପ୍ରାପ କାମିନୀମ୍
ସଂଯୋଗ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମନ ଭରିଥିବା, ଅତି କାମୀ ପୁରୁଷ ଏକ କାମନାମୟା ନାରୀକୁ ପାଇଲେ।
ଶଯ୍ଯାଂ ରତିକରୀଂ କୃତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାମୁନେ
ସେ ମହାମୁନି, ରତି ପାଇଁ ଶୟ୍ୟା ତିଆରି କଲେ।
ନାରୀରସାନଭିଜ୍ଞଃ ସ୍ଯାଦାଜନ୍ମ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ଏହି ମହାମୁନି, ଜନ୍ମରୁ ନାରୀର ସୁଖକୁ ଜାଣିନଥିଲେ।
ନାନାପ୍ରକାରଂ ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଚକାର ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶୃଙ୍ଗାର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ପ୍ରାପ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବୁବୁଧେ ନ ଦିଵାନିଶମ୍
ସେ ମହାମୁନି ଅଚେତନ ହେଲେ ଏବଂ ଦିନ ରାତି ଭେଦ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଵିଦଗ୍ଧାଯା ଵିଦଗ୍ଧେନ ବଭୂଵ ସଂଗମଃ ସମଃ
ଚତୁର୍ ନାରୀ ଓ ଚତୁର୍ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ମିଳନ ହେଲା।