କ୍ଷମାପରାଧଂ ଭଗଵନ୍କୃପାଂ କୁରୁ କୃପାନିଧେ
ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଦୟାର ସାଗର, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଃ ପୁରୋ ମୁନେଃ
ଏଭଳି କହି ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତିଲୋତ୍ତମୋଵାଚ ଵିଧିସୃଷ୍ଟୌ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ମୂଢା ସ୍ତ୍ରୀଜାତିରେଵ ଚ ।। 4.23.
ତିଲୋତ୍ତମା କହିଲେ—ଭାଗ୍ୟରେ ଯେମିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସେଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିଳା ଜନ୍ମଟିଏ ଅଜ୍ଞାନ ଭର୍ତ୍ତି।
ତତୋଽତିମତ୍ତା କୁଲଟା ସଦା କାମାତୁରା ପରା
ସେଥିପାଇଁ, ଅତି ମଦମସ୍ତ ଓ ଚରିତ୍ରହୀନ ନାରୀ ସଦା କାମବଶ ରହନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରୋଦନଂ କୃତ୍ଵା ଜଗାମ ଶରଣଂ ମୁନେଃ ତଯୋର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵୈକଲ୍ଯଂ ବଭୂଵ କରୁଣା ମୁନେଃ
ଏଭଳି କହି ଓ କାନ୍ଦି, ସେ ମୁନିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ମୁନିଙ୍କ ହୃଦୟରେ କରୁଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ ସତ୍କୀର୍ତିରପକୀର୍ତିର୍ଵା ପ୍ରାକ୍ତନପ୍ରଭଵା ଧ୍ରୁଵମ୍
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ—ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ନାମ, ନିଶ୍ଚୟ ଆଗରୁ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହୁଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତବଲେଃ ପୁତ୍ରଃ ସଦ୍ଵଂଶପ୍ରଭଵୋ ଜନଃ
ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଲୋକ—
ଜନକସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵୋ ହି ଜନ୍ଯେ ତିଷ୍ଠତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ପିତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ତାନରେ ରହିଥାଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଗାର୍ଦଭୀଂ ଯୋନିଂ ଵତ୍ସ ନିର୍ଵାଣତାଂ ଵ୍ରଜ
ବେଟା, ତୁମେ ଗଧିନୀର ଗର୍ଭ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଵୃନ୍ଦାରଣ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ଵ୍ରଜ ଶୀଘ୍ରଂ ଵ୍ରଜାନ୍ତିକମ୍
ବୃନ୍ଦାବନ ତାଳବନକୁ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବ୍ରଜ ନିକଟକୁ ଯାଅ।
ତିଲୋତ୍ତମେ ଭାରତେ ତ୍ଵଂ ବାଣପୁତ୍ରୀ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତିଲୋତ୍ତମା, ଭାରତରେ ତୁମେ ବାଣଙ୍କର ଝିଅ ହେବ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିର୍ଵିରରାମ ମହାମୁନେ
ଏଭଳି କହି ସେ ମୁନି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ମହାମୁନି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଖରଜନ୍ମନଃ 4.23.
ଏଭଳି ଦୈତ୍ୟଙ୍କର ଗଧା ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଛି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଅହୋଽସ୍ଯ ଦାରସଂଯୋଗଃ କଥଂ ତଦୂର୍ଧ୍ଵରେତସଃ
ନାରାୟଣ କହିଲେ—ଏହି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ନିଷ୍କଳଙ୍କର କିପରି ପତ୍ନୀ ହେଲେ?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଯୋଶ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗାରଂ ମୁନିଃ କାମୀ ବଭୂଵ ହ
ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେମମୟ ମିଳନ ଦେଖି, ମୁନି ମଧ୍ୟ ଆସକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସହସା ତସ୍ଯ ହୃଦଯେ ବଭୂଵ ସୁରତେ ସ୍ପୃହା
ହଠାତ୍ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ମିଳନ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତେନ ପଥା ଯାତି ମୁନୀଶ୍ଵରଃ
ଏହି ସମୟରେ, ସେ ମହାମୁନି ସେଇ ପଥରେ ଯାଉଥିଲେ।
ଊରୂଦ୍ଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ପୁରା କଲ୍ପେ ତପସ୍ଯତଃ
ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉରୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଜାନୂଦ୍ଭଵା କନ୍ଯା କନ୍ଦଲୀ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତା
ତାଙ୍କର ଜାଙ୍ଘାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅ, କନ୍ଦଳୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ସସୁତୋ ହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମୁନେର୍ଦୁର୍ଵାସସଃ ପୁରଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହିତ, ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୋଽପି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ପୁରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସଂଭ୍ରମଃ
ମୁନିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ଏକଜଣ, ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ଔର୍ଵୋ ଦୁର୍ଵାସସଂ ତତ୍ର ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ
ଔର୍ବ, ସେଠାରେ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ଔର୍ଵ ଉଵାଚ ପ୍ରୌଢା ତ୍ଵାମେଵ ଧ୍ଯାଯନ୍ତୀ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାଚିକଵକ୍ତ୍ରତଃ ।। 4.24.
ଔର୍ବ କହିଲେ: 'ଏହି ଝିଅ ବୟସ୍କ ହୋଇ, ସଦା ତୁମକୁ ଭାବନା କରେ, କାରଣ ସେ ତୁମ ମୁଖରୁ କଥା ଶୁଣିଛି।'
ଅଯୋନିସମ୍ଭଵା କନ୍ଯା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ମୋହିତୁଂ କ୍ଷମା
ଏହି ଝିଅ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରିପାରିବ।
ଅତୀଵ କଲହାଵିଷ୍ଟା କୋପେନ କଟୁଭାଷିଣୀ
ସେ ବହୁତ ଝଗଡ଼ାଳୁ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାଷା କହେ।
ଔର୍ଵସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହର୍ଷଶୋକାନ୍ଵିତୋ ମୁନିଃ
ଔର୍ବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁନି ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ।
ଶରତ୍ପାର୍ଵଣଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ଯାଂ ଶରତ୍ପଙ୍କଜଲୋଚନାମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ଶରତ୍ କମଳ ପରି ଥିଲା।
ନଵଯୌଵନସଂଯୁକ୍ତାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଵକ୍ରଚକ୍ଷୁଷା
ସେ ନୂତନ ଯୌବନରେ ଭରିଥିଲେ, ବାଙ୍କା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ମୁନିର୍ମୁମୋହ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
ମୁନି, କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋହିତ ହେଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ ଵ୍ଯଵଧାନଂ ତପସ୍ଯାଯାଃ ସତତଂ ମୋହକାରଣମ୍
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: 'ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ସଦା ମୋହର କାରଣ ହୁଏ।'