ଅଯି କିଂ ରୂପମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଗୁଣୋ ଵା ତଵ ଦାନଵ
ହେ ଦାନବ, ତୁମର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ କିମ୍ବା ଗୁଣ କ'ଣ?
ମାଂ ଵିସ୍ମରସି କାଲେନ ପୁରୁଷଃ ଷଟ୍ପଦୋ ଯଥା
ତୁମେ ସମୟ କ୍ରମେ ମୋତେ ଭୁଲିଯାଉଛ, ଯେପରି ଜଣେ ପୁରୁଷ ମଧୁମକ୍ଷୀକୁ ଭୁଲିଯାଏ।
ସତ୍ସଂଗମଃ ଶୁଭଦିନେ ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଵତାଂ ଭଵେତ୍ 4.23.
ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିନରେ ସଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଭଲ କର୍ମରେ ପାଯିଯାଏ।
ପୀଯୂଷଭୋଜନାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଵାସାଦପି ଚ ଦୁର୍ଲଭଃ
ଏହା ଅମୃତ ପିବା କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠ ମହାରାଜ ପୁନରାଲିଂଗନଂ କୁରୁ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ମହାରାଜ, ପୁଣି ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କର।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା କୁଲଟା କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ସାଦରମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ବେଶ୍ୟା ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
କୁଲଟାଲିଂଗନାଲାପାତ୍ସୋଽତିକାମୀ ବଭୂଵ ହ
ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ କଥାରୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମାସକ୍ତ ହେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚକାର ଶୃଂଗାରମସୁରୋଽଷ୍ଟଵିଧଂ ମୁନେ
ପୁଣି, ଦାନବ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଶୃଙ୍ଗାର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମୁନି।
ନଖଦନ୍ତକରୈଃ କ୍ରୀଡାଂ ଚକାର ଵିଵିଧାଂ ପୁନଃ ମୁନେର୍ଦୁର୍ଵାସସସ୍ତେନ ଧ୍ଯାନଭଙ୍ଗୋ ବଭୂଵ ହ
ସେ ପୁଣି ନଖ ଓ ଦାନ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ କଲେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁନି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଅଦୃଷ୍ଟସ୍ଯ ତଯୋସ୍ତତ୍ର ଵଲ୍ମୀକାଚ୍ଛାଦିତସ୍ଯ ଚ
ସେଠାରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନେ ଭୂଇଁପୋକ ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିଲେ।
ଧ୍ଯାଯତଶ୍ଚରଣାଂଭୋଜଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ କାମାତ୍ମନୋର୍ନ ହି ଜ୍ଞାନଂ କାମେନ ହତଚେତସୋଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ ଲଗାଇଥିବା ବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ କାମେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ କିଛି ଜ୍ଞାନ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ସହସା ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
ହଠାତ୍ ସଚେତନ ହେଇ, ବ୍ରହ୍ମତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।
ଦିଵାନିଶଂ ନ ଜାନନ୍ତୌ ସଂଯୁକ୍ତୌ କାମମୋହିତୌ 4.23.
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ, କାମମୋହରେ ଏତେ ଲିନ ଥିଲେ ଯେ, ଦିନ ରାତି ଭେଦ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ଉଵାଚ ତୌ ଵିହାରାନ୍ତେ ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନଃ
ବିହାର ଶେଷରେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ରକ୍ତ ଆଖି ଥିବା ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ ଭକ୍ତପ୍ରଧାନସ୍ଯ ବଲେଃ ପୁତ୍ରଃ ପଶୁସମପ୍ରଭଃ
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ପଶୁପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଦେଵୋ ଵା ମାନଵୋ ଵାଽପି ଦୈତ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ
ଦେବ, ମଣିଷ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ—
ଜ୍ଞାନଲଜ୍ଜାଵିହୀନା ଚ ଖରଜାତିର୍ଵିଶେଷତଃ
ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଓ ଲଜ୍ଜା ନଥିବା, ବିଶେଷକରି ଗଧା ପ୍ରଜାତିର ଲୋକମାନେ।
ତିଲୋତ୍ତମେ ତ୍ଵମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଲଜ୍ଜାହୀନା ଚ ପୁଂଶ୍ଚଲୀ
କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ତିଲୋତ୍ତମା, ଉଠ—ଲଜ୍ଜା ନଥିବା ଓ ଚରିତ୍ରହୀନ ଜଣେ ନାରୀ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିସ୍ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ରୁଷା ଜ୍ଵଲନ୍
ଏଭଳି କହି ସେ ମୁନି ରୁଷାରେ ତାହାଁଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସାହସିକ ଉଵାଚ ହୁତାଶନସ୍ତ୍ଵଂ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରକଃ
ସାହସିକ କହିଲେ—ତୁମେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟି, ରକ୍ଷା ଓ ସଂହାରର କାରଣ।
କ୍ଷମାପରାଧଂ ଭଗଵନ୍କୃପାଂ କୁରୁ କୃପାନିଧେ
ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଦୟାର ସାଗର, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଃ ପୁରୋ ମୁନେଃ
ଏଭଳି କହି ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତିଲୋତ୍ତମୋଵାଚ ଵିଧିସୃଷ୍ଟୌ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ମୂଢା ସ୍ତ୍ରୀଜାତିରେଵ ଚ ।। 4.23.
ତିଲୋତ୍ତମା କହିଲେ—ଭାଗ୍ୟରେ ଯେମିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସେଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିଳା ଜନ୍ମଟିଏ ଅଜ୍ଞାନ ଭର୍ତ୍ତି।
ତତୋଽତିମତ୍ତା କୁଲଟା ସଦା କାମାତୁରା ପରା
ସେଥିପାଇଁ, ଅତି ମଦମସ୍ତ ଓ ଚରିତ୍ରହୀନ ନାରୀ ସଦା କାମବଶ ରହନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରୋଦନଂ କୃତ୍ଵା ଜଗାମ ଶରଣଂ ମୁନେଃ ତଯୋର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵୈକଲ୍ଯଂ ବଭୂଵ କରୁଣା ମୁନେଃ
ଏଭଳି କହି ଓ କାନ୍ଦି, ସେ ମୁନିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ମୁନିଙ୍କ ହୃଦୟରେ କରୁଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ ସତ୍କୀର୍ତିରପକୀର୍ତିର୍ଵା ପ୍ରାକ୍ତନପ୍ରଭଵା ଧ୍ରୁଵମ୍
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ—ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ନାମ, ନିଶ୍ଚୟ ଆଗରୁ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହୁଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତବଲେଃ ପୁତ୍ରଃ ସଦ୍ଵଂଶପ୍ରଭଵୋ ଜନଃ
ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଲୋକ—
ଜନକସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵୋ ହି ଜନ୍ଯେ ତିଷ୍ଠତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ପିତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ନିଶ୍ଚୟ ସନ୍ତାନରେ ରହିଥାଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଗାର୍ଦଭୀଂ ଯୋନିଂ ଵତ୍ସ ନିର୍ଵାଣତାଂ ଵ୍ରଜ
ବେଟା, ତୁମେ ଗଧିନୀର ଗର୍ଭ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଵୃନ୍ଦାରଣ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ଵ୍ରଜ ଶୀଘ୍ରଂ ଵ୍ରଜାନ୍ତିକମ୍
ବୃନ୍ଦାବନ ତାଳବନକୁ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବ୍ରଜ ନିକଟକୁ ଯାଅ।