ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ବଲିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଜହାସୋଚ୍ଚୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ।
ଛଲେନ ଦର୍ଶଯାମାସ କଠିନଂ ସ୍ତନଯୋର୍ଯୁଗମ୍
ଚତୁରତାରେ ସେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଛାତି ଦୁଇଟିକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ଶ୍ରୋଣୀଂ ସୁକଠିନାଂ ରମ୍ଯାଂ ରମ୍ଭାସ୍ତମ୍ଭଵିନିନ୍ଦିନୀମ୍
ତାଙ୍କର କଟି ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ଯାହା କଦଳୀ ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାଇଦେଉଥିଲା।
ତସ୍ଯ ରୂପଂ ଚ ଵେଷଂ ଚ ଦର୍ଶଂଦର୍ଶଂ ପୁନଃପୁନଃ 4.23.
ସେ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ପୋଶାକକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଅତିକାମାତୁରାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁପ୍ରାଜ୍ଞୋ ବଲିନନ୍ଦନଃ
ତାଙ୍କୁ ଅତି ଆସକ୍ତ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ—
ସାହସିକ ଉଵାଚ କାର୍ଯାନ୍ତରଂ କରିଷ୍ଯାମି ସୁଚିରଂ ସ୍ଥାତୁମକ୍ଷମଃ
ସାହସିକ ଭାବେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାମ କରିବି, ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିପାରିବି ନାହିଁ।"
କାମିନୀଷୁ ବଲାତ୍କାରୋ ନ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମିଣାଂ ପ୍ରିଯେ
"ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପରେ ବଳପୂର୍ବକ କିଛି କରିବା ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ କାମ ନୁହେଁ, ପ୍ରିୟ।"
ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଦେହି ଵା ଗଚ୍ଛ ରତିଂ କର୍ତୁଂ ସୁରାନ୍ତିକେ
"ମୋତେ ପ୍ରେମ ଦେଅ, କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଯାଇ ଆନନ୍ଦ ନେଅ।"
ଦାନଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକା
ଦାନବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଠୋଠ ଓ ମୁହଁ ଶୁଖିଗଲା।
ତିଲୋତ୍ତମୋଵାଚ କଥମେଵଂ ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ମେ କାନ୍ତଃ ପ୍ରାଣାଧିକଃ ପ୍ରିଯଃ
ତିଲୋତ୍ତମା କହିଲେ, "ତୁମେ କିପରି ଏପରି କଥା କହୁଛ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟା, ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।"
ତ୍ଵାମେଵଂ ଵିମୁଖଂ କୃତ୍ଵା ଯାମି ଚନ୍ଦ୍ରାନ୍ତିକଂ ଯଦି
"ମୁଁ ଏଭଳି ତୁମୁକୁ ଛାଡ଼ି ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ—"
ଅଵମନ୍ଯ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ମୂଢୋ ଯୋ ଯାତି ପୁରୁଷାଧମଃ
ଯିଏ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରି ଚାଲିଯାଏ, ସେ ମୂର୍ଖ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ପୁରୁଷ।
ତିଲୋତ୍ତମାଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜହାସ ବଲିନନ୍ଦନଃ 4.23.
ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ହସିଲେ।
ଭାଵଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଭାଵଜ୍ଞଃ କାମଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ
ତାଙ୍କର ଭାବ ବୁଝି, ପ୍ରେମର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଭବ କଲେ।
ଜଗାମ ଚ ତଯା ସାର୍ଧଂ ଗନ୍ଧମାଦନଗହ୍ରରମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାକୁ ଗଲେ।
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ରତ୍ନଦୀପାଂଶ୍ଚ ଧୂପଂ ଚ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ରତ୍ନ ଦୀପ ଓ ମଧୁର ଧୂପ ରଖିଲେ।
ନାନାପ୍ରକାରଶୃଙ୍ଗାରଂ ଚକାର କାମମୋହିତଃ
କାମରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରମଣ କଲେ।
ଵିପରୀତରତୌ ତୁଷ୍ଟା ବଭୂଵ ରସିକେଶ୍ଵରୀ
ଉଲ୍ଟା ମିଳନରେ ରସର ରାଣୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ତିଲୋତ୍ତମା କାମଭାଵାଦ୍ବଲିପୁତ୍ରମୁଵାଚ ହ
ତିଲୋତ୍ତମା ଆସକ୍ତିରେ ବଳିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତିଲୋତ୍ତମୋଵାଚ ଏଵଂଭୂତଂ ଶୁଭଦିନଂ କଦା ମେ ଭଵିତା ପୁନଃ
ତିଲୋତ୍ତମା କହିଲେ: ଏମିତି ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ପୁଣି କେବେ ଆସିବ?
ଅଯି କିଂ ରୂପମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଗୁଣୋ ଵା ତଵ ଦାନଵ
ହେ ଦାନବ, ତୁମର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ କିମ୍ବା ଗୁଣ କ'ଣ?
ମାଂ ଵିସ୍ମରସି କାଲେନ ପୁରୁଷଃ ଷଟ୍ପଦୋ ଯଥା
ତୁମେ ସମୟ କ୍ରମେ ମୋତେ ଭୁଲିଯାଉଛ, ଯେପରି ଜଣେ ପୁରୁଷ ମଧୁମକ୍ଷୀକୁ ଭୁଲିଯାଏ।
ସତ୍ସଂଗମଃ ଶୁଭଦିନେ ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଵତାଂ ଭଵେତ୍ 4.23.
ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିନରେ ସଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଭଲ କର୍ମରେ ପାଯିଯାଏ।
ପୀଯୂଷଭୋଜନାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଵାସାଦପି ଚ ଦୁର୍ଲଭଃ
ଏହା ଅମୃତ ପିବା କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
କ୍ଷଣଂ ତିଷ୍ଠ ମହାରାଜ ପୁନରାଲିଂଗନଂ କୁରୁ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ମହାରାଜ, ପୁଣି ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କର।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା କୁଲଟା କୃତ୍ଵା ଵକ୍ଷସି ସାଦରମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ବେଶ୍ୟା ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
କୁଲଟାଲିଂଗନାଲାପାତ୍ସୋଽତିକାମୀ ବଭୂଵ ହ
ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ କଥାରୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମାସକ୍ତ ହେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚକାର ଶୃଂଗାରମସୁରୋଽଷ୍ଟଵିଧଂ ମୁନେ
ପୁଣି, ଦାନବ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଶୃଙ୍ଗାର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମୁନି।
ନଖଦନ୍ତକରୈଃ କ୍ରୀଡାଂ ଚକାର ଵିଵିଧାଂ ପୁନଃ ମୁନେର୍ଦୁର୍ଵାସସସ୍ତେନ ଧ୍ଯାନଭଙ୍ଗୋ ବଭୂଵ ହ
ସେ ପୁଣି ନଖ ଓ ଦାନ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ କଲେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁନି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ଅଦୃଷ୍ଟସ୍ଯ ତଯୋସ୍ତତ୍ର ଵଲ୍ମୀକାଚ୍ଛାଦିତସ୍ଯ ଚ
ସେଠାରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନେ ଭୂଇଁପୋକ ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିଲେ।